Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt 7/IV SA 5026/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...]. Jak podał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, decyzją powyższą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, własną decyzję z dnia [...] października 2003 r. odmawiającą nadania skarżącemu uprawnień budowlanych do projektowania i kierowania robotami budowlanymi z użyciem materiałów wybuchowych. Odmowa uwzględnienia podania o nadanie uprawnień bez przeprowadzenia egzaminu, spowodowana była niespełnieniem wymogów określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wykonywanych z użyciem materiałów wybuchowych (Dz.U.
Nr 92, poz. 1026 ze zm.). Powołany przepis określa, iż kandydat ubiegający się o nadanie uprawnień budowlanych posiadać musi wyższe wykształcenie techniczne o kierunku budownictwo lub inżynieria wojskowa lub górnictwo i geologia w specjalności eksploatacja złóż. Skarżący ukończył natomiast Średnie Liceum Zawodowe nr [...]o kierunku ogólnomechanicznym.
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego L. W. podniósł, że pełnił przez 10 lat funkcję kierownika wydziału robót strzałowych a do wykonywania tej pracy wystarczało wykształcenie średnie techniczne. Obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia prowadzą zaś, w opinii skarżącego, do "wyeliminowania wielu firm z rynku pracy".
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu administracji, że uzyskane przez skarżącego wykształcenie nie spełnia wymogów określonych w powołanym rozporządzeniu z dnia 11 lipca 2001 r. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych w danej specjalności jest posiadanie odpowiedniego wykształcenia wyższego i odbycie wymaganej praktyki zawodowej, przy czym oba te warunki muszą być spełnione łącznie (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1998 r., IV SA 2112/96, LEX nr 43714, wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., IV SA 1799/96, LEX nr 43757). Niespełnienie jednego z tych warunków uniemożliwia nadanie stosownych uprawnień. Zasadna jest zatem odmowa nadania uprawnień budowlanych bez przeprowadzenia egzaminu, skoro osoba ubiegająca się o te uprawnienia nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył L. W. wnosząc o zmianę orzeczenia poprzez ustalenie, iż L. W. nabył uprawnienia budowlane w zakresie koniecznym do dalszego sprawowania samodzielnych funkcji w budownictwie związanych z użyciem materiałów wybuchowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art 7 i 77 Kpa oraz art 174 pkt 2 i art 141 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieodniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutu skargi w postaci naruszenia przez organ, § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r. Powołany przepis rozporządzenia pozostaje zdaniem skarżącego w sprzeczności z normą zawartą w art. 104 ustawy – Prawo budowlane. Do tych argumentów Sąd nie ustosunkował się ani w toku postępowania, ani w wyroku. Uwzględnienie natomiast któregokolwiek z tych zarzutów mogłoby skutkować odmiennym rozstrzygnięciem. Zawarcie w uzasadnieniu wyroku argumentacji wyłącznie jednej ze stron postępowania i nieodniesienie się w żadnym stopniu do zarzutów skargi, w ocenie skarżącego stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania i jest samoistną podstawą skargi kasacyjnej.
Tymczasem art. 104 Prawa budowlanego reguluje sytuację osób, które nie spełniały kryteriów wprowadzonych nowymi przepisami. L. W., przed wejściem w życie ustawy odbył specjalistyczne szkolenie z zakresu obsługi materiałów wybuchowych i uzyskał uprawnienia II klasy specjalisty wojskowego w specjalności o numerze [...]. Uzyskanie tej specjalności stanowiło odpowiednik nadania (uzyskania) uprawnienia do wykonywania działalności w omawianej dziedzinie. W roku 2001 r. skarżący uzyskał natomiast decyzję stwierdzającą, iż posiada on odpowiednie uprawnienia do prowadzenia prac wyburzeniowych metodą wybuchową (decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego nr [...] zezwalająca na nabywanie, przewóz, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych na terenie rozbiórki obiektów budowlanych metodą wybuchową). Niezastosowanie w sprawie art. 104 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Naruszenie prawa materialnego stanowi także w ocenie skarżącego "nieuwzględnienie konstytucyjnych praw" wynikających z postanowień art. 20 w zw. z art. 22 oraz art. 65 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż zaistniała nadmierna ingerencja w prawa i wolności człowieka i obywatela, jak wolność wyboru i wykonywania zawodu (art.
- 65) oraz wolność działalności gospodarczej (art. 22 w zw. z art. 20), nie znajdująca uzasadnienia w postanowieniach art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 2 Konstytucji RP uzasadnia z kolei wynikające z powyższych naruszeń pogwałcenie zasad wynikających z zasady państwa prawa, jak zasada bezpieczeństwa prawnego, zasada zaufania obywateli do Państwa i stanowionego prawa, zasada ochrony praw majątkowych, zasada ochrony praw nabytych i zasadę ochrony interesów w toku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W szczególności usprawiedliwionych podstaw nie mają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skoro przepis ten stanowi o jednej z podstaw kasacji. Za chybiony uznać też należy zarzut naruszenia art. 141 ust. 4 tej ustawy w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi tam określone, a zarzuty są w istocie polemiką z ustaleniami faktycznymi dokonywanymi w sprawie. Wreszcie nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przywołanych w skardze przepisów Kpa (art. 7 i 77) w sytuacji gdy sąd tych przepisów nie stosował i stosować nie mógł, jako że był zobowiązany prowadzić postępowanie sądowe na podstawie przepisów przywołanego wyżej Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Co do zaś zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji to i te nie mają usprawiedliwionych podstaw. Sąd bowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie normę § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wykonywanych z użyciem materiałów wybuchowych (Dz.U. Nr 92, poz. 1026 ze zm.), zasadnie przyjmując, iż do uzyskania uprawnień budowlanych do projektowania i kierowania robotami budowlanym z użyciem materiałów wybuchowych niezbędne jest m.in. posiadanie wyższego wykształcenia technicznego o kierunku tam określonym co uniemożliwiało nadanie skarżącemu, bezspornie nie legitymującemu się takim wykształceniem, żądanych uprawnień. Równie zasadnie sąd przyjął, że brak było podstaw do uznania, że brak wymaganego wyższego wykształcenia może być zastąpiony bogatym doświadczeniem zawodowym, popartym licznymi kursami i szkoleniami, a nawet decyzją Wojewody Zachodniopomorskiego, przywołaną w skardze kasacyjną zezwalającą skarżącemu na nabywanie, przewóz, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych na terenie prowadzenia rozbiórki obiektów budowlanych metodą wybuchową.
Co prawda, stosownie do regulacji art. 104 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) osoby, które przed wejściem w życie tej ustawy uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do spełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie, ale dotyczy to uprawnień potwierdzonych stosownym orzeczeniem administracyjnym, a takim skarżący się nie legitymuje. Niewątpliwe jest w sprawie, że nie wykazał, iż przed dniem wejścia w życie ww. ustawy Prawo budowlane (1 stycznia 1995 r.) uzyskał uprawnienia budowlane, o których mowa, choćby z tego względu, że zostały one wprowadzone przywołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r., a więc po wejściu w życie ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. na podstawie delegacji zawartej w tej ustawie.
Przede wszystkim zaś nie można utożsamiać – jak zdaje się to czynić strona skarżąca – określonych zezwoleń na prowadzenie prac z użyciem materiałów wybuchowych z uprawnieniami budowlanymi do projektowania i kierowania robotami budowlanymi z użyciem materiałów budowlanych. Jeżeli tak to nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia ww. art. 104 Prawa budowlanego, czyniąc także pozbawionymi usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia wskazanych w niej przepisów Konstytucji związanych z ochroną praw nabytych i interesów indywidualnych w toku postępowania administracyjnego (art. 2, 8, 20, 22, 65, 31 ust.
- 3) i ingerencją w prawa i wolności człowieka i obywatela (art.
- 65) oraz wolność działalności gospodarczej (art. 22 w zw. z art. 20).
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 przywołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.