Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 8/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S wniesioną na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 219 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, przy czym art. 221 P.p.s.a. stanowi, że pisma wnoszone przez adwokatów lub radców prawnych, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Sąd podkreślił, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), który stanowił, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie - wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 z dniem 17 marca 2006 r. utracił moc.
Sąd pierwszej instancji wskazał także, że opłatę stałą od pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego strona winna uiścić w terminie, jaki jest dopuszczalny do złożenia pisma podlegającego opłacie (T. Woś – Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2005 r., str. 608). Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie skarga wniesiona przez pełnomocnika skarżącego podlegała opłacie stałej, bowiem zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia wpis stały od skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w tym zakresie mieści się skarga M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palna myśliwską, wynosi 200 zł.
Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. S. W skardze kasacyjnej skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 219 § 1 w zw. z art. 233 P.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej wykładni tych przepisów.
Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu komunikatu dotyczącego zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 4 kwietnia 2006 r. opublikowanego w Biuletynie Informacji Publicznej WSA w Warszawie zobowiązującego strony do podawania przy dokonywaniu wpłaty wpisu od skargi "daty i numeru zaskarżonej decyzji i organu, który decyzję wydał", co stanowi w istocie bezpodstawne wkroczenie w sferę kompetencji zastrzeżonych na mocy art. 233 P.p.s.a. na rzecz Rady Ministrów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, polegające na odpowiedzi na pytanie, czy obowiązek wskazany w przepisie art. 221 P.p.s.a. dotyczy jedynie pism wnoszonych bezpośrednio do Sądu, czy także skarg na decyzje organów administracji. Zdaniem skarżącego w obecnym stanie prawnym Sąd dokonując właściwej wykładni powołanych przepisów powinien zawiadomić pełnomocnika skarżącego o zarejestrowaniu skargi we właściwym rejestrze i o nadaniu jej określonej sygnatury tak, aby mógł on bez zbędnej zwłoki uiścić wpis od skargi. Tylko taka wykładnia będzie zgodna z zasadami państwa prawa i pozwoli na wyeliminowanie luki prawnej powstałej na skutek utraty mocy prawnej § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia. W dacie otrzymania postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi pełnomocnik skarżącego dowiedział się o sygnaturze, pod jaką skarga została zarejestrowana i celem zadośćuczynienia wymogom art. 219 § 1 P.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia w terminie 7 dni bez wezwania uiścił wpis sądowy.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata albo radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie wpisu. Norma prawna zawarta w powołanym przepisie nie nakłada na sąd obowiązku wzywania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Ratio legis tej normy prawnej w założeniu miało spowodować by pisma strony, reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, mogły w jak najszybszym czasie podlegać rozpoznaniu przez sąd. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że zarówno adwokaci jak i radcowie prawni, jako podmioty świadczące w sposób profesjonalny pomoc prawną, powinni znać wysokość opłat sądowych, jeżeli mają one charakter opłaty stałej i samodzielnie uiszczać je, bez konieczności osobnego wzywania przez sąd. Od osób wykonujących wykwalifikowane zawody prawnicze i świadczących profesjonalną pomoc prawną wymagana jest znajomość prawa w stopniu umożliwiającym samodzielne działanie w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Skoro pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym nie dokonał wpłaty stałego wpisu sądowego w ustawowym terminie, skarga nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych i podlegała odrzuceniu.
Wskazać należy, że uchylony przepis rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) stanowił, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie sądu w sposób określony w ust. 1 § 5 tego rozporządzenia, po przekazaniu skargi sądowi. Przepis ten nakazuje podanie sygnatury sprawy, co istotnie stoi w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym.
Powyższa okoliczność mimo, iż stanowi pewne nieudogodnienie, nie zwalnia pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, wnoszącego skargę lub inne pismo podlegające opłacie stałej od podporządkowania się rygorowi zawartemu w art. 221 P.p.s.a. Wszak przy uiszczaniu wpisu, zgodnie z treścią § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych, to pełnomocnik chcąc dochować należytej staranności mógł przy wnoszeniu przedmiotowej skargi za pośrednictwem organu w tytule dokonywanego przelewu opisać sprawę, od której wnoszony jest wpis poprzez wskazanie np.: zaskarżonej decyzji, wydającego ją organu, daty i numeru decyzji celem skojarzenia wpisu przez Sąd po przekazaniu mu skargi przez organ. Zaznaczenia wymaga, że przepis ust. 1 § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi doznaje w tej sytuacji ograniczeń w jego zastosowaniu w myśl zasady "lex superior derogat legi interiori" (norma wyższego rzędu uchyla normę niższego rzędu).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 219 § 1 w zw. z art. 233 P.p.s.a. należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Przepis art. 219 P.p.s.a. przewiduje, że opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Podkreślenia wymaga, że wniesienie skargi za pośrednictwem organu jednoznaczne jest z wniesieniem skargi do sądu. Skoro art. 53 P.p.s.a. stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w myśl art. 54 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, pełnomocnik skarżącego chcąc dochować należytej staranności powinien jednocześnie (a najpóźniej w ostatnim 30 dniu od daty doręczenia skarżącemu decyzji stanowiącej przedmiot skargi) z wniesieniem skargi za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji uiścić należny stały wpis sądowy.
Natomiast w art. 233 P.p.s.a. zawarto upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania aktu wykonawczego w formie rozporządzenia dotyczącego wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tego rozporządzenia wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rację ma skarżący, że materia dotycząca uiszczania wpisów w postępowaniu administracyjnym uregulowana została w powołanym rozporządzeniu, stwierdzić przy tym należy, że wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie komunikat z dnia 4 kwietnia 2006 r. dotyczący zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi miał jedynie charakter informacyjny dla stron, w żadnej mierze nie zastępował obowiązującego rozporządzenia. Komunikat ten miał ułatwić skarżącym reprezentowanym przez profesjonalnych pełnomocników prawidłowe wnoszenie skarg po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05.
Sąd wydając powyższy komunikat nie naruszył zatem art. 2 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem aktem obowiązującym w przedmiocie wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wyłącznie powołane rozporządzenie, a nie komunikat Sądu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.