Uzasadnienie
W dniu 04 listopada 2011 r. w Urzędzie Pocztowym w Jeleniej Górze B. K. reprezentowana przez pełnomocnika nadała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 04 sierpnia 2011 r. Nr 4111/63/2011 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garażu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 878/11 Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") odrzucił skargę B. K. na wskazaną wyżej decyzję. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika, ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pocztowego dowodu doręczenia, adresowana do pełnomocnika skarżącej przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję została - po dwukrotnym awizowaniu w dniach 12 i 22 sierpnia 2011 r. zwrócona do organu odwoławczego w dniu 30 sierpnia 2011 r. Ponieważ 14 - dniowy termin liczony jest od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, zatem zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., datę 26 sierpnia 2011 r. należało uznać za dzień doręczenia decyzji.
Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi od tej decyzji biegł zatem od dnia 27 sierpnia 2011 r. i upłynął z dniem 26 września 2011 r. Sąd I instancji wskazał, iż sporządzona w imieniu skarżącej skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 4 listopada 2011 r. (dowód: pieczęć datownika jednostki pocztowej - k. 6 akt sądowych). Tak wiec została wniesiona z uchybieniem wskazanego wyżej terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu I instancji prawidłowość dokonanego w trybie art. 44 § 1 - 4 k.p.a. doręczenia decyzji nakazuje przyjąć, że w sprawie brak jest podstaw do liczenia terminu do złożenia skargi od daty przesłania pełnomocnikowi skarżącej odpisu decyzji, który jak wyjaśnia Kolegium w udzielonej odpowiedzi na skargę, wysłany został na telefoniczną prośbę pełnomocnika z dnia 3 października 2011 r. Powyższa czynność miała wyłącznie charakter informacyjny i nie mogła wywołać pożądanych przez pełnomocnika następstw procesowych w postaci zmiany skutku prawego domniemania doręczenia decyzji wynikającego z art. 44 § 4 k.p.a. i otwarcia na nowo terminu do wniesienia skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła B. K. reprezentowana przez pełnomocnika adwokat A. K. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 44 § 1-4 k.p.a., w wyniku przyjęcia domniemania doręczenia decyzji w trybie zastępczym, w sytuacji braku przesłanek zastosowania tego trybu z uwagi na niewłaściwe zaadresowanie pisma.
W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji przyjął domniemanie doręczenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 4 sierpnia 2011 r., pomimo tego, że została ona zaadresowana na adwokat K. K., nie zaś prawidłowo na adwokat A. K. Nadto podniesiono, że nie tylko sama przesyłka z decyzją została błędnie zaadresowana, gdyż już w rozdzielniku decyzji (strona 4), błędnie określono pełnomocnika skarżącej jako K. K. Stąd też decyzja ta nie mogła być doręczona przez pracownika Poczty Polskiej, ani też odebrana przez pełnomocnika na poczcie. Wskazano również, iż pełnomocnik skarżącej dowiedział się o zaskarżonej decyzji od samej skarżącej. W związku z czym niezwłocznie i telefonicznie zwrócił się do organu o jej doręczenie.
Tym samym wbrew stanowisku Sądu I instancji, dokonane w dniu 5 października 2011 r. doręczenie niniejszej decyzji nie miało w żadnym razie charakteru informacyjnego, lecz stanowiło pierwsze prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi strony. W związku z czym dopiero od tego dnia liczy się ustawowy trzydziestodniowy termin do jej zaskarżenia, któremu skarżąca w tym stanie rzeczy nie uchybiła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337).
A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę.
Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia skargi z powodu uznania, iż została ona wniesiona po terminie. Rozważyć zatem należy kwestię zasadności odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez uprzedniego zbadania przez niego prawidłowości doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego, które to doręczenie rozpoczynałoby bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca miała ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie zaś z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W myśl ugruntowanego stanowiska doktryny i judykatury, bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 300 – 301).
Jak wynika z koperty zawierającej zaskarżoną decyzję (k.38 akt admin.) oznaczenie adresata korespondencji było nie prawidłowe, gdyż wskazano błędne imię pełnomocnika co uniemożliwiło mu doręczenie, a w konsekwencji także odbiór przesyłki. Stwierdzić należy, iż skutki prawne jakie wiążą się z powyżej opisaną wadliwością, kwalifikują doręczenie takie jako bezskuteczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko skarżącej, iż na gruncie niniejszej sprawy przepis art. 44 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania.
Mając na uwadze przedstawione powyżej wywody i wskazania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy art. 203 i art. 204 nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/3/42.