Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w oddalił skargę M.W. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Końskie z dnia [...] września 2010 r., orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, z lokalu położonego przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 24 sierpnia 2010 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. W trakcie postępowania ustalono, że powodem opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu był konflikt rodzinny między byłymi małżonkami (małżeństwo zostało rozwiązane wyrokiem z dnia 29 lipca 1997 r.). Powyższy fakt potwierdził skarżący, który podczas rozprawy administracyjnej oświadczył, że posiada dwa lokale i nie może jednoznacznie wskazać, w którym lokalu koncentruje swoje centrum życiowe, bowiem przebywa po kilka dni zarówno w przedmiotowym lokalu jak i w lokalu w miejscowości [...] 21.
W ocenie organu, skarżący skoncentrował swoje życie w drugim z lokali, tam też znajdują się jego rzeczy, a także zwierzęta, którymi zajmuje się na co dzień. Natomiast do miejsca stałego zameldowania przyjeżdża wyłącznie w odwiedziny do córki. Nigdy nie nocuje w spornym mieszkaniu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący zarzucając, że w toku postępowania uwzględniono jedynie zeznania świadków, z którymi pozostaje w konflikcie.
Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że pod pojęciem "miejsca stałego pobytu" rozumieć należy lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych. W sytuacji, gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim przebywać, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny.
W ocenie Sądu I instancji, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo ustalił, iż skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce stałego zameldowania. Sąd I instancji podkreślił, że okoliczność ta została w pewien sposób potwierdzona także przez córkę skarżącego oraz samego skarżącego, pomijając nawet zeznania K.W. i H.S. i G.F. Z zeznań skarżącego wynika bowiem, że w domu w miejscowości Przybyszowy posiada podstawowe meble i sprzęt, trzyma 3 psy i 4 kury, a działkę, na której posadowiony jest dom, uprawia.
Natomiast w przedmiotowym lokalu ma jedynie "trochę własnych rzeczy osobistych". Z kolei córka skarżącego zeznała, że jej matka do 2009 r. zamieszkiwała wraz z ojcem w domu w [...] i że córka także razem z nimi tam zamieszkiwała w latach 2002 – 2005. Zeznania te korespondują z zeznaniami byłej żony skarżącego, potwierdzającej, że od 1998 r. do sierpnia 2009 r. mieszkała wraz z byłym mężem w miejscowości [...], lecz są natomiast w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego, że nieprzerwanie od 1979 r. zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu i że dom w miejscowości [...] nie spełnia podstawowych wymogów mieszkaniowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegające na przyjęciu, że w sprawie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały błędnie sformułowane, bowiem oczywistym jest, że nie może dojść do jednoczesnego niewłaściwego zastosowania i błędnej wykładni przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji.
Po drugie, podkreślić trzeba, że będąc związanym podstawami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę kasacyjną tylko w zakresie, w jakim umożliwiał to zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten określa więc przesłanki, po spełnieniu których właściwy organ gminy, w tym przypadku Burmistrz Miasta i Gminy Końskie, może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Aby było to możliwe, organ gminy musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania, opuszczenie to trwało ponad 3 miesiące, a strona nie wymeldowała się.
Dla takiego ustalenia konieczne jest przeprowadzenie pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego, zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, przede wszystkim zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji dokonał oceny zgodności z prawem zastosowania przez organy administracji orzekające w sprawie, wskazanych wyżej przepisów, a wobec braku wskazania tych przepisów jako podstawy skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie był władny zakwestionować stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wyrażonego w tym zakresie. Z tej też przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do rozpoznania argumentów skargi kasacyjnej dotyczących wadliwego, w ocenie autora skargi kasacyjnej, ustalenia stanu faktycznego sprawy, skoro argumenty te nie zostały powiązane z właściwie skonstruowanym zarzutem naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Po trzecie, nie ulega wątpliwości, że ustalony i niezakwestionowany skutecznie w skardze kasacyjnej stan faktyczny sprawy, pozwalał na przyjęcie stwierdzenia, że skarżący opuścił, na dłużej niż 3 miesiące, miejsce stałego pobytu w lokalu położonym przy ul. [...] 2 w Końskich i jednocześnie nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak już wyżej wskazano, spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obligowało właściwy organ administracji publicznej do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Po czwarte, podkreślić należy, że decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. Oznacza to, że skarżący będąc wymeldowanym z przedmiotowego lokalu nadal pozostaje jego właścicielem, a do ewentualnych zmian w tym zakresie doprowadzić może jedynie orzeczenie właściwego sądu powszechnego bądź zbycie nieruchomości przez stronę.
Z powyższych względów i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
- - ---------------------- 1 2