Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 437/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA), na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę M.W., G.W., R.W. oraz T.M. na decyzję Wojewody Lubelskiegoz [...] lutego 2017 r., nr [...], którą to decyzją Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie z [...] lipca 1970 r., znak: [...] w części nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego murowanego posadowionego w południowej części działek nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M.W., G.W., R.W. oraz T.M.
, którzy zaskarżyli wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucili - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 162 § 1 K.p.a., przez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości i brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie z [...] lipca 1970 r., znak: [...] w części nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego murowanego posadowionego w południowej części działek nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], w sytuacji gdy okoliczności faktyczne i prawne wskazane przez skarżących, tj. uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego budynku, uzyskanie [...] grudnia 2004 r. zgody na użytkowanie przez wnioskodawców budynku, niemożliwość realizacji celu decyzji z [...] lipca 1970 r. w części dotyczącej rozbiórki budynku, wskazują jednoznacznie na fakt, iż owa decyzja stała się bezprzedmiotowa we wskazanej części.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Lublin, ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ponadto skarżący kasacyjnie wnieśli o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez WSA przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania sądowego, określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej wskazano jako naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 162 § 1 K.p.a. Należy w związku z tym zauważyć, że jest to przepis normujący postępowanie przed organem administracji, natomiast sąd nie stosuje tego przepisu, a więc nie może dopuścić się jego naruszenia. Sąd oceniając zastosowanie przepisów K.p.a. przez organ administracji stosuje przepisy p.p.s.a. W istocie zatem zarzut naruszenia wskazanego przepisu K.p.a. miał dotyczyć naruszenia przez Sąd I instancji nie powołanego w skardze kasacyjnej art. 151 p.p.s.a., który stosował Sąd oddalając skargę, podczas gdy zdaniem skarżących kasacyjnie, organ naruszył przepisy K.p.a., a w związku z tym Sąd powinien uchylić decyzję stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który to przepis również w skardze kasacyjnej nie został wskazany.
Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zdaniem jej autora, Sąd I instancji błędnie ocenił, iż cel, dla którego została wydana decyzja z [...] lipca 1970 r., nie został zrealizowany. W ocenie skarżących kasacyjnie, celem dla którego została wydana decyzja administracyjna było doprowadzenie do uporządkowania nieruchomości po zrealizowaniu nowej inwestycji polegającej na budowie nowego budynku, tak aby został zachowany ład architektoniczny i porządek terenu. Jak zaznaczono, obecny stan nieruchomości wskazuje, że nieruchomość ta jest uporządkowana, a istniejący budynek nie zakłóca ładu architektonicznego i przestrzennego, co więcej został uwzględniony na wniosek skarżących w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto, zdaniem skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji źle ocenił fakt wskazywany w nieuwzględnionym przez organ I instancji wniosku skarżących, a mianowicie, że przystąpienie do rozbiórki budynku w obrębie działek skarżących spowodowałoby zawalenie się tego budynku również w części w jakiej posadowiony jest na sąsiedniej nieruchomości, co grozi katastrofą budowlaną.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko powyższe jest nie do zaakceptowania w świetle wykładni art. 162 § 1 K.p.a., (który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony (pkt 1); została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku (pkt 2)).
Po pierwsze, odnosząc się do kwestii uwzględnienia, jak wyrazili się skarżący kasacyjnie, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego budynku przeznaczonego do rozbiórki, należy wskazać, co stanowi już ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego która otwierałaby tryb legalizacji samowoli budowlanej, nie stanowi podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji. Decyzja ta nie staje się bezprzedmiotowa przez sam fakt jej niewykonania, albowiem o ile strona może zrezygnować z realizacji uprawnienia, którym zgodnie z zasadą rozporządzalności dysponuje, o tyle realizacja obowiązku takiej cechy nie posiada i jest obwarowana przymusem państwowym. Zmiana (czy jak w rozpoznawanej sprawie uchwalenie nowego planu miejscowego), nie stanowi podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości wcześniej wydanych decyzji.
Zmiana czy uchwalenie nowego planu miejscowego nie może mieć wpływu na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, przede wszystkim dlatego, że decyzja ta zostaje wydana w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie orzekania o skutkach stwierdzonej samowoli budowlanej. (por. wskazane przez Sąd I instancji orzeczenia, tj. wyroki NSA: z 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 794/14, z 27 sierpnia 1999 r., sygn. IV SA 1313/97, LEX nr 47878, z 6 maja 2010 r., sygn. II OSK 749/09, LEX nr 597835; z 3 września 2014 r., sygn. II OSK 519/13, LEX nr 1572752). Skoro zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część I, uchwalony 29 sierpnia 2002, nie zawiera jakichkolwiek regulacji odnoszących się do losu decyzji wydanych przed jego wejściem w życie, to jego uchwalenie - jak słusznie przyjął Sąd I instancji - nie mogło skutkować bezprzedmiotowością takich decyzji, w tym decyzji z [...] lipca 1970 r., znak: [...], wprowadzającej obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego murowanego posadowionego w południowej części działek nr ewid. [...].
Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji w kwestii wykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę "starego" budynku. Niewykonalności nakazu rozbiórki części budynku ze względu na zagrożenie dla jego pozostałej części nie sposób bowiem wywodzić, gdy pozostała cześć budynku połączonego ze spornym budynkiem, także przeznaczona jest do rozbiórki, co wprost wynika z ostatecznej decyzji Prezydenta Lublina z [...] listopada 1999 r., nr [...], dotyczącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego szeregowego na działce nr [...]. Możliwość uszkodzenia czy nawet jak twierdzą skarżący kasacyjnie - zawalenia się sąsiedniego budynku - nie oznacza trwałego braku wykonalności decyzji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, ponieważ zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.