Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 815/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 1 i art. 268a k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] października 2008 r. o cofnięciu ww. pozwolenia na broń palną myśliwską, w dniu 17 lutego 2011 r. wydał postanowienie, którym odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyżej określonej decyzji.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał m. in., że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1488/09 oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 349/09 w sprawie ze skargi E. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził m. in., że w niniejszej sprawie uzasadnionym było w świetle jej całokształtu okoliczności uznać, że skarżący w ramach odwołania złożył prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co w konsekwencji obligowało organ odwoławczy do rozpoznania w pierwszej kolejności tego właśnie wniosku.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., termin do wniesienia odwołania należy na prośbę zainteresowanego przywrócić, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, wniesionym w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełni czynności, dla której określony był termin. Warunki te muszą być spełnione łącznie.
E.W. powyższych warunków dopełnił, jednakże w ocenie organu nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a przedstawione przez niego argumenty nie pozwalają uznać, że do uchybienia terminu doszło w związku z przeszkodami nie do przezwyciężenia.
W ocenie organu takimi przeszkodami, nie są bowiem okoliczności związane z przebywaniem skarżącego poza miejscem zamieszkania (opieka nad chorą matką), chęć osobistego złożenia odwołania, jak również uczestniczenie w uroczystościach pogrzebowych, które miały miejsce w 2004 r. i 2008 r.
Postanowienie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi wniesionej przez E. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że niezachowanie terminu do wniesienia środka zaskarżenia pociąga za sobą ujemne skutki dla wnoszącego, gdyż czynność procesowa dokonana po upływie zakreślonego w przepisie terminu jest prawnie nieskuteczna. Wyjątkowo termin ten może zostać przywrócony, jeżeli jego niezachowanie nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynność, dla której określony był termin.
Organ nie kwestionuje, że skarżący dopełnił obowiązku wynikającego z § 2 powyżej przytoczonego przepisu, natomiast kwestionuje warunek określony w § 1 tego przepisu, tj. uprawdopodobnienie, że uchybienie do wniesienia odwołania nastąpiło bez winny skarżącego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ dokonał prawidłowej oceny, że skarżący nie dopełnił obowiązku określonego w art. 58 § 1 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zainteresowany uprawdopodobni, iż do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do dochowania szczególnej staranności przy podejmowaniu czynności procesowej. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Choroba matki i konieczność opieki nad nią, nie jest potwierdzeniem braku jego winy w uchybieniu terminu. Taką okolicznością, nie jest również fakt przebywania skarżącego poza miejscem zamieszkania, gdyż nie wyklucza ona możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę np. sporządzenie odwołania i nadania go przez pocztę osobiście lub przez inną osobę.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji i z tej przyczyny odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł E. W. zaskarżając tenże wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie przedmiotowemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia;
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organ prawidłowo i wyczerpująco przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz zgromadził materiał dowodowy, co spowodowało w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy z akt sprawy wynika, ze organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie niniejszej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 349/09 przesądzona została kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Głównego Policji cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, w swej istocie sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska przyjętego przez organ administracji publicznej, a popartego przez Sąd pierwszej instancji, iż wnoszący o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kryterium braku winy, wynikające z powyższego przepisów, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, takiej której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na broń palną myśliwską, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 58 § 1 k.p.a.
Nie można uznać, że w realiach niniejszej sprawy opieka nad matką uniemożliwiała skarżącemu złożenie odwołania w terminie, albowiem jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji fakt przebywania skarżącego poza miejscem zamieszkania, nie wyklucza dokonania czynności procesowej przez stronę np. sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę, osobiście lub przez inną osobę. Co więcej skarżący miał świadomość prowadzenia postępowania administracyjnego z jego udziałem i tym samym dbając należycie o swe interesy winien był w związku z czasową zmianą miejsca pobytu poinformować organ o tym fakcie, wskazując adres dla doręczeń.
Ponadto jak celnie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w sytuacji, gdy skarżący zamieszkuje z żoną, która (jak podaje skarżący) jest poważnie chora psychicznie, to w takiej sytuacji powinien on wskazać organowi administracji publicznej inny adres bądź sposób doręczania korespondencji w sprawie, chociażby poprzez poinformowanie, iż wszelkie przesyłki winny być doręczane wyłącznie do rąk własnych.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw co powoduje, że nie wykazała zaistnienia niedającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 ustawy Prawo postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.