Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016r., sygn. akt II SA/Wr 703/16, oddalił skargę M. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu wygaśnięcia decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów przemysłowych.
Skargą kasacyjną M. S.A. z siedzibą w N. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Do skargi kasacyjnej załączono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że M. S.A. z siedzibą w N. zatrudnia 150 osób. Pozbawienie jej podstaw prawnych do działania spowodować może konieczność przeprowadzenia zwolnień grupowych zatrudnianych pracowników, a tym samym znacznych szkód majątkowych związanych z obowiązkiem wypłat odpraw. Ponadto istotnym jest również utrata kontrahentów oraz zobowiązanie do uiszczenia kar umownych związanych z brakiem realizacji obowiązków wynikających z zawartych już umów, których wykonanie powiązane jest również z posiadaniem pozwolenia na użytkowanie. Powyższe negatywnie wpłynie też na wizerunek Spółki jako przedsiębiorcy rzetelnego i profesjonalnego oraz spowodować może trudne do odwrócenia skutki. Jednocześnie zaniechanie działalności spowoduje konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych na zabezpieczenie niefunkcjonujących instalacji służących tej działalności oraz ich stopniową degradację techniczną. Pierwszorzędną dla niniejszej sprawy jest przy tym kwestia likwidacji składowiska odpadów, prowadzonego przez Spółkę, oraz zabezpieczenie jego terenu, co wiąże się z kosztami wydobycia składowanych odpadów, ich zabezpieczeniem na czas transportu, transportem na inne składowisko, uiszczeniem opłat za korzystanie ze środowiska. Spółka wskazała, że szacowany koszt usunięcia odpadów w przypadku realizacji zaskarżonej decyzji wyniesie 392 730 800,00 złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, zaś po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co oznacza, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka przytoczyła takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy bowiem wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Jak słusznie podniesiono we wniosku decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów przemysłowych może stanowić podstawę do zaprzestania prowadzenia składowiska i w konsekwencji do przeprowadzenia zwolnień grupowych oraz poniesienia znacznych kosztów związanych m.in. z koniecznością zabezpieczenia i zagospodarowania zgromadzonych na składowisku odpadów. Tym samym wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć na uwadze, że o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje, a zatem przede wszystkim na tym, że do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy organy nie mogą się powoływać na to, że kwestia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie została już ostatecznie przesądzona. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że zaskarżona decyzja była wadliwa, ponieważ pozwolenie na użytkowanie nie wygasło, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu poprzedniego. Powoływanie się przed organy na to, że kwestia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie została przesądzona przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona skarżącej Spółce ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.
Należy także podnieść, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.