Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1549/22, oddalającego skargę L. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2022 r., nr 860/22, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z dnia 28 marca 2022 r. Nr 29/2022 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku inwentarskiego o wymiarach zewnętrznych 12,00 x 3,00 usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości R., gmina [...], L. C. (dalej skarżący), na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zw. dalej P.p.s.a.), wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z dnia 28 marca 2022 r. Nr 29/2022.
W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazał, że zachodzi dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym związanych z przeprowadzeniem w odpowiednim trybie ewentualnego postępowania legalizacyjnego i ewentualności wydania postanowienia o nakazie rozbiórki obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji (postanowienia) spowoduje w stosunku do niego lub innych osób niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić.
Zdaniem NSA, skarżący w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawartym w skardze kasacyjnej nie przedstawił argumentacji, która wskazywałaby na prawdopodobieństwo wystąpienia wobec jego osoby zagrożeń o charakterze znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków gdy zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych zostanie wykonane. Skoro wstrzymano wykonanie robót budowlanych zaskarżonym postanowieniem to brak jest podstaw by wywodzić z tego zagrożenie bowiem skutkiem wstrzymania wykonania tych robót będzie obowiązek powstrzymywania się skarżącego od wykonywania wszelkich robót budowlanych przy obiekcie tj. budynku inwentarskim służącym do hodowli gołębi.
Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem nie wykazano w nim okoliczności, które można oceniać w kategoriach przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W istocie wskazywanie przez skarżącego na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego wstrzymania robót budowlanych z powodu tego, że wykonanie tego postanowienia może w przyszłości, w odrębnym postępowaniu doprowadzić do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego skutkiem czego może być np. nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej a w razie braku jej uiszczenia orzeczenie rozbiórki, nie dowodzi zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu.
Skutki w postaci możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym nałożenia opłaty legalizacyjnej czy nałożenia obowiązku rozbiórki w razie niewykonania zaskarżonego postanowienia czy też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej nie wynikają w sposób bezpośredni z zaskarżonego postanowienia, a tylko skutki związane z jego wykonaniem (powstrzymanie się od robót budowlanych) mają prowadzić do wystąpienia w sytuacji skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualne postępowanie legalizacyjne czy nakaz rozbiórki nie są zagrożeniem, które wprost wynika z wykonania zaskarżonego postanowienia. Są to zdarzenia przyszłe, niepewne a więc nie wynikają z aktualnej sytuacji skarżącego. Tylko ocena realnego zagrożenia związanego z zaskarżonym postanowieniem może być interpretowana jako jedna z przesłanek wstrzymania. Przyszłe obawy nie mogą uzasadniać wstrzymania aktów organów administracji, które w żaden bezpośredni sposób nie mogą doprowadzić do ich wystąpienia.
Skarżący we wniosku o wstrzymanie nie wskazuje żadnych okoliczności, które można by zakwalifikować jako zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, jeśli zaskarżone postanowienie zostanie wykonane.
Powstrzymanie się od prowadzenia robót budowlanych samo w sobie nie doprowadzi do wszczęcia postępowania legalizacyjnego czy orzeczenia nakazu rozbiórki. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych poprzedza dalsze czynności organu, który zadecyduje czy wszczynać postępowanie legalizacyjne czy też orzec nakaz rozbiórki. Ewentualność wszczęcia i prowadzenia odrębnego postępowania w żaden sposób nie jest okolicznością świadczącą o zagrożeniu dla skarżącego o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Wobec tego uznać należało, że skarżący nie wykazał, że w jego osobistej sytuacji związanej z wykonaniem zaskarżonego postanowienia zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. a zatem należało odmówić wstrzymania wykonania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.