Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r., VI SA/Wa 2063/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) oddalił skargę D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr PA IIb-4079/3354/08 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że Komendant Główny Policji (dalej jako: KGP) decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu (dalej jako: WKWP) z dnia [...] maja 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. WKWP w dniu [...] maja 2008 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm. - dalej jako: ubia), wydał decyzję, mocą której cofnął stronie pozwolenie na broń palną myśliwską a jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ wskazał na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt VI K 42/08, uznający D. B. winnym popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu (występek umyślnego paserstwa) z art. 291 § 1 ustawy z dnia 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553 - dalej jako: kk) tj. nabycia oleju napędowego pochodzącego z kradzieży, za który to czyn skarżącemu została wymierzona kara 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone na okres 2 lat oraz kara grzywny. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że powstała uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od tej decyzji skarżący złożył do KGP odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż od 1999 r. posiada pozwolenie na broń palną myśliwską i przez cały ten okres nigdy nie użył jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przestępstwo, za które został skazany nie miało związku z bronią. Ponadto posiada pozytywne opinie w miejscu zamieszkania i Polskim Związku Łowieckim a więc - w jego ocenie - decyzja organu I instancji została wydana w wyniku nadinterpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia i jest dla niego krzywdząca.
KGP po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że jest ono niezasadne i wyjaśnił, że treść przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 i art. 18 ust. 1 ubia w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż ustawodawca sam rozstrzygnął, że obawę użycia broni w sposób określony w przepisie uzasadnia sam fakt prawomocnego skazania,
m. in. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 18 ust 1 pkt 2 ubia ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że ustawodawca nie dał organom Policji - w przypadku zaistnienia okoliczności spełniających dyspozycję tego przepisu prawa - żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W takich bowiem przypadkach, do zastosowania dyspozycji art. 18 ust 1 pkt 2 ubia, tj. cofnięcia pozwolenia na broń, wystarczające jest tylko ustalenie takiej okoliczności, a dla wykazania obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie jest konieczne przeprowadzenie dodatkowych dowodów obawę tę potwierdzających.
W skardze kierowanej do WSA skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o uchylenie decyzji KGP oraz decyzji WWKP podnosząc, że podstawową przesłanką z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia jest obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego, obawę należy badać także w przypadku przestępstw przeciwko mieniu. Zakup paliwa rolniczego przez skarżącego, biorąc pod uwagę dotychczasowy tryb życia skarżącego, jego duże zaangażowanie w działalność łowiecką i pozytywne opinie środowiskowe pozwalają na uzasadnione twierdzenie, że skarżący będzie w przyszłości przestrzegał prawa i obawa z art. 15 ust. pkt 6 ubia nie występuje.
Skarżący wyjaśnił, że jest rolnikiem, posiada własne gospodarstwo zaś sytuacja w rolnictwie nie jest dobra. Ponadto ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci w wieku szkolnym. Skarżący stwierdził, iż żałuje swojego czynu i zapewnił, że taka sytuacja się nie powtórzy. Wyjaśnił również, że uregulował wszystkie opłaty związane z wyrokiem karnym.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarga nie jest zasadna, bowiem stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ubia. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. WSA wskazał dalej, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ubia nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a powyższa reguła ma zastosowanie także w sprawach dotyczących cofnięcia pozwoleń na broń i znalazła swoje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu
Administracyjnego zawartym w wyroku tego Sądu z dnia 30 sierpnia 2007 r. (II OSK 1166/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podsumowując, Sąd I instancji wskazał, że skoro w stosunku do skarżącego organy powoływały się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 20 marca 2008 r., VI K 42/08, uznający skarżącego winnym popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu (występek umyślnego paserstwa) z art. 291 § 1 kk tj. nabycia oleju napędowego pochodzącego z kradzieży, to słuszne jest stanowisko KGP, iż organy Policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni skarżącemu jako osobie skazanej za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu a cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o posiadanych przez stronę kwalifikacjach łowieckich i nienagannej opinii w środowisku.
WSA, ustosunkowując się także do zarzutu skargi dotyczącego zapłaty grzywny oraz trudnej sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, wskazał, iż nie ma to znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem samo popełnienie przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko mieniu stanowi samoistną przesłankę dla organów Policji do cofnięcia tej osobie pozwolenia na broń.
W skardze kasacyjnej zaskarżono ww. wyrok WSA w całości i zarzucono mu naruszenie przepisów prawa materialnego - przepisów ubia a w szczególności art. 15 ust. 1 pkt 2 oraz art. 18 ubia. Mając na uwadze powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku "poprzez uznanie, iż decyzja Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] lipca 2008r nr PA IIb- 4079/3354/08 nie uzasadnia wszystkich okoliczności związanych z posiadaniem przez skarżącego pozwolenia na broń palną, myśliwską, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA".
Ponadto skarżący wniósł o zwrot kosztów sądowych. W uzasadnieniu streszczono stan faktyczny oraz dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazano, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia wcale nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodów na okoliczność, że broń zostanie użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, szczególnie gdy skarżący przedłożył w niniejszej sprawie pozytywne opinie. Poza tym "fakt ukarania skarżącego przez Sąd Rejonowy w Kępnie nie zamyka drogi do zatarcia skazania, które to zatarcie może nastąpić w niedługim terminie, a po zatarciu skazania skarżący ma uprawnienie do otrzymania na broń palna myśliwską". Skarżący wskazał także, iż w sprawie karnej rozpatrywanej w Sądzie Rejonowym w Kępnie sam dobrowolnie poddał się karze.
Odpowiadając na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu powtórzył swoje wcześniejsze argumenty świadczące o niezasadności twierdzeń skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów ustawy. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa).
W tej sprawie przesłanki nieważności nie wystąpiły.
Przechodząc do analizy podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a to art. 15 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 18 poprzez przyjęcie, iż fakt skazania prawomocnym wyrokiem karnym za czyn przeciwko mieniu stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną, podczas gdy przesłankę tę stanowi wyłącznie uzasadniona obawa, że posiadacz broni może użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przy czym przepisy te nie dają podstaw do uznania, aby fakt takiego postępowania obawę tę przesądzał w sposób automatyczny i abstrakcyjny, a w szczególności oderwany od dotychczasowej postawy posiadacza broni NSA wskazuje, że Sąd
I instancji całkowicie słusznie wskazał, iż stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego popełnienie choćby jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
NSA wskazuje także, że w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia. Należy wskazać, że ww. uchwała NSA należy do tzw. uchwał abstrakcyjnych, które posiadają ogólną moc wiążącą (nabywaną na zasadzie art. 269 ppsa). "Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 592). Właśnie tak szeroka moc wiążąca uchwał NSA jest ich cechą charakterystyczną i ma zagwarantować realizacje jednego z głównych celów reformy sądownictwa administracyjnego roku 2004
- - zapewnienie zasadniczej jednolitości orzecznictwa, koniecznej chociażby dlatego, że orzeczenia sądu administracyjnego powodują określone konsekwencje nie tylko dla uczestników postępowania sądowoadministracyjnego, ale także dla pewnej polityki stosowania prawa przez organy administracji publicznej. Sąd podejmujący uchwałę musi zawsze mieć na uwadze, że - obok wskazanego w przepisach ppsa formalnego związania uchwałami NSA -, uchwały te wiążą w rzeczywistości również organy administracji i innych uczestników obrotu prawnego, bowiem w oparciu o nie podejmowane są różnorakie działania prawne. Skoro więc ww. uchwała NSA jest wiążąca dla rozpatrującego niniejszą sprawę składu NSA to Sąd nie miał prawa orzec inaczej, jak tylko akceptując zgodne z treścią tej uchwały stanowisko WSA i w konsekwencji oddalić skargę kasacyjną strony skarżącej.
NSA wskazuje także, że chociaż przepisy ppsa jasno wskazują na związanie Sądu treścią uchwały, to nawet bez istnienia takich przepisów NSA w pełni akceptuje treść ww. uchwały i uznaje ją za własną, bowiem nie ulega wątpliwości, że z analizowanego przepisu ubia jasno wynika, że popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu jest jednym z zachowań, wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, z którym ustawodawca łączy istnienie uzasadnionej obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skoro skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie za przestępstwo z art. 291 § 1 kk a więc za przestępstwo przeciwko mieniu, to już sam ten fakt przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa a w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o przepis art. 184 ppsa podlega oddaleniu.