Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Op 69/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi B. P., S. P. i K. P. na bezczynność Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie rozpoznania zażalenia od postanowienia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie robót budowlanych w pkt 1 stwierdził, że bezczynność Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 2 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi S. P. i K. P.; w pkt 3 odrzucił skargę B. P., w pkt 4 zasądził od organu na rzecz S. P. i K. P. solidarnie kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. S. P. i K. P. domagali się wszczęcia postępowania administracyjnego nawiązując do wyników czynności kontrolnych podjętych przez organ nadzoru budowlanego z dnia 16 marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego podnosząc, że wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stwierdził, że S. P. jest właścicielem działki [...], która nie graniczy z działką [...], a K. P. właściciel działki 299 która graniczy ze sporną działką, lecz nie w części, w której wykonano roboty budowlane w postaci utwardzonego placu. Co do przesłanki innych uzasadnionych przyczyn z art. 61a k.p.a. organ zauważył, że inwestorka G. B. nie dokonała prac w warunkach samowoli budowlanej, lecz po zgłoszeniu w Starostwie Powiatowym w Strzelcach Opolskich. Wcześniej prace te oceniono jako wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Zatem wszczynanie ponownie sprawy, co do której zapadło już rozstrzygnięcie nie jest uzasadnione.
Pismem z dnia 28 lipca 2013 r. S. P. w imieniu własnym i jako pełnomocnik K. P., złożył zażalenie na postanowienie organu I instancji. Zażalenie wpłynęło do organu I instancji w dniu 1 sierpnia 2013 r.
Zażaleniem z dnia 3 września 2013 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. S. P. i K. P. zaskarżyli do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie niezałatwienie w terminie zażalenia z dnia 28 lipca 2013 r.
Następnie skargę na bezczynność Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w zakresie załatwienia zażalenia z dnia 28 lipca 2013 r. do WSA w Opolu nadaną do organu 6 września 2013 r. wnieśli B., S. i K. P.. Wnieśli o zobowiązanie organu odwoławczego do załatwienia zażalenia w terminie 14 dni, o ukaranie dyscyplinarne pracownika organu, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą nawet podstawy do umorzenia postępowania, jeżeli po wniesieniu skargi organ wyda wymagany akt i o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. Do skargi załączono pełnomocnictwo procesowe od K. P. i S. P. dla B. P. upoważniające ją "do reprezentowania tych skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Op 69/13 orzekł jak podano na wstępie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że dokonując oceny dopuszczalności skargi wniesionej przez skarżących Sąd orzekł o odrzuceniu skargi B. P., uznając jednocześnie, że skarga K. P. i S. P. spełniająca m.in. wymogi z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. i art. 53 § 1 p.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podkreślił, że nie budzi wątpliwości okoliczność wyczerpania przez skarżących, w odróżnieniu do B. P., przed wniesieniem skargi, trybu przedsądowego. K. P. i S. P. wnieśli zażalenie z art. 37 § 1 k.p.a. Do skargi załączono bowiem zażalenie S. P. wniesione do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. pismem z dnia 3 września 2013 r. Natomiast trybu przedsądowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wyczerpała B. P.. Jej mąż, S. P. był pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym tylko K. P.. Dlatego skarga B. P., jako niedopuszczalna, z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu. Co do skargi K. P. i S. P. Sąd zauważył, że wniesione przez nich zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. rozpoznane zostało po upływie terminu 1 miesiąca określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność i jej uwzględnienia obojętne jest czy organ nie wydał decyzji z powodu załatwiania innych związanych ze sprawa wniosków czy zwykłej zwłoki.
Ponieważ jednak po złożeniu skargi sądowej organ odwoławczy załatwił sprawę przez rozpoznanie w dniu 10 września 2013 r., przeto zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie bezczynności ze skargi S. P. i K. P.. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu odwoławczego nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Termin jednego miesiąca został przekroczony nieznacznie (1 sierpnia 2013 r. – wpływ zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, a 10 września 2013 r. wydanie postanowienia), niezależnie od tego, czy skarżący S. P. złożył – jak sam przyznaje w piśmie z dnia 28 lipca 2013 r. – kilka zażaleń i wnosił o wyłączenie pracowników organu, wymagające także niezwłocznego załatwienia. W takiej sytuacji faktycznej nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu z dnia 3 grudnia 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu zaskarżając wyrok w pkt 1, 2 i 4 i zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w czasie prowadzenia postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu dopuszczono się bezczynności;
- 2. art. 35 § 5 k.p.a. oraz art. 129 § 1 k.p.a. i art. 133 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na sposób liczenia terminów do załatwienia sprawy w przypadku, gdy dotyczy to środka odwoławczego wnoszonego za pośrednictwem organu I instancji;
- 3. ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że pismo (zażalenie), które w rzeczywistości wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w dniu 12 sierpnia 2013 r. po jego przekazaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu dnia 1 sierpnia 2013 r.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi S. P. i K. P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Należy wskazać, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
Natomiast bezczynność organu odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy organ ten nie wydaje decyzji w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zatem początkiem biegu terminu do załatwienia sprawy jest moment doręczenia odwołania organowi II instancji. Sprawa jest natomiast załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie.
W niniejszej sprawie niewątpliwie Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu rozpoznał zażalenie wniesione przez stronę na postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy zażalenie S. Popendy i K. Popendy na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim wpłynęło do organu I instancji w dniu 1 sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim przedmiotowe zażalenie przekazał do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oplu przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. Przedmiotowe zażalenie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 12 sierpnia 2013 r. i właśnie od tej daty należy liczyć miesięczny termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. Dlatego też zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu błędnie przyjął datę 1 sierpnia 2013 r. (dzień wpływu zażalenia do organu I instancji) jako dzień od którego należy liczyć termin określony w art. 35 § 3 k.p.a., a nie dzień 12 sierpnia 2013 r. kiedy to zażalenie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego.
Oznacza to, że wydanie postanowienia przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w dniu 10 września 2013 r. nastąpił bez przekroczenia miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Tak więc, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu odwoławczego nie wystąpiła.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił pkt 1, 2 i 4 zaskarżonego wyroku i rozpoznał skargę S. P. i K. P., oddalając ją.
O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.