Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 8/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z 1 października 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 761/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2014r. R. R.wystąpił do Wójta Gminy D. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomości obejmującej działki o numerach ewidencyjnych: [...] położone w obrębie B., gmina D. Wskazał, że jest dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości, dołączając umowę dzierżawy zawartą z R.C. Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego przez nią wniosku poprzez przyporządkowanie drzew do konkretnych działek ewidencyjnych oraz dołączenie rysunku lub mapy w skali umożliwiającej określenie usytuowania drzew w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości. Strona uzupełniła wniosek we wskazanym terminie.

Następnie pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę, że na podstawie dostępnej w urzędzie dokumentacji ustalano, że działka o nr [...]uległa podziałowi na działki nr [...], zaś właścicielami działek o nr [...] są J. G., R. C. i M. C., a właścicielami działek o nr [...] i [...] są R. C. i M. C. W związku z tym organ wezwał stronę do uzupełnienia złożonego przez nią wniosku poprzez przedłożenie organowi zgody J. G. na usunięcie drzew znajdujących się na działkach o nr [...] oraz zgody M. C. na usunięcie drzew znajdujących się na działkach o nr [...].

Ponadto organ wezwał stronę do wskazania, czy w związku z podziałem działki o nr [...] posiada aneks do umowy dzierżawy uwzględniający ten podział. Na uzupełnienie wniosku organ wyznaczył stronie termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe pismo zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 22 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. organ I instancji poinformował stronę, iż w związku z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych złożony przez nią wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 12 stycznia 2015 r. W dniu 12 stycznia 2015r. do organu I instancji wpłynęło pismo adw. W. O. powołującego się na udzielone mu przez wnioskodawcę pełnomocnictwo, w którym zgłosił on swój udział w postępowaniu oraz wniósł o kierowanie do niego wszelkiej korespondencji adresowanej w niniejszej sprawie do strony, a także o nadesłanie mu kopii protokołu oględzin drzew i krzewów oraz kopii wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew złożonego przez stronę.

Jednakże do tego pisma pełnomocnik strony nie załączył udzielonego mu pełnomocnictwa. Wobec powyższego, pismem z dnia 15 stycznia 2015r. organ I instancji zwrócił się do pełnomocnika strony o nadesłanie pełnomocnictwa potwierdzającego jego umocowanie do działania w imieniu strony. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 22 stycznia 2015r. Z kolei w dniu 21 stycznia 2015r. do organu wpłynęło pismo wnioskodawcy z dnia 19 stycznia 2015r., w którym R. R. zwrócił się o przywrócenie terminu do wydania decyzji. Do tego pisma wnioskodawca załączył zgodę R. C. i M. C. na usunięcie drzew znajdujących się na działkach o nr [...], obręb B., oraz zgodę J. G. na usunięcie drzew znajdujących się na działkach o nr [...], obręb B. Złożone przez stronę pismo nie zostało jednak podpisane. Nie dołączono także żądanego aneksu umowy dzierżawy. W dniu 2 lutego 2015r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone adwokatom: W. O.i J. P. upoważaniające m.in. do występowania we wszystkich postępowaniach administracyjnych.

W związku z tym pismem z dnia 10 lutego 2015r. organ wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia złożonego przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów poprzez dostarczenia wniosku z podpisem w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 16 lutego 2015r. Pismem z dnia 20 lutego 2015r. pełnomocnik strony poinformował, że adresatem wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wydania decyzji winien być R. R., gdyż – jak określił – pełnomocnik nie ustanawiał się w tym zakresie. Pismem z dnia 27 lutego 2015r. organ ponownie wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braków formalnych złożonego przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wydania decyzji poprzez dostarczenie podpisanego wniosku z pouczeniem o skutkach niesunięcia tego braku w wyznaczonym terminie, informując pełnomocnika o treści art. 40 § 2 k.p.a. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 9 marca 2015 r. Pismem z dnia 12 marca 2015r. pełnomocnik strony wniósł o udzielenie mu dodatkowego 30-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu na wydanie decyzji poprzez dostarczenie tego wniosku z podpisem strony, a także o sporządzenie i doręczenie na jego adres kserokopii wniosku złożonego przez stronę.

W uzasadnieniu tegoż wniosku pełnomocnik strony wskazał, iż nie może skontaktować się ze stroną i uzyskać od niej żądanego przez organ podpisu. Decyzją z dnia 31 marca 2015r. Wójt Gminy D., na podstawie art. 105 § 1 i w zw. z art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie usunięcia drzew i krzewów z nieruchomości składającej się z działek o nr [...], położonej w obrębie B., gmina D., wszczęte na wniosek R. R. z dnia 24 października 2014r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż przedmiotowy wniosek nie był kompletny, wobec czego organ wezwał wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Jednakże wyznaczony termin upłynął bezskutecznie.

Z kolei w dniu 23 lutego 2015r. do organu wpłynął kolejny wniosek strony w sprawie usunięcia drzew i krzewów z przedmiotowej nieruchomości wraz z pełnomocnictwem z dnia 18 lutego 2014r. udzielonym przez wnioskodawcę P. G., który nie zawierał braków formalnych. W tej sytuacji organ uznał, iż skoro w tej samej sprawie toczą się jednocześnie dwa postępowania, postępowanie wszczęte na podstawie wniosku z dnia 24 października 2014r., który dotychczas nie został uzupełniony, należało umorzyć.

Po rozpoznaniu odwołania R. R., decyzją z [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Z kolei ust. 4 tego przepisu określa, co powinien zawierać wniosek o wydanie takiego zezwolenia. Wskazano, że organ I instancji słusznie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez podanie informacji, czy uzyskał on zgodę wszystkich współwłaścicieli działek wchodzących w skład dzierżawionej nieruchomości rolnej na wycięcie znajdujących się na niej drzew i krzewów oraz wskazanie czy w związku z podziałem działki o nr [...] strona posiada aneks do zawartej przez nią umowy dzierżawy, potwierdzający jej tytuł prawny do władania działkami powstałymi w wyniku tego podziału.

Przy czym organ wyznaczył stronie 7-dniowy termin, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., a także pouczył stronę, iż nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie strona nie uzupełniła złożonego przez siebie wniosku. Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku zostało doręczone stronie w dniu 22 grudnia 2014r., zaś dopiero w dniu 21 stycznia 2015r. do organu I instancji wpłynęła zgoda pozostałych współwłaścicieli działek na wycięcie przedmiotowych drzew i krzewów. Nie dostarczono natomiast organowi dokumentów potwierdzających tytuł prawny strony do władania działkami o nr [...], które powstały w wyniku podziału działki o nr [...].

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji będącą przedmiotem odwołania została wydana z naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ złożony w dniu 24 października 2014r. przez R. R. wniosek o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów nie spełniał wymogów wynikających z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody i braki te nie zostały uzupełnione w wyznaczonym przez organ terminie. Tym samym nie było podstaw do załatwienia przedmiotowej sprawy poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 64 § 2 k.p.a. wniosek winien zostać pozostawiony bez rozpoznania, tzn. organ I instancji winien zakończyć prowadzone przez siebie postępowanie nie poprzez wydanie decyzji, lecz w drodze czynności materialno- technicznej polegającej na dokonaniu w aktach sprawy adnotacji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i poinformowaniu o tym fakcie strony.

Podkreślono również, iż strona została poinformowana o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania pismem z dnia 5 stycznia 2015r. (doręczone stronie w dniu 12 stycznia 2015r.). W ocenie Kolegium fakt ten dodatkowo potwierdza brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji. Z tego też względu organ odwoławczy uznał, iż będąca przedmiotem odwołania decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i winna zostać uchylona w całości. Organ I instancji - zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - nie miał bowiem podstaw do wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, a niniejszej postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Zatem wydaną przez organ I instancji decyzję należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie prowadzone przed organem I instancji w całości, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzono, iż wynikający z art. 64 § 2 k.p.a. siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym, wobec czego nie może być on przez organ skracany ani przedłużany. Wnoszący podanie może jedynie złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu w razie jego uchybienia bez własnej winy, na zasadach i w trybie określonym w art. 58 i 59 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 24 października 2014r. w terminie 7 dni, braki te nie zostały uzupełnione do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania.

Natomiast w dniu 21 stycznia 2015r. do organu I instancji wpłynęło pismo niepodpisane przez stronę. Słusznie zatem organ I instancji zwrócił się do pełnomocnika strony o uzupełnienie tego pisma w terminie 7 dni poprzez podpisanie go przez stronę. W tej sytuacji Kolegium uznało, iż złożony przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek o udzielenie dodatkowego 30-dniowego terminu na uzupełnienie wniosku strony nie posiadał oparcia w przepisach prawa i z tego powodu nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Kolegium na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o złożeniu kolejnego wniosku o wyrażenie zgody na usunięcie przedmiotowych drzew i krzewów przez innego pełnomocnika strony. Skoro bowiem strona udzieliła innej osobie pełnomocnictwa do złożenia w jej imieniu przedmiotowego wniosku i reprezentowania jej w toku wszczętego w jego wyniku postępowania administracyjnego, to strona o złożeniu takowego wniosku musiała wiedzieć, a w związku z tym brak było podstaw do odrębnego poinformowania jej o złożeniu kolejnego wniosku przez ustanowionego przez nią pełnomocnika.

Wskazano ponadto, że w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania organ I instancji wskazał, iż umarza postępowanie z powodu braku uzupełnienia wniosku, a tym samym nie sposób podzielić podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego przedstawienia przesłanek, którymi kierował się organ przy podjęciu decyzji i dokonania dowolnego wyboru postępowania, które należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. R.R.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał na treść art. 63 § 2 K.p.a., zgodnie z którym podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Stosownie zaś do 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Termin 7-dniowy określony w tym przepisie jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przedłużany lub skracany.

W niniejszej sprawie Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie i umorzyło postępowanie organu I instancji, uznając że wniosek strony o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z dnia 24 października 2014 r. powinien być pozostawiony bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych przez stronę. Kolegium stwierdziło w związku z tym, że organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zatem uznało, że wydaną przez organ I instancji decyzję należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie prowadzone przed organem I instancji w całości, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowe.

Niezbędną treść wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów określał (w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia wniosku) art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2013r. poz. 627 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle art. 83 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości składany przez posiadacza nieruchomości winien zawierać m.in. tytuł prawny władania nieruchomością, w tym – w przypadku posiadacza nieruchomości - zgodę właściciela tej nieruchomości. Organ I instancji był zatem uprawniony do wezwania strony do uzupełnienia wniosku strony z dnia 24 października 2014r. we wskazanym zakresie, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przy czym wezwanie skierowane do strony spełniało wymogi określone tym przepisem, gdyż zawierało zarówno wskazanie 7-dniowego terminu do uzupełnienia braku, jak i pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania.

Skarżący otrzymał wezwanie w dniu 22 grudnia 2014r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął w dniu 29 grudnia 2014r. W związku z tym organ miał podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o czym skarżący został poinformowany pismem organu z dnia 5 stycznia 2015r., doręczonym mu w dniu 12 stycznia 2015r. W tej sytuacji pismo skarżącego z dnia 19 stycznia 2015r., które wpłynęło do organu w dniu 22 stycznia 2015r., a określone przez stronę jako wniosek o przywrócenie terminu do wydania decyzji można potraktować albo jako nowy wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, albo ewentualnie jako prośba o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z dnia 24 października 2015r. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie stanowi bowiem załatwienia sprawy i strona może ponownie zwrócić się o jej rozpoznanie. Przy czym bez względu na sposób zakwalifikowania tego pisma dla swej skuteczności wymagało ono podpisania.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że wprawdzie do pisma tego strona dołączyła zgody właścicieli na usunięcie drzew i krzewów, ale nie dostarczyła żadnego aneksu do umowy dzierżawy, wskazującego na tytuł prawny do działki, która uległa podziałowi. Skoro zatem ponowne wezwanie skarżącego do uzupełnienia złożonego podania nie spowodowało uzupełnienia jego braku formalnego w zakreślonym terminie, to także i to pismo należało pozostawić bez rozpoznania. Słuszne zatem jest stanowisko Kolegium, ze brak było podstaw do wydania decyzji umarzającej postepowanie, skoro de facto takie postepowanie nie zostało skutecznie wszczęte. W tej sytuacji wątpliwości budzi także rozstrzygnięcie podjęte przez Kolegium, który także umorzył postępowanie, podczas gdy w ocenie Sądu rozstrzygnięcie to winno ograniczyć się do uchylenia wadliwej decyzji I instancji.

W ocenie Sądu jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że są one niezasadne. Podniósł, że zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym strona może występować w toku postępowania osobiście, bądź działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 32 K.p.a.). W świetle tych przepisów nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że wprawdzie pełnomocnik strony jest uprawniony do jej reprezentacji, lecz nie staje się przez to sam stroną postępowania. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika skarżącego, że nie został poinformowany przez organ o złożeniu innego wniosku przez tego samego wnioskodawcę, lecz reprezentowanego przez innego pełnomocnika i to w kontekście naruszenia art. 9 k.p.a. nakazującego organom administracji publicznej należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Obowiązek określony w tym przepisie odnosi się zatem wyłącznie do strony postępowania, a nie do jego pełnomocnika. Przy czym ani powołany przepis, ani żaden inny przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie uprawnia organu administracji do ingerowania w stosunki pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem. Natomiast strona ma prawo do ustanawiania pełnomocników według własnego uznania i to w zakresie, w jakim sama uzna za stosowny.

Nie jest także zasadny zarzut pełnomocnika skarżącego, że organ dowolnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie bez wyjaśnienia przesłanek takiej decyzji, mimo że przedmiotowy wniosek został złożony jako pierwszy. Jak bowiem wyjaśniono wyżej nie można przyjąć, aby wniosek z dnia 24 października 2014r, został złożony skutecznie, a tym samym aby zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W tej sytuacji nie można także mówić o dowolnym wyborze postępowań przez organ, skoro takie wszczyna wniosek spełniający wymogi ustawowe, a nie taki, który jest złożony we wcześniejszym terminie. Niezasadnie także pełnomocnik skarżącego zarzuca organowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnieniu faktu, iż niemożliwym było uzupełnienie braku podpisu skarżącego w wyznaczonym przez organ terminie.

Należy bowiem wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaś w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może zatem dokonywać ustaleń wyłącznie w zakresie przedmiotu postępowania, którym w tym przypadku było wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów. Zupełnie zatem poza zakresem tego postępowania leży kwestia wyjaśnienia przyczyn braku uzupełnienia wniosku przez stronę. Niezasadny jest także zarzut nierozpatrzenia wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, gdyż jak wskazano wyżej termin 7-dniowy jest terminem ustawowym i nie może być przedłużany.

Przy czym wskazać należy, że zarzuty te są o tyle niezrozumiałe, że skoro skarżący ustanowił w sprawie pełnomocnika, upoważnionego do reprezentowania jego interesów m.in. we wszystkich postępowaniach administracyjnych (pełnomocnictw – k. 50 akt administracyjnych), to pełnomocnik ten był uprawniony do podejmowania wszystkich czynności w imieniu skarżącego.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł R. R. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. I. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie wniesionej skargi w granicach danej sprawy, nie wzięcie przez Sąd pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów prawa, które powinny znaleźć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie, w szczególności poprzez naruszenie prawa procesowego, tj.
2. 1. naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. poprzez błędne uznanie, iż wynikający z art. 64 § 2 K.p.a. termin jest terminem ustawowym, wobec czego nie może być przedłużony przez organ;
3. 2. naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a to z uwagi na fakt nierozpoznania wniosku strony o udzielenie dodatkowego 30 - dniowego terminu na uzupełnienie wniosku, tylko podjęcie przez Wójta Gminy D. decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie,
4. 3. naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:
5. a. niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy w szczególności, nie uwzględnienie faktu, iż niemożliwym było podpisanie przez R. R. wniosku o przywrócenie terminu do wydania decyzji w zakreślonym przez organ terminie,
6. b. pominięcie ustalenia faktu mającego istotne znaczenie dla sprawy poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy jak również sporządzeniu decyzji pisma wnioskodawcy z 12 marca 2015 r.
7. 4. naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez brak informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy w tym w szczególności o złożeniu kolejnego (równoległego) wniosku w sprawie usunięcia drzew i krzewów z nieruchomości składającej się z działek o numerach [...] oraz [...] położonej w obrębie B., gmina D. przez innego pełnomocnika – P. G.,
8. 5. naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego przedstawienia przesłanek, którymi organ kierował się przy podjęciu decyzji i w istocie dokonania dowolnego wyboru postępowania (spośród dwóch prowadzonych równolegle w tej samej sprawie), które należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, pomijając przy tym fakt, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte jako pierwsze.

W tym stanie rzeczy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie na rzecz R. R. kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie ze złożonym na rozprawie zestawieniem kosztów, a w przypadku jego nie złożenie wedle norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest zasady. Sąd nie naruszył powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zatem zasady zarzut naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. "Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymogom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Kodeks postępowania administracyjnego w szeregu przepisach uzależnia skuteczność czynności procesowej strony od zachowania ustawowego terminu. Takim przepisem jest art. 64 § 2 k.p.a., który uzależnia skuteczność czynności uzupełnienia podania od zachowania ustawowego terminu. Termin wyznaczony w art. 64 § 2 k.p.a. jest terminem ustawowym.

Terminy ustawowe wyznaczone dla stron nie mogą być przez organ prowadzący postępowanie ani skracane ani przedłużane. Zachowanie ustawowego terminu jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Uchybienie ustawowego terminu powoduje zatem bezskuteczność czynności procesowej dokonanej przez stronę. Od negatywnych skutków uchybienia terminu ustawowego strona może bronić się wyłącznie składając prośbę o przywrócenie terminu w trybie unormowanym w art. 58 k.p.a.

Nie są zatem usprawiedliwione postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, że sąd nie rozpoznał w pełni sprawy nie uwzględniając, że organ nie przedłużył terminu do uzupełnienia braków podania. Artykuł 64 § 2 k.p.a. ustanawia termin ustawowy, stanowiąc o konsekwencjach prawnych jego niezachowania. Zarzut zatem naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. nie jest zasadny. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. ustanawiającego zasadę ogólną pogłębienia zaufania do organów państwa. Wyłącznie dopuszczalność wyznaczenia dodatkowego terminu w zakresie terminu ustawowego oznacza, że takie działanie stanowi naruszenie przepisów prawa. Działanie z naruszeniem prawa nie mieści się w treści działania pogłębiającego zaufanie do organów państwa, a przeciwnie stanowi o jego naruszeniu.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Organ ma obowiązek informować o okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy. Nie obejmuje to informowanie strony o czynnościach strony o czynnościach umocowanego przez nią pełnomocnika. Nie został też naruszony art. 11 k.p.a., przyczyny jakie wiążą się ze skutecznie złożonym podaniem niezawierającym braku, wynikają z mocy prawa.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orznął jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.