Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie P. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 19 sierpnia 1998 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "T." z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z usługami i garażem podziemnym usytuowanego na nieruchomości położonej przy ul. G. w W. - stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że decyzją z dnia 19 sierpnia 1998 r. Prezydent Miasta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "T." z siedzibą w W., od której odwołanie wniosło Stowarzyszenie P. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 1998 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził niedopuszczalność tego odwołania mając na uwadze, że Stowarzyszenie nie było podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania. Skargę Stowarzyszenia na powyższe odwołanie uwzględnił Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił je wyrokiem z dnia 12 września 2001 r. sygn. akt IV SA 171/99 stwierdzając, że organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem dopuszczenia do toczącego się postępowania administracyjnego na każdym jego etapie, zaś organ odwoławczy nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń, a w tym, czy Stowarzyszenie wystąpiło z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Pominięte zostały uregulowania zawarte w art. 100 ust. 2 i 4 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Sąd zauważył też, że orzeczenie o tym, czy wnoszący odwołanie ma do tego prawo następuje nie w formie postanowienia, lecz decyzji. Wojewoda Mazowiecki po ponownym rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że budowa przedmiotowego budynku została zakończona i pozwolono na jego użytkowanie, a tym samym bezprzedmiotowe stało się rozpatrywanie sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie P. wskazując w odwołaniu wady decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną z tej przyczyny, iż nie mogła zapaść decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec zakończenia realizacji inwestycji. Taka okoliczność jest podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego, a nie postępowania odwoławczego. Sąd stwierdził także, iż nie zostały wykonane wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r. sygn. akt IV SA 171/99 co do obowiązku wyjaśnienia, czy należało potraktować Stowarzyszenie jako stronę postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "T." reprezentowana przez radcę prawnego D. D. zarzucając naruszenie art. 145 (1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 12, 16 i 156 (1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie pomimo braku podstaw prawnych, iż zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się na poglądy doktryny dotyczące gradacji naruszeń prawa, to znaczy precyzyjnego odróżnienia naruszeń rażących /kwalifikowanych/ od takich, które polegają na błędnej wykładni przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniu /zwykłych/ podkreślając, że umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji zakończenia inwestycji, co stanowi w ocenie organu o bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania odwoławczego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej przesłance.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Przepis art. 175 (1 ppsa stanowi, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się, iż jej podstawą jest naruszenie przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 ppsa/ i podaje, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaś jako naruszony przez Sąd zaskarżonym wyrokiem wymienia się art. 145 (1 pkt 2 ppsa w związku z art. 7, 12, 16 i 156 (2 kpa.
Podstawa skargi kasacyjnej zatem została sformułowana w sposób poprawny, umożliwiający jej rozpatrzenie i dokonanie oceny, czy zarzut podniesiony przez stronę jest usprawiedliwiony.
Zaskarżone w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie organu wojewódzkiego działającego jako organ II instancji, który umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego z tej przyczyny, że w wyniku dokonanych ustaleń stwierdzono, iż inwestycja została zrealizowana co powoduje, iż bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania odwoławczego. Orzeczenie to zapadło po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 12 września 2001 r., którym Sąd ten uchylił postanowienie organu wojewódzkiego stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania, czego wynikiem był powrót sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu przed organem II instancji.
Sąd zawarł w wyroku z dnia 12 września 2001 r. wskazania co do dalszego toku postępowania odwoławczego. Ocena prawna zawarta w tym wyroku bynajmniej nie wskazywała na możliwość wydania w sprawie takiego orzeczenia, jakie było poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Należy stwierdzić jednoznacznie, iż w myśl art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Już tylko naruszenie tego przepisu zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, zmierzające w istocie do zignorowania oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiło podstawę do wydania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 145 (1 pkt 2 ppsa. Podstawy do takiego rozstrzygnięcia należy także upatrywać w rażącym naruszeniu przez organ orzekający w sprawie art. 105 (1 kpa, skoro zakończenie budowy mogło stanowić wyłącznie przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego, a nie postępowania odwoławczego.
Słuszne jest w konsekwencji stanowisko Sądu I instancji, iż został rażąco naruszony art. 138 (1 pkt 3 kpa, wobec umorzenia postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy nie zaistniała żadna z przesłanek do takiego rozstrzygnięcia /brak możliwości przyjęcia, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe, brak ustaleń co do tego, że odwołanie wniósł podmiot do tego nieuprawniony/.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.