Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 593/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki budynku letniskowego. Decyzją powyższą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2000 r., znak: [...]. Kontrolowaną w trybie nadzwyczajnym decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 31 października 2000 r., znak: [...] nakazująca rozbiórkę budynku letniskowego o wymiarach 2,20 m x 9,00 m z tarasem, wybudowanego na działce o nr geodezyjnym 330 nad jeziorem S. w S. – gm. B. Przedmiotowy obiekt został wybudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zatem do likwidacji skutków samowoli organy zastosowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Organy nadzoru budowlanego badając, czy zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stwierdziły, że sporny domek letniskowy został wybudowany niezgodnie z obowiązującym w dniu orzekania o skutkach samowoli planem zagospodarowania przestrzennego Gminy B., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w B. z dnia 22 lipca 1993 r., ponieważ według jego ustaleń teren, na którym znajduje się domek letniskowy jest gruntem leśnym położonym w strefie ochronnej jeziora S., w której zabrania się wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych.
Organy miały na uwadze także fakt, iż wyrokiem z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt SA/Bk 110/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę T. i J. I. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2000 r. Kontrolując następnie tę decyzję w postępowaniu nadzwyczajnym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że stanowisko zawarte w powyższym wyroku jest wiążące.
Stanowisko to podzielił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Próba stwierdzenia nieważności decyzji, którą pod względem zgodności z prawem kontrolował Sąd i oddalił skargę, byłaby bowiem niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył S. I. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie następujących przepisów (bez wyodrębnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego):
- – art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przez zamknięcie rozprawy, gdy sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Skarżący podniósł, iż Sąd I instancji bez jakiegokolwiek badania w przedmiocie daty zaistnienia samowoli budowlanej oraz ustalenia obowiązującego w dacie samowoli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podzielił ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2001 r., sygn. akt SA/Bk 91/01,
- – art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek nie wydania postanowienia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki domku letniskowego,
- – art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane poprzez zastosowanie do samowoli planu przestrzennego zagospodarowania obowiązującego po zaistnieniu samowoli. W wyroku z dnia 31 maja 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że dla oceny skutków samowoli zaistniałej w latach siedemdziesiątych stosuje się miejscowy plan zagospodarowania obowiązujący w dacie orzekania o rozbiórce. W ocenie skarżącego ocena ta jest błędna, gdyż w innym wyroku – z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt IV SA 462/02 w takim samym stanie faktycznym i prawnym NSA stwierdził, że skutki samowoli budowlanej należy oceniać na podstawie planu obowiązującego w dacie zaistnienia samowoli. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie badały zabudowy pod względem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w dacie budowy, lecz oparły się o ocenę prawną wyrażoną przez NSA w sprawie SA/Bk 91/01.
W skardze kasacyjnej wyrażono pogląd, iż przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie przewidywały związania organów oceną prawną Sądu.
Zarzucono także naruszenie art. 7 i art. 32 Konstytucji wskutek naruszenia zasad państwa prawa i równego traktowania obywateli, gdyż stosowanie dwóch ocen prawnych w przedmiocie samowoli skutkuje naruszeniem konstytucyjnej zasady działania w granicach prawa i równego traktowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ww. ustawy. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie miały miejsca Sąd przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności usprawiedliwionych podstaw nie mają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. I tak zamierzonego skutku nie może odnieść zarzut naruszenia art. 113 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sytuacji gdy przewodniczący zamknął rozprawę wówczas gdy – jak tego wymaga przywołany przepis – sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Czym innym jest natomiast polemika z ustaleniami faktycznymi sądu, które Naczelny Sąd Administracyjny mógłby skontrolować dopiero wówczas, gdyby skarga kasacyjna zawierała zarzut naruszenia stosownych przepisów art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga kasacyjna nie jest bowiem zwykłym środkiem zaskarżenia, a Naczelny Sąd Administracyjny jest związany – jak to podniesiono wyżej-granicami skargi kasacyjnej i nie może domniemywać jej zarzutów.
Również prawnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 63 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej jest pozostawione uznaniu sądu i ten kierując się przesłankami w tym przepisie określonymi wstrzymuje decyzję lub odmawia jej wstrzymania. Jeżeli zatem sąd, kierując się przesłankami, o których mowa, nie wstrzymał zaskarżonej decyzji, to działał w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył, niezasadnym czyniąc zgłoszony w tej mierze zarzut skargi kasacyjnej.
Co do zaś zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego to i one nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej sąd prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie normę art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), iż samowola budowlana w niniejszej sprawie podlega ocenie podług ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie orzekania w sprawie. Pogląd ten znajduje potwierdzenie zarówno w brzmieniu przywołanej normy prawnej jak i w wiążącym – wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej – stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 31 maja 2001 r. (SA/Bk 91/01) oddalającym skargę inwestorów na rozstrzygnięcie administracyjne orzekające nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu (art. 99 – Przepisów wprowadzających ustawy reformujące sądownictwo administracyjne (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271), czyniąc tym samym niezasadnym kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 7 i art. 31 Konstytucji RP.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 wielokrotnie przywoływanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.