Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (pismo zatytułowane skarga na przewlekłość postępowania skierowana do Sądu za pośrednictwem Wójta Gminy Czosnów) uzupełnionym pismami z 6 czerwca 2017 r. ("uzupełnienie pozwu z 1 czerwca 2017 r." skierowane do Sądu) i z 15 czerwca 2017 r. (skierowana do SKO w Warszawie za pośrednictwem Wójta Gminy Czosnów "uprzejma prośba o przekazanie skargi z 6 czerwca 2017 r. do Sądu") T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w zakresie objętym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] maja 2017 r. nr [...]. Postanowieniem tym organ wyznaczył Wójtowi Gminy Czosnów dodatkowy termin załatwienia sprawy - wydania zaświadczenia o żądanej treści - wynoszący 14 dni od otrzymania postanowienia.
Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy Czosnów nie złożył przysługującego mu środka zaskarżenia, tj. zażalenia/ponaglenia bezpośrednio do organu wyższego stopnia. Zdaniem Sądu, nie stanowiło zażalenia/ponaglenia znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżącego stanowiące "prośbę wysłaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o przekazanie do Sądu skargi na bezczynność Wójta". W konsekwencji Sąd uznał, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 37 k.p.a., który stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodatkowo podkreślono, że w dniu [...] maja 2017 r., a więc w zakreślonym przez organ terminie, Wójt Gminy Czosnów wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Pismem z dnia 6 stycznia 2018 r. T. M. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r. zarzucając naruszenie art. 51 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, pomimo wyczerpania przez niego środków zaskarżenia.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność równoważne wyczerpaniu środków zaskarżenia w stanie prawnym wyznaczonym datą podejmowanego przez skarżącego działania było wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.)
Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia, tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Za wezwanie takie należy uznać pismo skarżącego z dnia 4 stycznia 2017 r., w którym zwrócił się on do ww. organu o spowodowanie, by Wójt Gminy Czosnów rozpoznał jego wniosek o wydanie żądanego zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. (k. 20 akt) uznało powyższe pismo za zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., co uniemożliwiało Sądowi I instancji przyjęcie, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy Czosnów nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia. Wprawdzie ww. pismo z dnia 4 stycznia 2017 r. nie zostało włączone do przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą akt, niemniej brak ten Sąd I instancji powinien był mieć na uwadze, uwzględniając, że w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. organ odnosząc się do podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia w sposób wyraźny nawiązał do wniosku (zażalenia) skarżącego z 4 stycznia 2017 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.