Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 października 2019 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 465/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę Z.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. P., który na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.), zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.:
- a) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. ustalenia ponad wszelką wątpliwość czasokresu wybudowania i zakończenia samowolnych prac budowlanych na działce nr [...], a w związku z tym stanu prawnego samowoli budowlanej, w konsekwencji czego wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, jak również przez brak kompleksowego zebrania materiału dowodowego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia oraz powielenie w/w naruszeń przez Sąd;
- b) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego zawartych, zarówno w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również w jej uzupełnieniu, tj. piśmie z dnia 7 października 2019 r. niezasadnie twierdząc, że w sprawie nie występują istotne wątpliwości, a w konsekwencji tego wnioski dowodowe zmierzają do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania w sprawie;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
- a) art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisu art. 48 ustawy prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji udzielenia pozwolenia na użytkowanie objętej postępowaniem samowoli budowlanej;
- b) art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisu art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe jego zastosowanie i przyznanie, że przepis ten ma zastosowanie w świetle okoliczności sprawy (sporna data zakończenia samowoli budowlanej), a także przyjęcie, że przepis ten nie obliguje organu do poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności daty budowy obiektu, czego skutkiem jest zastosowanie właściwych przepisów właściwej ustawy;
- c) art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, będącego podstawą wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanego budynku letniskowego (murowana część parterowa od strony północnej) usytuowanego na nieruchomości położonej w [...] (działka nr ew. [...], obręb [...]), gm. [...] poprzez procedowanie i w efekcie wydanie decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zamiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które w niniejszej sprawie winno mieć zastosowanie, gdyż budowa przedmiotowego obiektu objętego decyzją nie została zakończona przed datą 1 stycznia 1995 r.;
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a także o dopuszczenie dowodów z załączonych do niniejszej skargi dokumentów w postaci kserokopii:
- - postanowienia z dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt: II SO/Łd 13/10;
- - wyroku z dnia 30 maja 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: II SA/Łd 218/10 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi;
- - postanowienia z dnia 13 października 2009 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: II SA/Łd 1/09 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.
Spór prawny jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. uznał, że prawidłowe było wydanie decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe, a zarzuty kasacyjne nieusprawiedliwione.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie zabudowy działki nr ewid. [...] toczy się od 1997 r. W sprawie wielokrotnie orzekały sądy administracyjne, kontrolując decyzje m.in. zobowiązujące uczestników postępowania do wykonania inwentaryzacji geodezyjnej i architektoniczno-budowlanej, zobowiązujące uczestników postępowania do wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami oraz udzielające pozwolenie na użytkowanie.
Wyjaśnić należy, że organy nadzoru budowlanego zobowiązane zostały w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 967/03 do ustalenia daty samowoli budowlanej, która przesądzi o zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) bądź ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202). Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że samowola budowlana zrealizowana została przed 1 stycznia 1995 r. Decyzja organu drugiej instancji jest prawomocna i ostateczna ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 284/18 odrzucił skargę Z. P. jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Ponadto w jednym z orzeczeń odnoszących się do nieruchomości na ww. działce z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1988/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał "(...) zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzje w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zostały wydane w oparciu o art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.). Przepis ten stanowi, iż inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Przepis ten ustanawia wyłączne przesłanki udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r."
Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczących dopuszczenia dowodów w postaci orzeczeń sądów administracyjnych to wyjaśnić należy, że orzeczenia sądowe, które zapadły w rozpoznawanej sprawie znane są Sądowi z urzędu.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.