Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2003 roku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] kwietnia 2003 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wójt Gminy T. na skutek wniosku J. P. z dnia 22 października 2001 r. orzekł o wymeldowaniu S. P. z posesji położonej w miejscowości W./ Nr [...]. Podstawę decyzji o wymeldowaniu stanowiło ustalenie, że S. P. nie przebywa w miejscu pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, co oznacza spełnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zdaniem Sądu przy rozpoznawaniu sprawy organy administracji naruszyły przepisy postępowania w takim stopniu, że mogło to mieć wpływ na jej wynik. Sprzecznie z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. organ I instancji nie ustalił, co jest przedmiotem postępowania oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a organ odwoławczy ten stan, sprzeczny z prawem zaakceptował.
Sąd pierwszej instancji wskazał na to, że J. P. w swoim wniosku złożonym w dniu 22 października 2001 r. zwrócił się "o przeprowadzenie postępowania administracyjnego przeciwko S. P." wyjaśniając, że nie zamieszkuje on w W. pod Nr [...], lecz pod Nr [...], a w dalszej części wniosku prosił o wymeldowanie S. P. spod Nr [...], gdzie jest fikcyjnie zameldowany. Ponadto z protokołu przesłuchania J. P. w charakterze strony wynika, że S. P. na posesji Nr [...] w W. zameldowany został fikcyjnie tj. w ogóle nie zamieszkiwał w niej ani przed dokonaniem zameldowania, ani też po zameldowaniu. Mieszkał bowiem wówczas ze swoją rodziną w nowo wybudowanym domu pod adresem W. Nr [...] i pod tym adresem zamieszkuje do chwili obecnej. W takiej sytuacji w ocenie Sądu, organ winien rozważyć, czy wniosku tego nie należy rozpoznać według reguł dotyczących uchylenia czynności zameldowania, zwłaszcza, że na takie właśnie przesłanki wskazywał J. P. składając wniosek o przeprowadzenie postępowania administracyjnego, choć zwracał się o wymeldowanie S. P. Okoliczność ta, została zupełnie pominięta w ustaleniach i rozważaniach organu mimo, iż ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Kolejnym uchybieniem organu I instancji było zdaniem Sądu pozostawienie w aktach bez dalszego biegu wniosku S. P. z dnia 4 marca 2003 r. nadesłanego po otrzymaniu przez niego wezwania do złożenia wniosków dowodowych lub oświadczenia. Fakt, iż treść tego wniosku nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie, o załączenie jakich dokumentów i dopuszczenie ich jako dowodów w sprawie S. P. wnosił, uzasadniał wezwanie go do sprecyzowania treści wniosku. W tym zakresie zarzut zawarty w skardze skierowanej do Sądu, że organ nie dopuścił w sprawie dowodów w postaci decyzji administracyjnych, w tym decyzji o odmowie wymeldowania skarżącego należało ocenić jako uzasadniony.
Nadto Sąd stwierdził, iż wymienienie w uzasadnieniu decyzji innych postępowań toczących się przed tym organem z wniosku B. P. (ojca skarżącego), J. P. i stwierdzenie, że organ jako dowody w sprawie przyjął korespondencję kierowaną przez strony w tych sprawach do Urzędu, bez wskazania tych dokumentów narusza art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 10 § 1 k.p.a. Dokumenty te nie zostały załączone do akt administracyjnych, co uniemożliwia także Sądowi zapoznanie się z ich treścią i dokonanie oceny, czy dokumenty te mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy opisane powyżej uchybienia powinny zostać przez organ usunięte.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy administracji zasadnie podkreślały w uzasadnieniu swoich decyzji fakt, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu (obecnie art. 9 ust. 2b ustawy), nie rodzi natomiast dla osoby żadnych uprawnień. Ocena czy dana osoba ma uprawnienie do korzystania z lokalu (nieruchomości) podlega w razie sporu kognicji sądów powszechnych, nie zaś organów administracji.
Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. P., następca prawny J. P., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a. polegającą na uwzględnieniu skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego, pomimo iż stwierdzone przez Sąd uchybienia procedury nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.
W uzasadnieniu wniesionej kasacji skarżąca stwierdziła, iż okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez S. P. jest fakt, że nie zamieszkuje on pod adresem W. Nr [...], tylko na posesji W. Podstawowa przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych została zatem w ocenie skarżącej spełniona.
Zdaniem skarżącej wniosek dowodowy S. P. zawarty w piśmie z dnia 4 marca 2004 r. został sformułowany w sposób niejasny. Intencje strony były jednak dość czytelne: "Wnoszę o dopuszczenie dowodu w postaci decyzji oraz wyroku NSA w Łodzi w sprawie legalności mojego zameldowania gdzie jestem spadkobiercą i współwłaścicielem." S. P. uzyskując wcześniej korzystne dla siebie decyzje (wnioski o jego wymeldowanie składane były przez J. P. i B. P. już w roku 1995 i 1997) zamierzał zwrócić uwagę Wójta Gminy na te rozstrzygnięcia akcentując jednocześnie swoje prawa współwłaściciela, a nie wskazał żadnych faktów, które mogłyby zostać udowodnione przez załączenie żądanych dokumentów.
W ocenie skarżącej decyzja Wójta Gminy, a następnie decyzja Wojewody Łódzkiego stanowią potwierdzenie rzeczywistego stanu rzeczy, tj. faktu zamieszkiwania przez S. P. pod innym adresem niż adres jego zameldowania. Uchybienia proceduralne organów administracji nie miały zatem żadnego wpływu na treść wydanych decyzji.
Następcy prawni J. P. to jest G. P. i E. L. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej uwzględnienie.
Natomiast S. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie podkreślając swe prawa do nieruchomości jako jej współwłaściciel.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie zawiera wyłącznie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. polegający na zarzucie uwzględnienia skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego pomimo, iż stwierdzone przez Sąd uchybienia procedury, zdaniem skarżącej, "nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy".
Zarzut ten nie jest trafny. Uchylenie decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a następuje, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd pierwszej instancji wskazując na zaistnienie dyspozycji wypełniającej normę art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a wskazał na brak jednoznacznego wyjaśnienia przedmiotu sprawy, na brak rozpoznania wniosku dowodowego S. P., na brak wskazania konkretnych dokumentów w odniesieniu do których organ stwierdził, iż stanowią one dowód w sprawie, a jednocześnie brak w aktach tych dokumentów. Zważywszy na przedstawione przez Sąd uchybienia proceduralne nie sposób nie podzielić poglądu Sądu pierwszej instancji, iż organy uchybiły przepisom art. 7, art.9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Nie można też wykluczyć, że powyższe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, chociaż możliwe jest też, że wynik sprawy po usunięciu wskazanych wyżej uchybień proceduralnych będzie tożsamy z dotychczasowym.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 250 p.p.s.a. i § 2 ust. 3 oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa kwotę 270,00 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.