Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę K. G. i uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] maja 2013 r., którą wniesiono sprzeciw do zgłoszenia wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków socjalno-bytowych o przepustowości 0,6 m3 na dobę na działce w S., przy ul. O. [...], przez skarżącego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W zgłoszeniu wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków na swojej działce skarżący określił rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. W postanowieniu wzywającym do uzupełniania zgłoszenia w wyznaczonym terminie Starosta zobowiązał skarżącego między innymi do przedłożenia informacji dysponenta sieci kanalizacji sanitarnej, że nie ma możliwości przyłączenia nieruchomości skarżącego do tej sieci, ponieważ uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadza nakaz odprowadzania ścieków przez kanalizację miejską do oczyszczalni ścieków i dopuszcza oczyszczalnie przydomowe do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej. Organ zwrócił się także do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w A., które przedłożyło dokumenty stwierdzające, że budowa kanalizacji sanitarnej w S. została zakończona, za zgodą skarżącego wykonano odcinek przyłącza kanalizacji sanitarnej na jego działce nr [...] oraz że istnieje możliwość odbioru ścieków w maju 2013 r. Na tej podstawie Starosta wydał decyzję o wniesieniu sprzeciwu, ponieważ budowa oczyszczalni przydomowej narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).
W odwołaniu skarżący zakwestionował ograniczenie jego prawa własności poprzez nałożenie obowiązku korzystania z kanalizacji sanitarnej w drodze uchwały. Podniósł także, że nie ma możliwości odprowadzania ścieków do kanalizacji sanitarnej, ponieważ kanalizacja nie została oddana do użytku.
Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Opolskiego podzielając ustalenia, iż kanalizacja sanitarna i przyłącze do działki skarżącego zostały wykonane, co oznacza, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ścieki powinny być odprowadzane do oczyszczalni przez kanalizację miejską a nie do oczyszczalni przydomowej. Wynika to także z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.).
W skardze skarżący zarzucił niedopuszczalne ograniczenie konstytucyjnego prawa własności, zgłoszenie sprzeciwu po terminie oraz wadliwe ustalenie, że "istniejąca kanalizacja sanitarna jest czynna".
Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu ocenił, iż organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., wadliwie nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia opinii do dokumentacji projektowej oraz informacji gestora sieci o braku możliwości przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji, ponieważ informacja ta dotyczy stanu faktycznego sprawy, którego wyjaśnienie jest obowiązkiem organu. Ponadto organ wyznaczył zbyt krótki termin na uzupełnienie zgłoszenia i wadliwie przyjął, że termin ten nie może być przedłużony, pomimo takiego żądania skarżącego, zaś organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii, co stanowiło naruszenie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu zgłoszenie sprzeciwu było wadliwe także z tego powodu, że skoro skarżący nie uzupełnił zgłoszenia, podstawę sprzeciwu stanowił art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organy przedwcześnie przyjęły, że roboty budowlane polegające na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ nie został dostatecznie ustalony stan faktyczny sprawy co do możliwości faktycznego podłączenia działki skarżącego do wybudowanej kanalizacji sanitarnej. Organy skupiły się na ustaleniu, że budowa sieci kanalizacji we wsi S. z przyłączami do budynku została zakończona. Doprowadziło to do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, że decyzja o wniesieniu sprzeciwu została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Przyjmując, że zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję zaskarżoną oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Opolskiego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd stwierdził, że skoro uchylona została także decyzja organu pierwszej instancji, to z uwagi na przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, organ "utracił kompetencję do ponownego załatwienia sprawy w drodze aktu administracyjnego".
W skardze kasacyjnej Wojewoda Opolski wskazał jako podstawy kasacyjne naruszenie art. 30 ust. 2 i art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 136 K.p.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a. Zdaniem organu podstawą wniesienia sprzeciwu powinien być art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ ustalono, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem naruszają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego w postaci dokumentów, zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że budowa kanalizacji sanitarnej została zakończona a skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył dowodów, że nie może być podłączona jego działka do tej kanalizacji.
Ponadto zdaniem organu, jeżeli kwestia możliwości podłączenia działki do wybudowanej kanalizacji nie została dostatecznie wyjaśniona, to nie było podstaw do uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ skutkiem jej uchylenia nie jest możliwe wyjaśnienie tej kwestii i wniesienie sprzeciwu. Wskazując takie podstawy kasacyjne Wojewoda Opolski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ewentualnie o rozpoznanie skargi i jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Trafny jest zarzut, że wadliwe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż podstawą wniesienia sprzeciwu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy mógł stanowić art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), a nie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. To, że inwestor nie uzupełnił dokumentów do zgłoszenia w terminie, wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, nie oznacza, że organ architektoniczno-budowlany nie może wnieść sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, jeżeli ustali, że budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Relacja między art. 30 ust. 2 a art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego nie może być rozumiana w ten sposób, że pierwszy z tych przepisów wyłącza stosowanie drugiego przepisu, w takim znaczeniu, że jeżeli organ wydał postanowienie nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w określonym terminie, a inwestor nie wykonał tego obowiązku, to organ nie może stosować art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, pomimo ustalenia, że są podstawy do wniesienia sprzeciwu, o których mowa w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. Stanowisko Sądu pierwszej instancji prowadziłoby bowiem do niemożliwego do zaakceptowania rezultatu, że podstawą sprzeciwu byłyby okoliczności formalne, a nie okoliczności dotyczące istoty sprzeciwu.
Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy tego, że Sąd pierwszej instancji zakwestionował ustalenia dokonane przez organ, pomimo że nie było do tego podstaw. Zarzut ten jest zasadny. Organ trafnie podnosi, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że budowa sieci kanalizacyjnej odprowadzającej ścieki do oczyszczalni ścieków w A., z możliwością podłączenia do tej sieci nieruchomości we wsi S., została zakończona. Wykonany został także odcinek przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce skarżącego, nr [...]. Budowę zakończono w dniu 20 marca 2013 r. i od maja 2013 r. nastąpi odbiór ścieków z nieruchomości przy ul. O. [...] w S. Skarżący nie przedstawił przekonywujących dowodów, mimo że miał taką możliwość i był nawet wzywany do ich przedłożenia, że nie ma możliwości podłączenia jego działki do sieci kanalizacyjnej. Rozważania Sądu pierwszej instancji dotyczące dokumentu z dnia 18 kwietnia 2013 r. są całkowicie dowolne, albowiem stwierdzenie w nim, że "w maja 2013 r. nastąpi możliwość odbioru ścieków z nieruchomości położonej w S. przy ul. O. [...]", nie może być rozumiane, iż jest to tylko zapowiedź tego co nastąpi w przyszłości, z tego powodu, że dokument ten ma datę wcześniejszą niż data wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że nie było podstaw do stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.
Trafnie podnosi Wojewoda Opolski, że nawet gdyby przyjąć, że kwestia możliwości podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacyjnej nie została dostatecznie wyjaśniona, to nie było podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, albowiem uchylenie także tej decyzji wykluczało uzupełnienie materiału dowodowego i dodatkowe wyjaśnienie tej kwestii, albowiem upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. Nie było więc podstaw do stosowania art. 135 P.p.s.a.
Z przytoczonych wyżej względów, skoro stan faktyczny sprawy jest wystarczająco wyjaśniony, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, która podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.