Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na K. i T. małż. S. obowiązek dokonania rozbiórki kominka wraz z instalacją służącą do podłączenia dwuściennego stalowego systemu kominowego wkładu kominkowego znajdującego się w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. w celu doprowadzenia wykonanych robót związanych z jego instalacją, do stanu zgodnego z prawem, tj. § 132 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Nałożony ww. decyzją obowiązek nakazał wykonać w terminie trzech miesięcy od chwili, gdy decyzja stanie się ostateczna.
Od tej decyzji skarżący wnieśli w dniu [...] marca 2012 r. odwołanie do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie celem przekazania sprawy PINB do ponownego jej zbadania.
MWINB decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazanie dokonania w terminie 3 miesięcy od chwili doręczenia niniejszej decyzji rozbiórki instalacji służącej do podłączenia dwuściennego stalowego systemu kominowego wkładu kominkowego znajdującego się w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. Na powyższą decyzję skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W skardze kasacyjnej z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazali, że nie zachodzi potrzeba wykonywania tej decyzji przed ostatecznym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, żaden przepis prawa nie zabrania wstrzymania jej wykonania, istniejący stan faktyczny nie stanowi żadnego zagrożenia, co potwierdzają opinie techniczne, dotychczas skarżący korzystali z ochrony tymczasowej, wykonanie decyzji związane będzie z koniecznością poniesienia przez skarżącą kosztów związanych z pracami rozbiórkowymi, co narazi ją na znaczną szkodę przed ostatecznym zakończeniem kontroli decyzji. W przypadku podzielenia przez NSA argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej uprzednie wykonanie decyzji mogłoby spowodować szkodę związaną m.in. z ponoszeniem dodatkowych kosztów (m.in. prac demontażowych oraz remontowych) oraz uciążliwości związanych z pracami budowlanymi w zamieszkiwanym lokalu. Sąd ponadto negatywnie odniósł się do jakości prowadzonego przez organ postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 p.p.s.a., warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powołują się na możliwość powstania szkody o charakterze materialnym i niegodności w związku z koniecznością ponoszenia przez nich kosztów rozbiórki, remontu i dostosowania lokalu do warunków umożliwiających zamieszkanie oraz uciążliwości związane z zamieszkiwaniem w lokalu, w którym prowadzone są prace budowlane, a także powstania skutków, których odwrócenie byłoby trudne do wykonania lub połączone z ponoszeniem kosztów.
W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ze ziszczeniem się którejkolwiek z przesłanek.
W kwestii nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków należy wskazać, że demontaż części kominka z pewnością nie powoduje stanu nieodwracalnego, a trudności w jego odwróceniu mogą wynikać jedynie z konieczności poniesienia nakładów finansowych i uciążliwości wynikających z prac. Nie są to jednak trudności na tyle duże, aby można było mówić o trudnych do odwrócenia skutkach w rozumieniu tego przepisu, gdyż mamy z nimi do czynienia np. wtedy, gdy przywrócenie stanu pierwotnego jest niemalże niemożliwe z powodu konieczności przeznaczenia ogromnych, często niewspółmiernych do osiągniętych korzyści, środków finansowych oraz sił na ten cel. Skarżący natomiast nie wskazali na fakt, jakoby koszty ewentualnego usunięcia skutków wykonania decyzji oraz praca w nie włożona miały omawiane rozmiary.
Co do możliwości spowodowania znacznej szkody należy zaznaczyć, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z nakazem rozbiórki instalacji służącej do podłączenia dwuściennego stalowego systemu kominowego wkładu kominkowego, bez samego kominka, co niewątpliwie wpływa na rozmiary ewentualnej szkody. Podkreślenia wymaga fakt, że wykonanie decyzji tego rodzaju, która następnie podlega kontroli sądowej zawsze wiąże się ze szkodą ponoszoną stosownie do ostatecznego rozstrzygnięcia - trafnie (w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej) lub nie (w przypadku jej uwzględnienia). Nie oznacza to jednak, że grożąca szkoda zawsze będzie znaczna, a tylko taka może być przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący nie wykazali natomiast, że grożąca im ewentualna szkoda będzie miała znaczący charakter, a więc przesłanka ta nie została spełniona w sposób pełny. Wskazali tylko lakonicznie na konieczność poniesienia znacznych wydatków, czego sąd nie może ocenić ze względu na to, że skarżący nie przedstawili swojego stanu majątkowego i kosztów rozbiórki mogących posłużyć sądowi do zbadania, czy zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia szkody materialnej w znaczącym rozmiarze. Warto odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I GZ 423/12, zgodnie z którym problemy finansowe nie świadczą jeszcze o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Niedogodności związane z zamieszkiwaniem w lokalu, w którym prowadzone są prace remontowe, o ile w ogóle można w ogóle utożsamiać je z jakimkolwiek uszczerbkiem w dobrach prawnie chronionych, również nie cechują się znaczącymi rozmiarami, chociażby ze względu na to, że analogiczne prace miały miejsce podczas powstawania spornej części kominka i nie stanowiło to dla skarżących uciążliwości stojącej na przeszkodzie w jego zamontowaniu, tak więc spodziewana korzyść musiała być postrzegana jako większa niż straty, co wyklucza ich znaczący charakter.
Co do jednej z części uzasadnienia wniosku wskazać należy, że argumenty podnoszone w kontekście twierdzenia o tym, że nie zachodzi potrzeba wykonywania decyzji nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż potrzeba wykonania decyzji lub jej brak w ogóle nie są przesłankami zastosowania ochrony tymczasowej.
W kontekście kolejnego argumentu podnoszonego na poparcie wniosku należy zaznaczyć, że sąd wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04), bowiem niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 to dwie różne kwestie, a merytoryczna ocena legalności decyzji w tym postępowaniu poddawałaby w wątpliwość istotę sądownictwa administracyjnego.
Co prawda w sprawach dotyczących nakazanej rozbiórki co do zasady wykonanie decyzji wydanej w tym zakresie powodować będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, lecz nie jest to okoliczność bezwzględna. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której każde rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę podlegałoby wstrzymaniu. Ponadto, pogląd ten dotyczy obiektów budowlanych takich jak dom czy garaż, nie zaś urządzenia grzewczego w postaci kominka (a właściwie tylko części tego kominka), co stanowi znaczącą różnicę.
Podejmując decyzję o udzieleniu ochrony tymczasowej sąd korzysta ze swojej władzy dyskrecjonalnej i nawet po ziszczeniu się przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma prawo nie uwzględnić wniosku, o czym świadczy sformułowanie "sąd może". Na gruncie rozpatrywanej sprawy oznacza to, że sąd, oceniając sytuację rozsądnie, może odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bazując – w braku przedstawienia konkretnych danych uprawdopodabniających znaczący charakter grożącej szkody - na swojej wiedzy i doświadczeniu życiowym. Sąd stwierdził zatem, że z uwagi na przedstawione powyżej argumenty nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.