Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 823/19

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 290/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) oddalił skargę W. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. B. zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono:

1. 1) naruszenie prawa materialnego:
2. – art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ‒ Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez dowolne błędne uznanie, iż inwestycje dokonane przez W. B. wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, pomimo istnienia przesłanek z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, wskazujących wprost, iż nakłady dokonane przez W. B. na przedmiotową nieruchomość nie wymagały uzyskania zezwolenia – decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę (i obecnie nie wymagają), związanych z utwardzeniem istniejącego już wjazdu, istniejącego jak wynika z dokumentów – również map znajdującego się zarówno w dacie zwrócenia się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wydanie kolejnego zjazdu (logicznie wcześniej istniejący i ujawniony w dokumentach geodezyjnych zjazd nie wymagał zwracania się o jego ponowne urządzenie we wniosku z dnia 4 kwietnia 2007 r., który został uwzględniony decyzją Burmistrza J. z dnia 6 kwietnia 2007 r., skoro istniał już znacznie wcześniej, nie wymagały też jakiegokolwiek zezwolenia w postaci wydania decyzji administracyjnej, a jak wynika z załączonej do skargi dokumentacji W. B. zwracał się o wszelkie konieczne zgody i pozwolenia, opłacał również należne podatki od przedmiotowej nieruchomości położonej w J. przy ul. S. gdzie przewidziana – jak wynika wprost z dokumentów również była jego działalność gospodarcza,
3. – naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w przedmiocie rozbiórki rzekomej budowli w postaci "stworzenia parkingu dla samochodów osobowych i ciężarowych", której to budowli – dowolnie – przez błędną wykładnię ww. przepisu art. 28 Prawa budowlanego i jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem jak wynika z załączonych dokumentów, również wcześniej przedstawionych nie miało miejsca po stronie W. B. jakiekolwiek wybudowanie "budowli" w rozumieniu przepisu art. 28 Prawa budowlanego – która wymagałaby uzyskania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, co wynika z pełnej dokumentacji przedstawionej w sprawie, a co nie zostało w zaskarżonym wyroku ustalone, czego WSA w Warszawie nie uwzględniła co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku,
4. 2) obrazę przepisu art. 61a § 1 k.p.a. przez dowolne bezpodstawne przyjęcie, dowolną ocenę – niewłaściwą wykładnię tego przepisu, niewłaściwe jego zastosowanie jakoby postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, nie mogło być wszczęte, albowiem wobec tego, iż został złożony przez uprawnioną osobę będącą stroną tego postępowania administracyjnego stosowny wniosek o stwierdzenie nieważności – przy jednoczesnym wskazaniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji PINB w J. z dnia 4 lipca 2013 r., co nakazuje wszczęcie postępowania w tej sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, co uzasadnia również istnienie po stronie mego mandanta interesu prawnego w ww. stwierdzeniu tej nieważności co powoduje, iż postępowanie winno być w tej sprawie wszczęte, o spowodowanie czego przez zmianę zaskarżonego wyroku poprzedzających go decyzji administracyjnych oraz o uwzględnienie wniosku z dnia 28 lipca 2017 r. uprzejmie wnoszę, a jak wskazuje Komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, pod redakcją Andrzeja Wróbla i Małgorzaty Jaśkowskiej, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 394, powołującym się również na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie sygn. akt II OSK 983/13 "Właściwe rozumienie unormowania zawartego w art. 61a § 1 k.p.a., musi prowadzić do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty", co nie ma miejsca w tej sprawie gdzie mandant mój ma ewidentny interes prawny w stwierdzeniu nieważności ww. decyzji przy uchyleniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę wydanego przez WSA w Warszawie dnia 6 listopada 2018 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 290/18,
5. 3) dowolne ustalenie jakoby w sprawie istniała "przeszkoda przedmiotowa", w postaci uprzednio wydanego wyroku, co nie ma zastosowania w tej sprawie, wobec zaistnienia przesłanek do stwierdzania nieważności istniejących już w dacie wydania zaskarżonej decyzji, które nie były przedmiotem rozpoznania w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, również przy wydawaniu rozstrzygnięć w tej sprawie przez Sądy, niezależnie od nowych okoliczności podnoszonych przez mego mandanta w tej sprawie, których dotyczy złożony wniosek o stwierdzenie nieważności,
6. 4) przez oddalenie skargi przez WSA w Warszawie i nie stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji – dokonanie obrazy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. przez nie dokonanie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 30 września 2013 r. oraz poprzedzającej ja decyzji PINB z dnia 4 lipca 2013 r., pomimo ich wydania z rażącym naruszeniem prawa, interesu mego mandanta W. B., przy czym zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie II SA/Po 1053/15 ani Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II OSK 1138/16 zakończonej oddaleniem skargi kasacyjnej nie zawierają okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy - istniejącej w dacie wydawania ww. decyzji, a mianowicie nie uwzględniają faktu, iż decyzja Burmistrza J. z dnia 6 kwietnia 2007 r. określa stan istniejący w dacie wydania tej decyzji zarówno co do starego uwidocznionego na mapach zjazdu, co do którego w związku właśnie z tym faktem prawnym mandant mój nie występował do ww. Burmistrza J. o wyrażenie zgody na lokalizację tego zjazdu – którego prawne usytuowanie było dla niego faktem nie wymagającym potwierdzenia w kolejnej decyzji Burmistrza J., czego żaden organ administracji w tej sprawie, ani Sąd orzekający w tej sprawie – WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę, co jest okolicznością nową lecz istniejącą w dacie wydania obu ww. decyzji, albowiem jak wskazałem decyzja ta – Burmistrza J. z dnia 6 kwietnia 2007 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 kwietnia 2007 r. o wyrażeniu zgody na lokalizację zjazdów o parametrach zjazdu indywidualnego: z ulicy S. w J. na nieruchomość gruntową działkę nr... jak również nie wziął pod uwagę decyzji Burmistrza J. z dnia 5 maja 2011 r. na okoliczność wymiaru podatku w związku z przeznaczeniem – zwiększeniem powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą, istniejących przez wydaniem decyzji PINB w J. z dnia 4 lipca 2013 r.,
7. 5) naruszenie przepisów art. 6,7,10,11 k.p.a., przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez wskazywanie – pomimo innych dowodów istniejących w dacie orzekania, jakoby niedopuszczalne było - z powołaniem się na uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt I OPS 6/09, innej oceny niż wcześniej wyrażona (czego kwestionowanie przy niezmiennym stanie faktycznym byłoby prawnie niedopuszczalne – wobec powagi rzeczy osądzonej), rzekomej "przeszkody przedmiotowej" – czyniącej ponowne rozpoznanie sprawy niedopuszczalnym, które to stanowisko na które wskazuje jako podstawę zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie, nie może mieć zastosowania w tej sprawie wobec wskazania i nie rozpatrzenia szeregu dowodów istniejących w dacie orzekania, nie powtarzając wprost wcześniejszych zarzutów podnoszonych w odwołaniach, czy skardze rozpoznawanej przez WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 1053/15,a następnie kasacji rozpoznanej przez NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie sygn. akt lI OSK 1138/16, które to zarzuty w tym nowym stanie faktycznym stają się aktualne, w tym co do rażącego naruszenia – przez niezastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego – stwierdzającego, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych oraz art. 29 ust. 2 pkt 5 tej ustawy stwierdzającego, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu na działce, która ma charakter budowlany, co powoduje, iż nie mamy wbrew dowolnym innym wcześniejszym ustaleniom do czynienia z inwestycją po stronie mego mandanta która stanowi budowlę – tego pojęcia nie ma podstaw faktycznych i prawnych aby próbować zastosować – nie stanowi ona, co jest ewidentne całości funkcjonalno-użytkowej, a zatem nie wymaga pozwolenia budowlanego stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, którego błędną wykładnię przyjęto uzyskania pozwolenia budowlanego, które to okoliczności i zarzuty podtrzymuję w pełni, stąd konieczne i uzasadnione było i jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o spowodowanie czego po uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej uprzejmie wnoszę,
8. 6) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., przez dowolną jednostronnie na niekorzyść mego mandanta dokonaną ocenę w niepełny sposób zebranego materiału dowodowego, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć i miało istotny, zasadniczy wpływ na wynik tej sprawy.

Podnosząc powyższe zgłaszam jak wskazałem już wyżej również zarzut obrazy przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wobec braku w sprawie przesłanek uzasadniających w oparciu o ten przepis nakazania dokonania rozbiórki "budowli – parkingu wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną i zjazdem z drogi publicznej, stanowiącej całość techniczno-użytkową, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, tj. usług transportowych, zrealizowanej na działce... położonej w J. przy ul. S." – do czego nie było i nie ma podstaw wynikających z ww. przepisów, a przeprowadzone przez mego mandanta prace nie są budowlą i nie wymagają w ww. warunkach w związku z tym pozwolenia na budowę, a zjazd z drogi publicznej wcześniej ujawniony na mapach i dokumentacji z nim związanej był prawnie określony od wielu dziesięcioleci przed wystąpieniem mego mandanta z ww. wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2007 r. o wyrażenie zgody na lokalizację kolejnego – nowego zjazdu, co powoduje, iż logicznym jest, że nie występował on o wyrażenie zgody na urządzenie dwóch zjazdów – do czego nie było żadnych przeszkód prawnych w dacie uzyskania zgody decyzją Burmistrza J. z dnia 6 kwietnia 2007 r., skoro wcześniejszy istniejący od wielu lat i ujawniony w dokumentach – m.in. w mapach przedstawionych w sprawie, był jak wskazał dla niego prawnie określony i oznaczony, a zatem nie wymagający kolejnego zezwolenia, stąd co logiczne nie został on zawarty we wniosku z dnia 4 kwietnia 2007 r. o udzielenie zezwolenia na lokalizację innego zjazdu z ulicy S. na przedmiotową działkę nr....

7) obrazę przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez niewskazanie w zaskarżonym wyroku z dnia 6 listopada 2018 r. przez WSA w Warszawie, wbrew stanowisku Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie wyrażonemu w wyroku z dnia 17 listopada 2005 r. "Brak wskazania w wyroku, na jakiej podstawie prawnej doszło do zastosowania w rozpatrywanym przypadku trybu uproszczonego narusza niewątpliwie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a.", co narusza ww. przepisy postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pozbawiło W. B. bezpośredniego udziału w tej sprawie na rozprawie, o umożliwienie czego, rozpoznanie kasacji na rozprawie uprzejmie wnoszę.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, co umożliwi także uchylenie poprzedzającej go decyzji – Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2017 r., a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 4 lipca 2013 r. oraz decyzji Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2013 r. oraz postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2017 r. Wniesiono również o dopuszczenie dowodu z dokumentów:

1. a) zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych Starosty J. z dnia 2 lipca 2013 r., co do zmiany użytku przedmiotowej wyżej opisanej działki nr... J. ul. S.,
2. b) decyzji Burmistrza J. z dnia 5 maja 2011 r. o zmianie wysokości podatku w związku ze zwiększeniem powierzchni gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
3. c) oświadczenia K. P. stwierdzające, iż działka nr... posiadała przed podziałem zjazd z ulicy S. w J., który uwidoczniony był już na mapie sytuacyjnej aktualnej na dzień 25 stycznia 2006 r.,
4. d) zaświadczenia z dnia 30 marca 2006 r. Burmistrza J. o przeznaczeniu działki nr... również na funkcje usługowe,
5. e) mapy sytuacyjno-wysokościowa zatwierdzona przez Urząd Miejski w J. – uzgodniona 3 sierpnia 2011 r,
6. f) zaświadczenia z dnia 4 kwietnia 2007 r Burmistrza J. nr ewid.... o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej,
7. g) decyzji w przedmiocie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej E. S.A. – Oddział w K.,
8. h) nakazu płatniczego Burmistrza J. z dnia 10 lutego 2011 r. oraz z dnia 5 maja 2011 r. i z dnia 11 lipca 2011 r.,
9. i) mapy do celów projektowych zatwierdzona przez Starostę J. dnia 29 listopada 2012 r.,
10. j) zawiadomienia o zmianach danych ewidencyjnych Starosty J. z dnia 2 lipca 2013 r.,
11. k) projektu budowlanego dotyczący ogrodzenia nieruchomości w J. przy ul. S. nr... z sierpnia 2011 r.,
12. I) decyzji Burmistrza J. z dnia 6 kwietnia 2007 r. o zezwoleniu "na lokalizację zjazdów z parametrach zjazdu indywidualnego z ulicy S. w J.".

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 stycznia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym ze względu na brak możliwości technicznych wnoszącego skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym, Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował kontrolowane postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z 30 września 2013 r. i decyzji PINB z 4 lipca 2013 r., dotyczących nakazu rozbiórki budowli – parkingu wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną i zjazdem z drogi publicznej, stanowiącej całość techniczno-użytkową, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, tj. usług transportowych.

Jak słusznie wywiódł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydanych postanowieniach, w sprawie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., bowiem przeszkodą do wszczęcia wnioskowanego postępowania nieważnościowego było wcześniejsze prawomocne oddalenie skargi na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego.

Analiza treści wniosku z 28 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji oraz stanu faktycznego i prawnego przedstawionego w wyroku WSA z 27 stycznia 2016 r., II SA/Po 1053/15 – pozwalała na przyjęcie, że skarżący żądając wszczęcia postępowania nie przedstawił okoliczności, które pozostawałyby poza wiedzą i oceną dokonaną przez Sąd Wojewódzki w wym. wyroku z 27 stycznia 2016 r., a jednocześnie odpowiadałyby przesłankom z art. 156 § 1 k.p.a.

W tym kontekście Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, w myśl której odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.

Nie ulega wątpliwości, że wydane wyroki WSA i NSA z 27 stycznia 2016 r., II SA/Po 1053/15 oraz 5 kwietnia 2017 r., II OSK 1138/16 wykluczały ponowne badanie legalności decyzji w przedmiocie rozbiórki w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.

Zgodzić się należało z konstatacją Sądu Wojewódzkiego, że wniesiony przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 4 lipca 2013 r. dotyczy kwestii objętych oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku, który na mocy art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Skoro w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 stycznia 2016 r. przesądzono przesłanki warunkujące nakaz rozbiórki, to skarżący nie mógł oczekiwać ponownej oceny tych samych okoliczności w ramach wnioskowanego postępowania nadzwyczajnego.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 171 p.p.s.a., powagę rzeczy osądzonej wymienionym wyrokiem, objęte zostały wszystkie istotne kwestie poruszone we wniosku skarżącego, mianowicie:

1. – kwalifikacja prawna zrealizowanych robót budowlanych (przy szczególnym uwzględnieniu art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 29 ust. ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego),
2. – wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego),
3. – niedopuszczalność legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego i konieczność zastosowania nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).

Dlatego niezasadne okazały się zarzuty dotyczące przepisów Prawa budowlanego powołanych w podstawie kasacyjnej, w powiazaniu z zarzutami naruszenia przepisów k.p.a. (art. 61a § 1 k.p.a., art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a.).

Zauważyć również należy, że w dużej mierze argumentacja przytoczona w skardze kasacyjnej stanowi polemikę z oceną Sądu Wojewódzkiego zawartą w prawomocnym wyroku II SA/Po 1053/15 i stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku II OSK 1138/16, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do kwalifikacji zrealizowanych samowolnie robót budowlanych. Nieskuteczne było ponadto podniesienie faktu uzyskania decyzji z 6 kwietnia 2007 r. o zezwoleniu na lokalizację zjazdu, gdyż w prawomocnym wyroku z 27 stycznia 2016 r. Sąd Wojewódzki zaaprobował ustalenia organów nadzoru budowlanego, że zjazd został wykonany bez pozwolenia jako element parkingu. Zaakcentować jednocześnie należy, że sama decyzja lokalizacyjna nie uprawniała do realizacji prac budowlanych przy zjeździe.

W konsekwencji nie wystąpiły w sprawie żadne istotne okoliczności, które pozostałyby poza weryfikacją przeprowadzoną przez Sąd Wojewódzki przy rozpoznaniu skargi na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Skoro Sąd Wojewódzki, kontrolując legalność decyzji nadzoru budowlanego z 4 lipca 2013 r. i 30 września 2013 r., nie stwierdził żadnych wad przeprowadzonego postępowania oraz wydanych decyzji, to niedopuszczalne było prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. przez organ administracji, który jest przecież związany prawomocnym wyrokiem.

Zauważyć należy, że prawomocność decyzji jest szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą uzyskuje ona w efekcie utrzymania jej w mocy przez sąd administracyjny jako zgodnej z prawem.

W piśmiennictwie i judykaturze dominuje stanowisko, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji prawomocnej, a więc takiej, która wcześniej zaskarżona do sądu administracyjnego została przez ten sąd utrzymana w mocy jako zgodna z prawem – w rezultacie wydania wyroku oddalającego skargę. Oznacza to, że wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę powoduje niedopuszczalność wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego.

Wiązane jest to z powagą rzeczy osądzonej, ustanowionej w art. 171 p.p.s.a. Wskazuje się, że istotną treścią wyroku oddalającego skargę na decyzję jest ustalenie, że nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych w art. 145 p.p.s.a. kryteriów zgodności z prawem.

Wynikający z wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę przymiot prawomocności decyzji (postanowienia) determinuje skutki prawomocności, w tym niedopuszczalność ich wzruszenia w administracyjnym trybie stwierdzenia nieważności. Ma to związek z tym, że żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracji, a wszystkie mogą zostać ujawnione w postępowaniu przed sądami administracyjnym (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Lexis Nexis, Warszawa 2009, s. 349, 689–692; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 821; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 584; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod. red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 881; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 306).

Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty z punktów 1, 2, 3, 4, 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że argumentacja zawarta w zarzucie odnoszącym się do art. 61a § 1 k.p.a. jest nieadekwatna do stanu niniejszej sprawy, bowiem odmowa wszczęcia postępowania nie nastąpiła z przyczyn podmiotowych (nie negowano uprawnienia skarżącego do wystąpienia z wnioskiem) lecz z przyczyn przedmiotowych (kwestionowana decyzja podlegała kontroli sądowej, zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę).

Nieskutecznie postawiono również w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wprawdzie rację ma strona skarżąca, że Sąd Wojewódzki powinien wskazać w uzasadnieniu podstawę prawną rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, jednak nieuczynienie tego stanowiło uchybienie procesowe niemające wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie z uwagi na przedmiot skargi, sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto należy zaznaczyć, że brak było podstaw do zastosowania przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., skoro kontrolowane postanowienia okazały się prawidłowe, a w przeprowadzonym postepowaniu administracyjnym nie wystąpiły uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 p.p.s.a.