Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 września 2008 r., II SA/Łd 273/08 stwierdził nieważność zaskarżonej przez E. S. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 2008, nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2007, nr [...] wydanych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
a) Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego (działając w zakresie przysługujących mu kompetencji starosty) decyzją z dnia 11 czerwca 2007, nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. S., odmówił wznowienia postępowania i zmiany (uchylenia) decyzji z dnia [...] marca 1990, nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie Kościoła Parafialnego, budynku katechetycznego oraz plebani na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb 14, położonej w Piotrkowie Trybunalskim. Zdaniem organu, wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art.148 K.p.a.
b) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia [...] sierpnia 2007, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., uchyliło decyzję z dnia 11 czerwca 2007 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art.10 § 1, art.61 § 4, art.80 i art.81, art.149 § 2 K.p.a.
- c) Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego decyzją z dnia [...] listopada 2007, nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1990 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu przewidzianego w art.148 K.p.a.
- d) Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji z dnia 15 marca 1990 r. zaczął biec dla skarżącej przynajmniej od dnia 3 grudnia 2004 r. Wniosek z dnia 12 marca 2007 r. jest spóźniony i nie może skutkować wznowieniem postępowania.
e) E. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zakwestionowała ustalenie o uchybienie przez nią terminu do żądania wznowienia postępowania i wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
2. Wyrokiem z dnia 30 września 2008 r., II SA/Łd 273/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 2008, nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2007, nr [...].
Decyzje organów obu instancji zostały wydane na skutek rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim niepodpisanego przez E. S. odwołania. Organ odwoławczy w dniu [...] sierpnia 2007 r. uchylił kwestionowaną przez stronę decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. odmawiającą wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Jeżeli odwołanie nie spełnia ustawowych wymogów, organ zobowiązany jest wezwać autora pisma do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, iż nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania (art.64 § 2 K.p.a.). Czynności te dotyczą m. in. sytuacji, w której strona wniosła podanie nieopatrzone podpisem (art.63 § 3 K.p.a.)
Strona nie podpisała swego odwołania. Organ nie wezwał jej do usunięcia braku, a mimo to rozpoznał odwołanie czym naruszył art.64 § 2 K.p.a. Postępowanie odwoławcze wszczęto więc z urzędu czyli z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art.15 K.p.a.). art.15 K.p.a. Doszło do rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością aktu, z mocą od dnia jego wydania (art.156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Wadą rażącego naruszenia prawa dotknięte są również akty administracyjne wydane w następstwie ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, a więc decyzja Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] listopada 2007 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w skardze kasacyjnej wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I.instancji zarzucono naruszenie:
- — art.106 § 3 i art.133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wobec przyjęcia, że odwołanie E. S. od decyzji organu pierwszej instancji, obarczone było istotnym brakiem podpisu strony odwołującej się, a mimo to zostało ono rozpatrzone;
- — art.135 P.p.s.a. poprzez jego nieusprawiedliwione zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu podstawy, a zarzuty skarżącej na decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] były nieuzasadnione;
- — art.141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie przedstawienie okoliczności przemawiających za tym, że odwołanie E. S. rozpatrzone decyzją Kolegium z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...] nie było przez nią podpisane, a także zamieszczenie w wyroku błędnych wytycznych dla organu administracyjnego mającego ponownie załatwić sprawę;
- — art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że powyższe decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą z art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. i stwierdzenie ich nieważności, w sytuacji gdy skarga na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] podlegała oddaleniu.
Wniesione odwołanie skarżącej od decyzji z dnia 11 czerwca 2007 r. pierwotnie nie było zostało przez nią podpisane, lecz wada ta została usunięta w drodze działania Kolegium przewidzianego w art.64 § 2 K.p.a. Sąd I. instancji powziął w tej kwestii wątpliwości, jednakże jej nie usunął, czym naruszył art.106 § 3 w zw. z art.133 § 1 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty skargi kasacyjnej są trafne i dlatego zaskarżony wyrok został uchylony.
A. Skarga kasacyjna zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art.141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak w uzasadnienie wyroku adekwatnego przedstawienia przesłanek, które skłoniły ten Sąd do uznania, że E. S. nie podpisała odwołania rozpatrzonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak [...].
Sąd stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. została wydana "na skutek odwołania E. S., które nie zostało podpisane przez stronę" (s.1 uzasadnienia wyroku). Podobne sformułowane znalazło się na s.4 tegoż uzasadnienia: "Decyzje organów obu instancji zostały wydane na skutek rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w dniu [...] sierpnia 2007 r. niepodpisanego przez E. S. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. odmawiającej wznowienia postępowania."
Oba zdania nie są uzasadnione wskazaniem dowodów na podstawie, których taka konkluzja została sformułowana, co kontrastuje z wymogiem zwięzłego wyjaśnienia stanu spraw (art.141 § 4 P.p.s.a.). To uchybienie Sądu I instancji jest kluczowe w niniejszej sprawie, gdyż w aktach sprawy przekazanych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą kasacyjną znajdują się:
- - odwołanie z dnia 20 czerwca 2007 r., na którym brak podpisu strony (i faktu tego skarga kasacyjna nie kwestionuje),
- - pismo procesowe strony z dnia 11 lipca 2007 r. (z prezentatą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 lipca 2007 r.),
- - ponownie przedłożone organowi odwoławczemu odwołanie z dnia 20 czerwca 2007 r. (z prezentatami Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 czerwca 2007 r. i 2 lipca 2007 r.)
Są to więc pisma, o których nie wspomina uzasadnienie zaskarżonego wyroku, pomimo że ich obecność w aktach sprawy przekazanych przez ten Sąd stwarza domniemanie, że Sąd dysponował nimi w dniu wydania zaskarżonego wyroku.
B. Można się zgodzić z zarzutem skargi kasacyjnej, iż naruszony został przez Sąd I instancji art.106 § 3 i art.133 § 1 P.p.s.a. Skoro Sąd dysponował powyżej wspomnianymi trzema pismami strony, ale uważał, że są to dowody niewystarczające bądź niewiarygodne, to powinien był poprzedzić zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku — wezwaniem organu odwoławczego do uzupełnienia odpowiedzi na skargę wraz z uzupełnieniem akt sprawy (art.54 § 2 w związku z art.106 § 3 i art.133 § 1 zd.1 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna zasadnie twierdzi, że w efekcie powyższych zaniechań powstała rażąca rozbieżność między odwołaniem strony uzupełniająco podpisanym w trybie art.64 § 2 K.p.a.– z jednej strony oraz zaskarżonym wyrokiem zarzucającym organowi administracyjnemu niewykonanie obowiązku z art.64 § 2 K.p.a. i wydanie decyzji mimo braku podpisanego odwołania.
C. Konsekwencją powyższych uchybień Sądu I instancji było naruszenie art.145 § 1 pkt 2 w związku z art.135 P.p.s.a., gdyż Sąd I. instancji nie wykazał, aby zaskarżona decyzja była nieważna, a tym bardziej — nie wykazał tego w odniesieniu do decyzji z dnia [...] sierpnia 2007, nr [...].
D. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpozna merytorycznie zarzuty wniesionej skargi. Zaskarżony wyrok nie zawiera takich rozstrzygnięć, albowiem Sąd ograniczył się do uzasadnienia niedopuszczalności prowadzenie postępowania odwoławczego i wydania decyzji.
E. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 P.p.s.a. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.nr 163, poz.1349 ze zm.).