Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 6 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 777/17

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2972/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. P., A. P. oraz P. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2015 r. znak:... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że przedmiotem kontroli była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2015 r. znak:... wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., którą organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołująca spółka jawna nie posiada przymiotu strony uprawniającego do skutecznego wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie wskazał, że aby mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, to w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż osoba, która wniosła odwołanie, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. tzn., że jej interesu prawnego dotyczy dany akt lub czynność.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo rozważył kwestię dopuszczalności wniesionego przez P. Spółkę jawną odwołania dochodząc do trafnego wniosku, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody P. z dnia 8 lipca 2015 r. nie dotyczy interesu prawnego spółki.

Wojewoda P. decyzją z dnia 8 lipca 2015 r. umorzył wszczęte na wniosek E. P. i A. P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż uznał, że postępowanie to zostało wadliwie wszczęte na wniosek podmiotu niebędącego stroną postępowania. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody P. z dnia 8 lipca 2015 r. nie dotyczy interesu prawnego skarżącej spółki. Tym samym organ odwoławczy trafnie uznał, że skarżąca spółka nie posiada przymiotu strony i nie może skutecznie złożyć odwołania. Sąd wskazał, że w przypadku, gdy organ stwierdzi, że odwołanie pochodzi od podmiotu, który nie jest stroną postępowania powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja naruszała prawo dlatego skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze kasacyjnej E. P., A. P. oraz P. Spółka Jawna w W. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez uznanie, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 października 2015 r. jest zgodna z prawem,
2. 2. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie odwołania wniesionego przez P. Spółka Jawna jako pochodzącego od podmiotu, który nie jest stroną postępowania i w konsekwencji tego uznanie, że postępowanie winno być umorzone,
3. 3. art. 8 i 28 k.s.h. oraz art. 28 k.p.a. i art. 33 k.c., poprzez błędne uznanie, że z momentem przejścia własności działki nr... do spółki jawnej skarżący E. P. i A. P. utracili swój własny interes prawny i tym samym skarżący nie posiadają przymiotu strony i nie mogli skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z 31 marca 2005 r.,
4. 4. art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja narusza prawo.

W piśmie z dnia 29 marca 2017 r. spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Postawione zarzuty zarówno o charakterze ogólnym, jak i zarzuty wywodzone z naruszenia przepisów prawa bez wprowadzonego rozróżnienia, tak jak stanowi o tym art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie są zasadne.

Zarzut skargi kasacyjnej o charakterze ogólnym, to zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie jest zasadny. Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów prawa. Nie uchylił się zatem od rozpoznania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w trybie postępowania regulowanego przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: umarza postępowanie odwoławcze. Postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu w razie ustalenia w toku czynności wyjaśniających, że odwołanie wniosła jednostka, która w sprawie nie ma interesu prawnego. Ustalenie interesu prawnego pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odwołanie przez skarżącą spółkę zostało wniesione od decyzji Wojewody P. z 8 lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętego na żądanie E. P. i A. P. Inny podmiot nie ma interesu prawnego w wywodzeniu interesu prawnego wnoszących żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postępowanie zostało wszczęte na żądanie E. P. i A. P. Ustalenie braku interesu prawnego wnoszących żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wypełniło przesłankę bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych.

Dało to podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji na mocy art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wyrokiem z 22 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2973/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E. P., A. P. i P. Spółka Jawna w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 602/17 oddalił skargę kasacyjną. Nie ma interesu prawnego następca prawny do wywodzenia interesu prawnego podmiotu, w którego prawa wchodzi z tytułu sukcesji.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 8 i 28 ustawy Kodeks spółek handlowych w związku z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 33 kodeksu cywilnego. Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 8 ustawy Kodeks spółek handlowych, spółki osobowe są podmiotami prawa, mają zatem zdolność prawną (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 8 Kodeksu spółek handlowych, LEX 48/2018). Spółka jawna jest spółką osobową (art. 22 ust. 1 ustawy Kodeks spółek handlowych). Z tego wynikają "określone konsekwencje prawne polegające przede wszystkim na tym, że należy ją traktować jako odrębny od wspólników podmiot" (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 22 Kodeksu spółek handlowych, LEX 48/2018). Z art. 28 ustawy Kodeks spółek handlowych, regulujących majątek spółek nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia interesu prawnego poprzednika prawnego, w którego prawa wszedł podmiot, co z mocy prawa na niego przenosi interes prawny.

Skarżąca spółka nie ma zatem interesu prawnego do wywodzenia interesu prawnego poprzednika, skoro to na nią przeszedł interes prawny. Mienie wniesione jako wkład do spółki w czasie jej powstania i istnienia jest majątkiem spółki, a nie wspólników. Nie został zatem naruszony art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Spółka skarżąca nie ma interesu prawnego do wywodzenia interesu prawnego przysługującego poprzedniemu właścicielowi nieruchomości, ani interesu prawnego wspólników. Nie został naruszony art. 33 kodeksu cywilnego. Spółka jawna ma przyznaną zdolność prawną na podstawie przepisów ustawy Kodeks spółek handlowych. Nie ma podstaw do oceny na drodze postępowania administracyjnego, jak i na drodze postępowania sądowoadministracyjnego prawidłowości czynności prawnych powstania spółki i w związku z tym wniesienia wkładu i wyprowadzenia z tych okoliczności interesu prawnego. Na tej podstawie nie można wyprowadzić interesu prawnego skarżącego do wniesienia odwołania.

Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa, nie było zatem podstaw do zastosowania wobec niej środków prawnych.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.