Uzasadnienie
II OSK 846 / 09
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] maja 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach z dnia [...] lutego 2000 r., którą to decyzją orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gliwicach decyzją z dnia [...] lutego 2000r., wydaną na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i § 1, § 7, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.- zwanej dalej rozporządzeniem z dnia 18 listopada 1983 r.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. P. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że J. P. w latach 1957- 60 zatrudniony był w Kopalni Węgla Kamiennego M., a następnie w latach 1963 - 1978 w Kompani Węgla Kamiennego G. na stanowiskach: wozak, mł. górnik, górnik, górnik przodowy, gdzie był narażony na ponadnormatywne działanie hałasu. W przeprowadzonym badaniu rozpoznano u skarżącego niedosłuch, ale z uwagi na fakt, że narażenie zawodowe na ponadnormatywne poziomy dźwięku ustało w 1978 r. brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Po rozpoznaniu odwołania J. P. wniesionego od powyższej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] marca 2001 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, po rozpoznaniu skargi J. P. wyrokiem z dnia 5 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1083/01 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] marca 2001 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia z dnia [...] lutego 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi J. P. wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2005 r.
W następstwie powyższego wyroku organ odwoławczy przeprowadził z wykorzystaniem organu I instancji uzupełniające postępowanie dowodowe i decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do rozpoznania u J. P. choroby zawodowej słuchu.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dodatkowej opinii lekarskiej, sformułowanej w oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej, sporządzonej w wyniku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego, specjaliści z zakresu medycyny pracy orzekli, że stwierdzony u J. P. niedosłuch nie ma typowych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu, co uzasadnia brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. P. W odpowiedziach na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz wskazał, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) wskazania dla organu odwoławczego zamieszczone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2003 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2006 r., wyznaczają zakres kontroli i ocenę działań podejmowanych przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ocena zgromadzonego materiału dowodowego pozwala uznać, że organ odwoławczy przy wykorzystaniu organów stopnia podstawowego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w kierunkach wskazanych w obu wymienionych wyżej wyrokach.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie zawiera takich uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego oparte na zgromadzonych w sprawie dowodach w tym Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, który orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. orzekł o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu.
Wskazując na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł J. P., działając przez pełnomocnika adwokata J. P. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na "nieuwzględnieniu faktu, że prócz warunków pracy skarżący nie był narażony na działanie jakichkolwiek innych czynników szkodliwych, w szczególności i nie chorował na schorzenia narządu słuchu". W ocenie pełnomocnika skarżącego, " Sąd błędnie przyjął, że dolegający skarżącemu zawodowy uraz akustyczny wywołany jest innymi czynnikami, niż hałas, podczas gdy te inne czynniki chorobotwórcze nie istniały i nie miały wpływu na powstanie niedosłuchu".
Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż Sąd pierwszej instancji "doszedł do błędnego przekonania, że dolegający skarżącemu niedosłuch nie uzasadnia uznania schorzenia za zawodowe albowiem nie zostało ono w taki sposób zakwalifikowane przez placówki medyczne, podczas gdy czynnik szkodliwy, który mógł spowodować schorzenie występował tylko w środowisku pracy skarżącego".
Wskazując na powyższe okoliczności autor skargi kasacyjnej wniósł o "zmianę zaskarżonego wyroku w taki sposób, że Sąd uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi II instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenie zawodowe narządu słuchu" oraz "o zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów postępowania wg spisu lub norm przepisanych".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono, że J. P. przez wiele lat pracy narażony był na działanie czynnika szkodliwego w postaci hałasu. W ocenie pełnomocnika nie przeprowadzono w toku postępowania sanitarnego takich badań, które mogłyby wpłynąć na modyfikację wniosków, co do etiologii powstania schorzeń słuchu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wydane w sprawie decyzje rażąco naruszyły przepisy prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku z treścią skargi kasacyjnej, a w szczególności z uwagi na sposób jej sformułowania koniecznym jest wyjaśnienie, iż charakter prawny skargi kasacyjnej różni się w sposób zasadniczy od skargi na ostateczną decyzję administracyjną wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Ustawodawca, wprowadzając w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 r. przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.) postawił skardze kasacyjnej określone wymagania. Wśród tych wymagań najistotniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Brak któregoś z tych istotnych elementów określonych jako elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy.
W świetle art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to związanie tego Sądu zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które winny dotyczyć ocenianego wyroku. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga, więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie zaś podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9).
Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142).
Tylko prawidłowe, zgodne z art. 176 p.p.s.a. opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna nie spełniająca wymagań w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie tej części art. 178 p.p.s.a., która odnosi się do skargi kasacyjnej "z innych przyczyn niedopuszczalnej". Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez adwokata J. P. działającego w imieniu skarżącego J. P. ograniczono się do przedstawienia jako zarzutu "naruszenia przepisów prawa procesowego" bez wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok.
Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a. stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego przedmiotowa skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł.