Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 853/04 po rozpoznaniu skargi W. Z., R. Ł., P. M. i D. P. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] uchylającą decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej P. na działce o numerze ewidencyjnym [...] w T. gmina D. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji - uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż swoje rozstrzygnięcie oparł w szczególności na stwierdzeniu z urzędu "wadliwości procedowania organu drugoinstancyjnego" ze względu na kwestie wiążące się z umocowaniem pracownika podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji w niniejszej sprawie. W związku z podnoszonymi w sprawie zarzutami dotyczącymi braku interesu prawnego przez określone osoby fizyczne wnoszące skargę Sąd uznał, że "wbrew ustawowym regulacjom o postępowaniu w administracji" interes prawny mogą mieć także osoby uprawnione do działek nie pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. S.A. w W. reprezentowany przez radcę prawnego K. N. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 32 i 40 Kpa, 2/ naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 (4 ppsa i art. 145 (1 lit c ppsa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia kwestii wskazanego przez Sąd naruszenia zasad postępowania administracyjnego. W ocenie strony nie zaistniały takie uchybienia, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nakazywałyby orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Zwłaszcza zarzut naruszenia art. 141 (4 ppsa jest całkowicie uzasadniony. Przepis ten wymaga, aby uzasadnienie wyroku zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Zaskarżony w niniejszej sprawie wyrok wprawdzie formalnie posiada uzasadnienie, jednakże jego treść zawiera takie sformułowania, które nawet dla prawnika są w poważnym stopniu niezrozumiałe. Używa się w nim takiej formy językowej, która uniemożliwia nie tylko odczytanie treści uzasadnienia, ale także nie daje możliwości zrozumienia motywów, którymi kierował się Sąd wydając określone rozstrzygnięcie. Podobnie niezrozumiała jest nawet ta część uzasadnienia, która powinna w sposób jasny i zwięzły przedstawiać przebieg postępowania administracyjnego w sprawie.
Jak to wskazuje się natomiast w orzecznictwie sądowo-administracyjnym motywy wyroku mają wykazać, że sąd właściwie wypełnił przypisaną mu ustawą rolę i to nie tylko w zakresie ferowania rozstrzygnięć, ale również w szerszym znaczeniu. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji adresowane jest z jednej strony do organów administracji, z drugiej zaś strony do tych podmiotów, które uczestniczyły w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, a więc do stron, uczestników i podmiotów na prawach strony. Motywy wyroku mają przekonywać o słuszności rozstrzygnięcia, wyrabiać świadomość prawną, wychowywać, wskazywać na to, iż sądy faktycznie nie tylko zajmują się kontrolą legalności, ale przede wszystkim sprawują wymiar sprawiedliwości, dbają o przestrzeganie praworządności, podnoszą zaufanie do Państwa i jego organów.
Nie może budzić wątpliwości, że przystępując do sporządzania uzasadnienia wyroku trzeba mieć świadomość, iż nie służy ono tylko autorowi uzasadnienia, składowi orzekającemu, lecz jest adresowane na zewnątrz. Myśl o adresatach wyroku powinna towarzyszyć sądowi w trakcie całego procesu sporządzania uzasadnienia.
Wymagane jest, aby uzasadnienie stanowiło konsekwentną, logiczną, zwięzłą a zarazem pełną syntezę a nie tylko zestaw wypowiedzi czasem nawet ze sobą nie powiązanych. Powinno być zwięzłe i jednocześnie przekonywujące przede wszystkim dla samego autora uzasadnienia i składu orzekającego. Nie może być przeładowane rozwlekłą argumentacją, w tym wywodami formułowanymi zamkniętym językiem prawniczym, a także obszernymi wywodami naukowymi. Ma to być motywacja realna, odpowiednia do danej sprawy, konkretnych podstaw zaskarżenia i danego wyroku, a nie pozorna. Uzasadnienie jest przekonywujące tylko wtedy, gdy argumenty w nim powołane są trafne /celnie użyte/ a nie wówczas, gdy jest ich mnogość. Nadmierna liczba argumentów może powodować wrażenie, że sąd sam nie jest przekonany co do słuszności własnego rozstrzygnięcia.
Poważną kwestią jest wymagana dla uzasadnienia wyroku jasność wypowiedzi. Nie wystarczy wydać dobry co do rozstrzygnięcia /trafny/ wyrok. Sztuką jest wyrok uzasadnić w taki sposób, aby każdy go czytający odniósł wrażenie, że tylko taki wyrok należało wydać, że jest on praworządny i sprawiedliwy, zaś sąd, który go wydał właściwie sprawuje władzę sądowniczą.
Nie jest dopuszczalne takie sformułowanie motywów wyroku, iż jego adresat, a także każda osoba zapoznająca się z jego treścią, może odnieść wrażenie, iż są to motywy zdawkowe.
Istotną kwestią jest styl formułowania motywów. Należy mieć zwłaszcza na uwadze, że sąd rozstrzyga sprawę w danej instancji. To powinno się uwzględniać formułując uzasadnienie. Sąd natomiast nie dyskutuje, nie zadaje pytań, tylko kategorycznie stwierdza, ewentualnie /dodatkowo/ zauważa. Forma wypowiedzi uzasadnienia powinna byc kategoryczna. Język powinien być rzeczowy, nie jest wskazane używanie stylu charakterystycznego dla wywodów doktrynalnych, wyrok bowiem to nie jest rozprawa naukowa. Sąd sądzi, rozstrzyga, wymierza sprawiedliwość, jest władzą sądowniczą, a nie polemizuje. Nie jest też wskazane używanie paremii łacińskich, mało który bowiem z adresatów wyroku będzie mógł zrozumieć tak formułowane motywy. Wskazane jest ponadto unikanie "zwrotów wiecowych", oratorskich. Wyrok nie jest bowiem przemówieniem, lecz argumentacją rozstrzygnięcia. Nie ma tu miejsca na zwroty pochwalne, zniesławiające, niezrozumiałe, epitety i ozdobniki, nie podyktowane potrzebą motywacji stanowiska Sądu.
Jak z powyższego wynika, nie jest możliwe zaakceptowanie wyroku, którego uzasadnienie jest tak sformułowane, iż jego treść uniemożliwia zrozumienie motywów, jakimi kierował się Sąd, a tak właśnie zostało sformułowane uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Z tej przyczyny skargę kasacyjną jako opartą na usprawiedliwionej podstawie należało uwzględnić.
Należy jedynie zauważyć, że zarzut naruszenia jako przepisów prawa materialnego art. 32 i 40 Kpa nie mógł być uwzględniony, bowiem przepisów tych, będących w istocie przepisami prawa procesowego, Sąd I instancji nie stosował. Postępowanie przed Sądem I instancji regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają natomiast zastosowanie przed organami administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 (1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie dotyczyła jedynie orzeczenia o uchyleniu decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2004 r. ze skargi W. Z., R. Ł., P. M. i D. P., natomiast jako niezaskarżone pozostaje w mocy orzeczenie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi S. Z.