Uzasadnienie
Po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1772/07 uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] maja 2007 r., wydane w sprawie cofnięcia W. S. pozwolenia na broń palną gazową. Jednocześnie Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego koszty postępowania.
Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wrześniu 2006 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie cofnięcia W. S. pozwolenia na broń palną gazową. Podstawą wszczęcia było nie przedłożenie przez stronę orzeczeń wydanych przez lekarza i psychologa potwierdzających, że nie ma przeciwwskazań medycznych i psychologicznych do posiadania i posługiwania się bronią. Termin wykonania badań upłynął w dniu 21 marca 2005 r.
Strona przesłała organowi pozytywne orzeczenie psychologiczne z dnia 3 października 2006 r. stwierdzające, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Poinformowała także, iż od negatywnego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...], stwierdzającego, że nie posiada on zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Na wyznaczone badanie w terminie 13 grudnia 2006 r. (w trybie odwoławczym) strona nie stawiła się, o czym powiadomił Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. W konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu uznał, iż wiążące jest negatywne orzeczenie lekarskie wydane w pierwszej instancji, którego strona skutecznie nie podważyła.
Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2007 r. cofnął stronie pozwolenie na broń, powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Jako drugą przesłankę cofnięcia pozwolenia organ uznał okoliczność, iż skarżący naruszył obowiązek pisemnego zawiadomienia organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, do czego zobowiązuje posiadaczy broni art. 26 ustawy o broni i amunicji.
W odwołaniu od tej decyzji W. S. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że jest osobą o której stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Ponadto naruszono art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Podkreślił, że nie kwestionował wyników przeprowadzonego badania, a jedynie nie zgadzał się ze stanowiskiem lekarza, iż wykryte u niego choroby, tj. nadciśnienie i wada wzroku, uzasadniają wydanie negatywnego orzeczenia lekarskiego. Poinformował też, że Instytut Medycyny Pracy odmówił mu wydania orzeczenia w trybie odwoławczym, w związku z czym złożył skargę na bezczynność tego organu.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 oraz art. 18 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 26 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu niższej instancji.
Organ zaznaczył, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, przewiduje, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Lekarz upoważniony na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) – zwanego dalej również rozporządzeniem, stwierdza, że dana osoba nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt. 2-4 ustawy o broni i amunicji.
Niewątpliwie orzeczenie lekarskie przesądziło, iż strona nie ma zdolności fizycznej i psychicznej do posługiwania się bronią. W oparciu o to orzeczenie organ pierwszej instancji słusznie cofnął pozwolenie na broń, w trybie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Organ drugiej instancji zauważył, że Komendant Wojewódzki Policji nie miał uprawnień do zakwalifikowania strony do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2, ponieważ nie upoważniała go do tego treść otrzymanego orzeczenia lekarskiego, ogólnie stwierdzającego, iż w myśl art. 15 ustawy strona nie ma zdolności do posługiwania się bronią. Uznał jednak, że uchybienie to nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Badania lekarskie i psychologiczne osób posiadających pozwolenia na broń przeprowadzają lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz powyższego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Rozporządzenie to w § 8 stanowi, że od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje tak stronie jak i właściwemu organowi Policji odwołanie. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w tym trybie jest ostateczne (§ 8 pkt 9 rozporządzenia).
W. S. skorzystał z prawa do złożenia odwołania w związku z czym Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyznaczył mu termin badania lekarskiego uznając, iż tylko w tym trybie może je załatwić. Strona odmówiła jednak poddania się ponownym badaniom lekarskim i zażądała zmiany orzeczenia na podstawie badań przeprowadzonych w pierwszej instancji. Instytut Medycyny Pracy żądania tego nie uwzględnił.
Następnie organ odwoławczy podkreślił, że strona od roku 1995 wielokrotnie zmieniała miejsce pobytu - ostatnio w 2003 r., a więc była zobowiązana do poinformowania o tym fakcie organów Policji zgodnie z art. 26 ustawy o broni i amunicji Ustawodawca nie przewidział przy tym ani możliwości zwolnienia się od tego obowiązku, ani nie wskazał okoliczności usprawiedliwiających jego zaniechanie.
W ocenie organu odwoławczego nie było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. W szczególności nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 105 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. zarzucił rażące naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 26 ustawy o broni i amunicji, oraz rażące naruszenie art. 16 k.p.a. w zw. z art. 269 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na uznaniu przez Komendanta Głównego Policji, że orzeczenie lekarskie nr 3/2006, jest decyzją prawomocną i ostateczną.
Zdaniem skarżącego naruszono również art. 97 ust. 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania, mimo istnienia ustawowej przesłanki, tj. konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, polegającego na wyjaśnieniu przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi czy skarżący jest osobą posiadającą zdolność psychiczną i fizyczną do dysponowania bronią.
Skarżący twierdził, że decyzja lekarza orzecznika nr [...], nie może zostać uznana za decyzję prawomocną. Podkreślił, że odwołując się od tego orzeczenia dokonał tego w 30-dniowym terminie, o którym mowa w § 8 ust. 3 rozporządzenia. Na obecnym etapie sprawy - nie można w ogóle rozważać kwestii, o której mowa w § 8 ust. 9 rozporządzenia, z uwagi na brak orzeczenia Instytut Medycyny Pracy. W tych okolicznościach decyzje organów obu instancji o cofnięciu pozwolenia są przedwczesne.
Jego zdaniem brak informacji o zmianie miejsca pobytu było uchybieniem, które powstało na skutek przeoczenia, nie zaś złej woli. Jak tylko powziął informację o tym, niezwłocznie poinformował organ Policji o swoim aktualnym adresie. Wskazany w art. 26 ustawy o broni i amunicji obowiązek ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu społecznego, jednakże niedopełnienie obowiązku zostało obwarowane przez ustawodawcę fakultatywną sankcją w postaci cofnięcia pozwolenia na broń. Pozwala to przyjąć założenie, że intencją ustawodawcy było stosowanie - niezwykle surowej sankcji - w odniesieniu do najpoważniejszych uchybień, charakteryzujących się umyślnością i szczególnym natężeniem złej woli posiadacza broni.
Należy uznać, że postępowanie organów wykracza poza konstytucyjne ramy zasady proporcjonalności, w myśl której, jeżeli dany cel jest możliwy do osiągnięcia przy zastosowaniu innego środka, nakładającego mniejsze ograniczenia na prawa i wolności, to zastosowanie przez organy władzy publicznej środka bardziej uciążliwego wykracza poza to, co jest konieczne. Skoro możliwa była realizacja w/w obowiązku poprzez skierowanie do skarżącego stosownego wezwania, to stosowanie środka ostatecznego i najbardziej surowego było nieuprawnione.
Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji powołał treść art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Następnie wskazał, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Organ II instancji uchybił powyższej zasadzie. Brak ustosunkowania się organu II instancji do argumentów skarżącego czyni kontrolę zaskarżonej decyzji niemożliwą.
Następnie Sąd wskazał, że badania lekarskie i psychologiczne osób posiadających pozwolenia na broń przeprowadzają lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Rozporządzenie to w § 8 stanowi, że od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje tak stronie jak i właściwemu organowi Policji odwołanie. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w tym trybie jest ostateczne (§ 8 pkt 9).
Sąd uznał, że słuszne jest stanowisko organów policji, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 rozporządzenia nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Organy Policji związane są więc takim ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie art. 8 rozporządzenia.
Przepis § 8 rozporządzenia w pkt 5 stanowi, że lekarz lub psycholog, za którego pośrednictwem wnoszone jest odwołanie, przekazuje je, wraz z dokumentacją badań, do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z pkt 6 rozporządzenia powtórne badanie przeprowadza lekarz jednostki badawczo-rozwojowej lub psycholog, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, w terminie nie dłuższym niż 30 dni - licząc od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy. Z tego powodu w sprawie bezzasadne jest stanowisko Instytutu Medycyny Pracy, że w związku z niezgłoszeniem się skarżącego na badania nie można wydać odpowiedniego zaświadczenia. Zasadą badań lekarskich jest przeprowadzenie badania konkretnej osoby bez względu na ustalenia opisane w orzeczeniu pierwszej instancji.
Jednocześnie brak jest środków umożliwiających wyegzekwowanie stawienia się takiej osoby na badania. Badanie więc takie, tj. "zaoczne" czy też w oparciu o analizę dokumentacji medycznej przeprowadzone będzie na ryzyko skarżącego.
W ocenie Sądu decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji, jak i decyzja Komendanta Głównego Policji były przedwczesne, albowiem skarżący nie dysponował prawomocnym orzeczeniem lekarskim, które mógłby przedstawić organom Policji. Jak wskazano obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.
Decyzja lekarza orzecznika nr [...] nie może zostać uznana za decyzję ostateczną z uwagi na to, że skarżący skutecznie się od niej odwołał, wykorzystując przysługujące mu prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc nie jest zasadne uznanie tego orzeczenia lekarskiego za prawomocne i ostateczne.
Sąd pierwszej instancji rozważał również zastosowanie art. 97 pkt 4 k.p.a. nie przesądzając jednak o konieczności zawieszenia postępowania.
W odniesieniu do art. 26 ustawy o broni i amunicji Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ winien tę przesłankę dokładnie opisać i wyjaśnić. Stosowanie niezwykle surowej sankcji winno być poprzedzone przeprowadzaniem odpowiedniego postępowania, a nie tylko stwierdzeniem tego faktu.
Powołując się na orzecznictwo podkreślił doniosłość postępowania dowodowego i wskazał na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy przez organ administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; Lex nr 44809; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; Lex nr 34108).
Sąd pierwszej instancji generalnie podzielił argumentację prawną przedstawioną przez organy. Wobec wątpliwości co do stanu faktycznego uznał jednak, że nie można przesądzić, czy jest ona zasadna w tym konkretnym przypadku. Podkreślił, że w tym zakresie decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń ma charakter uznaniowy, a zatem organy miały obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych, czego nie uczyniły. W ocenie Sądu miało to wpływ na wynik postępowania.
W konkluzji Sąd pierwszej instancji uznał, że organy naruszyły art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zalecił organowi ponownie rozpatrującemu sprawę dokonanie prawidłowych ustaleń.
Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a.
Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego P. Ś., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy, polegające na wskazaniu w uzasadnieniu wyroku, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych w przedmiocie obowiązku, o którym mowa w art. 26 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy takie ustalenia wynikają wprost z uchylonej decyzji;
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zw. z § 8 ust. 6 i 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, polegające na przyjęciu, że fakt niezgłoszenia się na powtórne badanie lekarskie w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy, nie skutkuje ostatecznością orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza w pierwszej instancji i w konsekwencji wskazanie, iż podmiot odwoławczy wymieniony w tym rozporządzeniu mógł przeprowadzić takie badanie "zaocznie" lub w oparciu o analizę dokumentacji medycznej, które to badanie jest nieznane przepisom tego aktu prawnego.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada dyspozycji art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji pominął ustalenia organu, że W. S. wielokrotnie od 1995 r. zmieniał miejsca pobytu oraz nie odniósł się do twierdzeń skarżącego w tym zakresie. Uchybieniem było także nie wskazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.
Dalej organ wskazał, iż stosownie do brzmienia § 8 ust. 8 rozporządzenia, do badań przeprowadzanych w trybie odwołania ma zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia, który wyczerpująco określa zakres badań lekarskich osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń. Nie przewiduje on badań "zaocznych" lub w oparciu o analizę dokumentacji medycznej. W następstwie odwołania lekarz przeprowadza badanie "na danej osobie" nigdy zaś "zaocznie", nawet na ryzyko osoby odwołującej się. Badana osoba musi stawić się osobiście na badania, a ponadto w ściśle określonym terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy. Natomiast niestawienie się na badania w tym terminie skutkuje ostatecznością orzeczenia wydanego przez lekarza w pierwszej instancji.
Skarżący kasacyjnie wskazał również na art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie wykonanie wskazań Sądu naruszałoby wskazane wyżej przepisy rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. S. wniósł o jej oddalenie w całości. Jego zdaniem Sąd w zaskarżonym wyroku nie dopuścił się naruszeń podnoszonych przez organ odwoławczy. Podkreślił, że w przypadku decyzji uznaniowej, organ ma szczególny obowiązek dokładnie zbadać i rozważyć wszelkie indywidualne okoliczności sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 1768/99, niepbul.).
W. S. stwierdził, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż organ odwoławczy nie uzasadnił swojej decyzji w zakresie stanu faktycznego w odniesieniu do obowiązku wynikającego z art. 26 ustawy o broni i amunicji. Podkreślił także, iż odwołując się od orzeczenia lekarskiego pierwszej instancji nie kwestionował wyników przeprowadzonego badania, ale nie zgadzał się ze stanowiskiem lekarza, że wykryte choroby uzasadniają wydanie orzeczenia o określonej treści. Zakwestionował też tezę organu odwoławczego, że orzeczenie lekarskie pierwszej instancji stało się prawomocne.
Powtórzył, że postępowanie w zakresie orzeczenia lekarskiego nie zostało zakończone, a w konsekwencji decyzje administracyjne o cofnięciu pozwolenia na broń były przedwczesne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy skarżący kasacyjnie organ sformułował dwa zarzuty.
Pierwszy zarzut dotyczy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na wskazaniu, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych w przedmiocie obowiązku, o którym mowa w art. 26 ustawy o broni i amunicji, gdy tymczasem takie ustalenia wynikają wprost z uchylonej decyzji. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Motywy wyroku mają przekonywać o słuszności rozstrzygnięcia, muszą być jasne i zwięzłe a zarazem przekonywające (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 632/05, niepublikowany).
Zatem zarzut naruszenia omawianego przepisu będzie skuteczny tylko wtedy, gdy połączony zostanie z innymi uchybieniami Sądu zaistniałymi na etapie rozpoznania skargi lub gdy wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jest tego rodzaju, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 203/06, niepublikowany).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwiło jego kasacyjną kontrolę. W szczególności Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w sposób adekwatny, dlaczego w jego ocenie stwierdzenie faktu uchybienia przez stronę obowiązkowi wynikającemu z art. 26 ustawy o broni i amunicji jest niewystarczające do cofnięcia z tego powodu pozwolenia na broń w kontekście, iż decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową. Natomiast okoliczność, iż skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu w tej kwestii nie oznacza, iż doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zatem niniejszy zarzut należało uznać za niezasadny.
Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 6 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń polegającego na przyjęciu, iż fakt niezgłoszenia się na powtórne badanie lekarskie w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy nie skutkuje ostatecznością orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza w I instancji i w konsekwencji wskazanie, iż podmiot odwoławczy mógł przeprowadzić takie badanie "zaocznie" lub w oparciu o analizę dokumentacji medycznej, które to badanie jest nieznane przepisom tego rozporządzenia.
Oceniając niniejszy zarzut w pierwszej kolejności należy wskazać, że w przepisie § 8 cytowanego rozporządzenia uregulowano tryb odwoławczy od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych na potrzeby postępowania w przedmiocie pozwolenia na broń. Ustęp 6 § 8 stanowi, że powtórne badanie przeprowadza lekarz jednostki badawczo-rozwojowej lub psycholog, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, w terminie nie dłuższym niż 30 dni – licząc od dnia otrzymania odwołania przez podmiot odwoławczy. Stosownie zaś do ust. 8 § 8 do badań przeprowadzanych w trybie odwołania mają zastosowanie przepisy rozporządzenia.
Zatem badania w trybie odwoławczym prowadzone są w zakresie przewidzianym w § 2 omawianego rozporządzenia, który wyraźnie przewiduje badania podmiotowe, których wyniki stanowią dopiero podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego. Wobec tego należy stwierdzić, że powtórne badanie, o którym mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia jest również badaniem podmiotowym, po przeprowadzeniu którego dopiero może zostać wydane orzeczenie lekarskie lub psychologiczne. W konsekwencji za nieprawidłowe należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji dopuszczające możliwość badania "zaocznego" w oparciu wyłącznie o dokumentację medyczną.
Należy bowiem mieć na względzie, że prawo do posiadania broni jest prawem reglamentowanym, wobec czego niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przepisów regulujących badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Procedura badań lekarskich i psychologicznych stanowi instytucjonalną autonomię w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego mimo tego, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydawane są na potrzeby postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na broń w postępowaniu diagnostyczno – orzeczniczym.
Wobec powyższego trzeba stwierdzić, że skoro osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu ochrony osobistej obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji (art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o broni i amunicji) to w jej interesie leży, aby poddać się w pełni zasadom przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Niestawienie się na powtórne badania skutkować będzie tym, że orzeczenie lekarskie nie zostanie zweryfikowane w trybie odwoławczym. W takim przypadku organ Policji będzie opierał się na tych orzeczeniach, które zostały mu przedłożone. Ostateczności orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego nie można utożsamiać z ostatecznością decyzji na gruncie K.p.a. Z § 8 rozporządzenia wynika, że przez ostateczność orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego należy rozumieć jego niepodważalność, która wyklucza przeprowadzenie w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń.
Wobec powyższego analizowany zarzut należało uznać za uzasadniony. Jednakże zasadność tego zarzutu nie oznacza, iż zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu.
Analizując postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie należy podkreślić, iż skarżący prezentował konsekwentnie stanowisko co do braku koniczności powtórnego badania w trypie odwoławczym z uwagi na to, że nie kwestionował rozpoznanych schorzeń, a tylko ich wpływ na zdolność do posiadania broni. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 15 stycznia 2007 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu wpłynęło pismo Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 stycznia 2007 r., informujące o odesłaniu dokumentacji skarżącego bez orzeczenia lekarskiego, ponieważ skarżący przesłał informację o braku uzasadnienia zgłoszenia się na badania. Pismem z dnia 24 stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o prawie do zapoznania się w terminie 7 dni z aktami postępowania. W dniu 29 stycznia 2007 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu wpłynęło pismo skarżącego skierowane do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w którym oświadczył, że nadal oczekuje na sprostowanie wydanego orzeczenia.
Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] 2007 r. Prowadząc postępowanie organ nie poinformował skarżącego, że aby uzyskać orzeczenie lekarskie w trybie odwoławczym musi poddać się powtórnemu badaniu, gdyż w przeciwnym razie takie orzeczenie nie zostanie wydane i jako aktualne pozostanie negatywne orzeczenie lekarskie. Możliwość zweryfikowania tego orzeczenia wymaga powtórnego badania. Obowiązek takiego poinformowania strony wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Uchybienie przez organy obu instancji temu podstawowemu obowiązkowi stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak stosownego poinformowania skarżącego spowodował, iż cały czas pozostawał on w błędnym przekonaniu, że powinno zapaść orzeczenie lekarskie w trybie odwoławczym mimo braku powtórnego badania.
Wobec powyższego zaskarżony wyrok odpowiada prawu, gdyż stwierdzone wyżej naruszenie uzasadnia uchylenie decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.