Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 590/10, po rozpoznaniu skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w Radomiu decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 roku, Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako ustawa o broni i amunicji) oraz art. 104 i art. 268a k.p.a. cofnął pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej Z. K. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ policji cofa pozwolenie na broń osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W toku czynności sprawdzających w związku z uzyskaną informacją, ustalono, że przeciwko Z. K. prowadzone było postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Rejonową w Kozienicach zakończone skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Zwoleniu o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 w zw. z art. 233 § 6 k.k. Przestępstwo opisane w art. 286 k.k. znajduje się w katalogu przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, a to obliguje właściwy organ policji do wycofania pozwolenia na broń.
Fakt umyślnego wejścia w konflikt z obowiązującym prawem przez posiadacza pozwolenia na broń palną, bezsprzecznie budzi uzasadnioną obawę, że taka osoba może użyć broni w celu sprzecznym z priorytetowymi zadaniami stawianymi policji w sferze bezpieczeństwa. Pomimo tego, że w trakcie postępowania administracyjnego organ uzyskał pozytywne opinie środowiskowe, tj. wystawioną przez miejscową jednostkę policji oraz koło łowieckie, to fakty takie mogą być brane pod uwagę przez organ orzekający w sprawie w przypadku rozważenia decyzji o wycofaniu uprawnień na podstawie przepisów fakultatywnych, nie zaś w sytuacji kiedy ustawodawca wskazuje bezpośrednio okoliczności obligujące organ do cofnięcia pozwolenia.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 roku nr [...] Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego sprawie materiału dowodowego wynika, że Z. K. został oskarżony o to, że w okresie od [...] lutego 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. w K., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Powiatowy Urząd Pracy w K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie [...] zł poprzez wprowadzenie w błąd pracowników wymienionego urzędu i złożenie fałszywych oświadczeń co do wysokości osiąganych dochodów, czym doprowadził do nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, tj. czyn z art. 286 § 1 w zb. z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk (przeciwko mieniu i wymiarowi sprawiedliwości). Postępowanie karne zostało przez Sąd Rejonowy w K. prawomocnym wyrokiem warunkowo umorzone, a sąd przyjął, że czyn jakiego dopuścił się Z. K. stanowi wypadek mniejszej wagi i wyznaczył okres próby dwóch lat, a więc nie najniższy z możliwych.
Dowody świadczące o stronie korzystnie, jak pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych i prawidłowe przechowywanie broni, nie dają podstaw do wyeliminowania obawy użycia broni w sposób wskazany w ustawie, a zatem wpłynąć na inne rozstrzygnięcie sprawy, niż cofnięcie pozwolenia na broń. Wystarczające jest bowiem tylko domniemanie zachowania, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. W konkluzji organ II instancji dodał, że w innym postępowaniu – dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń gazową strona nie wykonała obowiązku przedłożenia aktualnych badań lekarskich i psychologicznych. Pomimo, że obowiązek ten nie dotyczy posiadaczy broni palnej myśliwskiej, to powyższe podważa wizerunek odwołującego się jako osoby praworządnej oraz świadczy o jego lekceważącym stosunku do przepisów prawa.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi jaką złożył Z. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego adwokat M. S. popierając skargę podniósł, że sąd w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania orzeka wyrokiem, jednakże nie jest to wyrok skazujący. Zastosowanie ww. instytucji prawa karnego oznacza zaś, że sąd powszechny ocenił dotychczasowy tryb życia i rokowania wobec skarżącego bardzo pozytywnie, co kompletnie umyka uwadze organu.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu z art. 286 § 1 k.k., a sąd powszechny ustalając, że czyn jakiego dopuścił się skarżący stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. warunkowo umorzył na okres 2 lat próby postępowanie karne. Sporne zaś pozostaje, czy już tylko wskutek wydania takiego wyroku - niewątpliwie stwierdzającego winę i fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 ustawy o broni i amunicji, tj. takich co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tym samym, sporne jest, czy organy miały obowiązek oceny innych dowodów zebranych w sprawie, takich jak chociażby pozytywne opinie z koła łowieckiego i z miejsca zamieszkania skarżącego.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana dopiero w dniu 10 lutego 2010 r., a już w dniu 22 grudnia 2009 r. postępowanie karne przeciwko skarżącemu o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego to postępowanie. Tym samym, w chwili wydania decyzji organu I instancji skarżący nie był skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, a nawet nie toczyło się już wobec niego postępowanie karne. Dlatego też stwierdzić należy, że ww. organ niewątpliwie nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.), nie zebrał i nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie (art. 77 § 1 k.p.a.), a w konsekwencji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie (art. 107§ 3 k.p.a.).
Organ II instancji utrzymując zaś w mocy powyższą decyzję jako okoliczność uzasadniającą zaistnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego wskazał m.in. toczące się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu. Następnie organ odwoławczy zauważając jednak, że postępowanie karne zostało przez Sąd Rejonowy w Kozienicach prawomocnym wyrokiem warunkowo umorzone, stwierdził, że ww. sąd wyznaczył okres próby dwóch lat (a więc nie najniższy z możliwych), nadto okres ten jeszcze nie minął. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie oznacza, że skarżący nie popełnił zarzucanych mu czynów. Zdaniem organu, logiczne jest przyjęcie, że obawa możliwości użycia broni niezgodnie z przepisami zachodzi wobec osoby, która takiego przestępstwa się dopuściła, choć nie została za nie skazana.
Skarżący popełnił zaś takiego rodzaju przestępstwo, które z woli ustawodawcy wyklucza możliwość posiadania broni, ponieważ stanowi ustawową przesłankę istnienia uzasadnionej obawy możliwości (a zatem nie pewności) stworzenia zagrożenia dla interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też, nawet dowody świadczące o skarżącym korzystnie, jak pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych i prawidłowe przechowywanie broni, nie dają podstaw do wyeliminowania tej obawy. Wystarczające jest bowiem tylko domniemanie zachowania, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Na koniec swojego uzasadnienia organ odwoławczy dodatkowo wskazał na lekceważący stosunek skarżącego do przepisów prawa, bowiem nie przedłożył on aktualnych badań lekarskich i psychologicznych w innym postępowaniu – dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.
Skoro więc skarżący nie stosuje się do nałożonych obowiązków określonych w ustawie o broni i amunicji, a przede wszystkim ich nie zna, spełnia przesłanki bezwzględnego cofnięcia pozwolenia na broń określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ II instancji nie ocenił w wystarczający sposób, czy rzeczywiście skarżący budzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ nie odniósł się bowiem w całości do zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonał dowolnej jego oceny i nie uzasadnił w prawidłowy sposób swojego rozstrzygnięcia. W szczególności za dowolne należy uznać przyjęcie przez organ domniemania, że powyższe przytoczone przez niego w uzasadnieniu decyzji okoliczności mogą stanowić uzasadnioną obawę, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tym samym, w ocenie Sądu organ naruszył więc art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu zostały naruszone powyższe przepisy, bowiem organy nie wyjaśniły należycie i nie rozważyły dostatecznie treści zebranego w sprawie materiału dowodowego. Obowiązkiem organów jest nie tylko zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ale i jego rozpatrzenie, a następnie wyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu zajęte zaś w decyzjach organów obu instancji stanowisko nie zostało należycie i przekonywująco uzasadnione. Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ II instancji dopuścił się więc również naruszenia art. 138 § 1 kpa.
Sąd podzielił pogląd skarżącego, że nie jest on osobą skazaną za przestępstwo przeciwko mieniu, a w chwili wydawania decyzji organów obu instancji nie toczyło się również postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Postępowanie karne już się bowiem zakończyło - wydaniem przez sąd wyroku warunkowo umarzającego to postępowanie. Powyższe zaś oznaczało, że organy obu instancji powołując się istnienie uzasadnionej obawy o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winny wykazać, że taka realna obawa rzeczywiście ze strony skarżącego istnieje.
W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu, organy obu instancji powinny jednak wziąć po uwagę i ocenić również inne dowody, które zostały zebrane w sprawie, a więc także informację Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w Radomiu wraz z opinią Koła Łowieckiego "[...] w K. do którego skarżący należy od 12 sierpnia 1987 r., jak i opinię środowiskową z miejsca jego zamieszkania wystawioną przez jednostkę policji w Kozienicach. Organy winny tego dokonać choćby z tego powodu, że zgromadzenie ww. dowodów nastąpiło właśnie z ich inicjatywy. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że dowody te wskutek oskarżenia posiadacza broni o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, a następnie wydania przez sąd wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne są nieistotne, a można nawet wysnuć wniosek, że są one zupełnie zbędne do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.
Zasadnym w takiej sytuacji byłoby wyjaśnienie czemu służyło ich przeprowadzenie, czego jednak organy obu instancji nie wyjaśniły. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie winny także wziąć pod uwagę fakty, które powinny być im znane z urzędu np. dotychczasowe zachowanie skarżącego jako posiadacza broni – adresata decyzji o pozwoleniu na broń.
Dopiero zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) organy obu instancji powinny dokonać ostatecznego podsumowania w kwestii ewentualnego istnienia przesłanki o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy mając na uwadze powyższe wskazania Sądu, winny dokonać kompleksowej tzn. na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń, "co do której nie może zachodzić obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący zarzucił temuż wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, że organy naruszyły te przepisy.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że złożona do akt sprawy skarga kasacyjna nie zawierała strony nr 2.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazać należy na błędną konstrukcję skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie organ nie wskazał bowiem w sposób wyraźny zarzutów skargi kasacyjnej. Jedyny zarzut jaki można wywieść z uzasadnienia tejże skargi kasacyjnej to zarzut o charakterze procesowym, odnoszący się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący kasacyjnie podniósł bowiem, że Sąd w sposób wadliwy przyjął, iż organy naruszyły ww. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dokonując oceny innych, niż wyrok karny, dowodów, w szczególności tych zgromadzonych z inicjatywy organów.
Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazany został również przepis o charakterze materialnym jakim jest art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jednakże przepis ten został powiązany z wskazywanym powyżej naruszeniem przepisów postępowania - art. 141 § 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sposób jednak wyczytać zamiaru skarżącego kasacyjnie co do postawienia zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Tym samym granice skargi kasacyjnej wyznaczone jej treścią ograniczają się do zarzutu o charakterze procesowym. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać jednakże należy, że stosownie do treści art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym wnoszący skargę kasacyjną i opierając ją na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, aby zarzut ten mógł zostać uwzględniony jest zobligowany do wykazania, iż wskazywane naruszenia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie organ nie wykazał, aby zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ, a tym bardziej istotny wpływ, na wynik sprawy. To zaś powoduje, iż skarga kasacyjna opierająca się w istocie jedynie na tym zarzucie, nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Jednocześnie wskazać należy, że organy ponownie rozpatrujące sprawę winny dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i wówczas podjąć decyzję należycie uzasadniając, czy w stosunku do skarżącego istnieją przesłanki do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.