Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie sygn. akt 3/II SA/Ka 264/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2003 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
Z ustaleń Sądu wynika, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [....] sierpnia 2002 r. nr [...] orzekł, że u T. J. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego, wskazanej w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575) oraz § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), a oparł się na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. stwierdzającym brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Decyzję powyższą utrzymał w mocy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] po przeprowadzeniu dowodu z opinii innej placówki medycznej. Ustalił, iż jakkolwiek T. J. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu wibracyjnego, to lekarze specjaliści dwóch różnych placówek diagnostycznych w swoich orzeczeniach wykluczyli u wyżej wymienionego istnienie zespołu wibracyjnego. Dolegliwości T. J. przypisano samoistnym – pozazawodowym zmianom zwyrodnieniowym układu kostno-stawowego. Dlatego brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze do sądu administracyjnego T. J. domagał się uchylenia niekorzystnej decyzji i stwierdzenia choroby zawodowej, także przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego neurologa.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrując się naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. wyłożył treść przepisów regulujących postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej podkreślając, że podstawę do oceny stanowią wyniki postępowania epidemiologicznego oraz orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych.
W rozpoznawanej sprawie wyniki dochodzenia epidemiologicznego wskazały, że skarżący w latach 1990 – 1999 pracując w kopalni był narażony na drgania mechaniczne przekraczające dopuszczalne normy. Jednak orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego zespołu wibracyjnego.
Sąd uznał jako prawidłową, niewykraczającą poza ramy swobodnej oceny dowodów, ocenę dokonaną w zaskarżonej decyzji oraz prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu materiał dowodowy jest w swojej wymowie jednoznaczny i wynika z niego, że nie stwierdzono u skarżącego zmian odpowiadających postaci zespołu wibracyjnego. Odmienne przekonanie strony stanowi dowolny pogląd – niewytrzymujący oceny specjalistycznych jednostek diagnostycznych. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. J. zaskarżając go w całości na podstawie art. 173 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzucił, z powołaniem się na art. 174 cyt. ustawy, naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na nieuwzględnieniu faktu, że dolegające skarżącemu schorzenie jest następstwem szkodliwych warunków pracy, zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego – w szczególności Rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294) przez niewłaściwą jego wykładnię i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek.
Zarówno w zarzucie, jak i uzasadnieniu nie zostały wskazane przepisy procesowe, których naruszenia dopuścił się sąd pierwszej instancji, ani jednostki redakcyjne wskazanego jako przepisy prawa materialnego rozporządzenia. Składający skargę kasacyjną dowodził, iż w toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do błędnego przekonania, że schorzenie wibracyjne skarżącego nie uzasadnia uznania go za zawodowe, podczas gdy czynnik szkodliwy mogący spowodować to schorzenie występował wyłącznie w środowisku pracy – co uzasadnia stwierdzenie z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że przyczynę choroby wibracyjnej stanowiły warunki pracy. Dowodził, że postępowanie epidemiologiczne nie miało pełnej formy, a jego wyniki nie pozwalały na jednoznaczne wykluczenie u T. J. choroby wibracyjnej.
Natomiast badania medyczne zostały przeprowadzone niedokładnie, rutynowo, w sposób niepełny i bez należytej wnikliwości. Domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenie wymienione w poz. 16 wykazu chorób zawodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Aby skarga kasacyjna mogła zostać rozpoznana zgodnie z wnioskiem w niej zawartym, musi odpowiadać wymogom określonym w art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. W szczególności oprócz wymagań stawianych dla pisma w postępowaniu sądowym winna zawierać:
- a) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia,
- b) wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
- c) przytoczenie podstaw kasacyjnych,
- d) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia,
- e) oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Szczególnie istotne jest prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, które to elementy winny ze sobą ściśle korespondować. Z mocy art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. To właśnie związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona niezbędnych elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Skarga kasacyjna sporządzona w sprawie niniejszej nie w pełni odpowiada przedstawionym powyżej wymaganiom. W szczególności zarzut naruszenia przepisów procesowych sformułowany jako "nieuwzględnienie faktu, że dolegające skarżącemu schorzenie jest następstwem szkodliwych warunków pracy" nie odpowiada wymogom art. 174 pkt 2 i art. 176 p.p.s.a. Sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być ogólnikowe. Nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Formułując taki zarzut należy nie tylko określić, jaki konkretny przepis prawa w postępowaniu sądowoadministracyjnym został naruszony, ale – jak wyżej podkreślono
- - także wykazać, że naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r. w spr. sygn. akt OSK 1277/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2005 r. w spr. sygn. akt FSK 1657/04; J.P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Praw. 2004 str. 251 – 252).
Jak wskazano powyżej – w sprawie niniejszej oprócz ogólnikowego zarzucenia naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy – autor skargi kasacyjnej nie wskazał tychże przepisów, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku w granicach omówionego powyżej zarzutu.
Również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie odpowiada wymogom art. 174 pkt 1 i art. 176 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w nim naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294) przez niewłaściwą wykładnię i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek.
Wskazane rozporządzenie składa się z jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów, z których część zbudowana jest z punktów i ustępów, zaś załącznik do rozporządzenia zawiera pozycje chorób zawodowych. Zatem skarga kasacyjna powinna wskazywać określone paragrafy rozporządzenia, które zdaniem skarżącego, zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2005 r. w spr. FSK 1118/04; wyrok NSA z dn. 9 marca 2005 r. w spr. FSK 1733/04).
Tak, jak w przypadku pierwszego zarzutu, nawet na podstawie uzasadnienia skargi nie można w sprawie niniejszej ustalić treści przepisów prawa materialnego, obrazę których zarzucono. Jedynie we wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku skarżący nawiązał do poz. 16 wykazu chorób zawodowych wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania "celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenia wymienionego w poz. 16 wykazu chorób zawodowych".
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi, czy też stawiania hipotez, jaki przepis i w jaki sposób został naruszony. Konstrukcja skargi kasacyjnej wymaga, aby była ona tak zredagowana, żeby nie było wątpliwości interpretacyjnych co do jej zarzutów. Skarżący powinien określić, które z przepisów zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami – sporządzenie skargi kasacyjnej zostało obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a), który opiera się na założeniu, że wykonanie tej czynności przez profesjonalistów zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Jak wyżej wykazano, złożona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada wymogom ustawowym, co uniemożliwia rozpoznanie zasadności zarzutów.
Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.