Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 6 października 2015 r., sygn. akt II OSK 864/15

Uzasadnienie

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2014 r., II SA/Gl 767/14. Wyrokiem tym Sąd – na skutek skargi Spółki [...] w S. (zwanej dalej "Spółką" lub "skarżącą") – stwierdził nieważność aktu Burmistrza Miasta [...] (zwany dalej "Burmistrzem") z dnia [...] marca 2014 r., [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości.

Powyższy akt wydany został w następującym stanie faktycznym.

W dniu 20 lipca 2012 r. (pismo z dnia 19 lipca 2012 r. – k. 4 akt administracyjnych) Spółka zwróciła się do Burmistrza o wyrażenie zgody, w trybie art. 26 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 – zwanej dalej "u.z.w.g."), na sprzedaż części działki [...] o pow. 400 m2 R. S. Spółka wskazała, że swój tytuł prawny do nieruchomości – własność – wywodzi z treści wpisów w ewidencji gruntów prowadzonej dla tej nieruchomości. Nadto powołała się na uchwałę Ogólnego Zebrania Członków Spółki z dnia 22 kwietnia 2012 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na tę sprzedaż.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] Burmistrz poinformował Spółkę, że nie wyraża zgody na zbycie nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko, w pierwszej kolejności wskazał, że analiza czynności Zarządu Spółki związanych z wyrażeniem zgody na zbycie nieruchomości należącej do Wspólnoty Leśno-Gruntowej w S. ujawniła wystąpienie uchybień, których konsekwencją jest uznanie uchwały z dnia 22 kwietnia 2012 r. za bezskuteczną. Organ zauważył, że nie powiadomiono wszystkich członków Spółki o zebraniu, na którym miała zostać wyrażona zgoda na sprzedaż wspomnianej nieruchomości.

Ponadto członkowie Spółki, przed terminem zebrania, nie zostali poinformowani o treści projektowanej uchwały, co w ocenie organu stanowi uchybienie formalne. Organ stwierdził nadto, że brak jest decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 u.z.w.g. co uniemożliwia przyjęcie, że objęta wnioskiem działka stanowi własność Spółki. Zdaniem Burmistrza nie wystarczy w tym względzie wpis w ewidencji gruntów, a to z tego powodu, że dane zawarte w ewidencji gruntów nie są objęte domniemaniem ich prawdziwości, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do ksiąg wieczystych.

Ponadto organ podniósł, że przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności pierwotnego wpisu do ewidencji gruntów miasta [...] a w jednostce rejestrowej nr [...] Wspólnoty Sądowej w S. jako właściciela gruntów w niej wykazanych oraz zmiany polegającej na wpisaniu w odnowionej jednostce rejestrowej oznaczonej nr [...] Spółki w S. jako właściciela gruntów w miejsce wspólnoty sądowej. Ponadto, przed wymienionym organem toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wpisu w operacie ewidencji gruntów w jednostkach rejestrowych oznaczonych numerami [...] uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. W ocenie organu przedstawione wyżej okoliczności uzasadniają odmowę uwzględnienia wniosku Spółki.

Następnie Spółka, działając na podstawie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."), złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. S0twierdziła, że wniosek Burmistrza o stwierdzenie nieważności wpisów w ewidencji nie został uwzględniony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w K. W odpowiedzi na to wezwanie Burmistrz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i nie wyraził zgody na zbycie nieruchomości R. S..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w związku z rażącym naruszeniem prawa oraz o nakazanie organowi ponowne rozpatrzenie wniosku.

Przy piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2013 r. strona skarżąca nadesłała kopię decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 1995 r. nr [...], w której potwierdzono wydanie decyzji ustalającej nieruchomości stanowiące wspólnotę gruntową w S. oraz wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 u.z.w.g.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 września 2013 r., II SA/Gl 883/13 oddalił skargę. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi Sąd dokonując analizy orzecznictwa i poglądów doktryny stanął na stanowisku, że działanie Burmistrza, jako organu nadzoru nad działalnością spółek do sprawowania zarządu nad wspólnotami gruntowymi stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

Dokonując natomiast merytorycznej oceny zaskarżonego aktu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 u.z.w.g. zbycie, zamiana, jak również przeznaczenie na cele publiczne lub społeczne wspólnot gruntowych lub ich części oraz zaciąganie pożyczek pieniężnych przez spółkę może nastąpić tylko za zgodą właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Podstawę aktu wyrażającego taką zgodę stanowi uchwała podjęta przez daną wspólnotę gruntową. Uchwała taka powinna stanowić potwierdzenie treści wyników głosowania, zapisanego w protokole zebrania członków wspólnoty. Zdaniem Sądu prawidłowo zatem Burmistrz nie ograniczył się do automatycznej akceptacji przedłożonej mu uchwały, lecz podjął próbę jej analizy pod kątem prawidłowości zawiadomienia wszystkich członków wspólnoty o terminie Ogólnego Zebrania Członków Spółki i treści uchwał jakie miały być rozpoznawane w trakcie tego zebrania.

Odnosząc się do kwestii obejmujących prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skoro Zarząd Spółki wybrał formę zawiadomienia członków o terminie i przedmiocie zebrania poprzez doręczenie zawiadomień za pośrednictwem Poczty Polskiej, czyli w zwykłym trybie, to w tej sytuacji zastosowanie miały zdaniem Sądu przepisy dotyczące doręczeń uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji Sąd uznał, że dowodem potwierdzającym fakt prawidłowego zawiadomienia wszystkich członków Spółki o zebraniu ogólnym, powinny być otrzymane z Poczty potwierdzenia odbioru pism. Potwierdzenia takiego nie stanowi faktura wystawiona przez Pocztę Polską opatrzona adnotacją księgowej, że dotyczy zawiadomienia o zebraniu członków Spółki.

Po wydaniu tego wyroku, to jest w piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. Spółka wniosła do Burmistrza o ponowne rozpatrzenie jej wniosku z dnia 19 lipca 2012 r. i wyrażenie zgody na sprzedaż przez Spółkę na rzecz R. S. części działki nr [...] o powierzchni 400 m2. W piśmie powołano się na uchwałę podjętą przez Ogólne Zebranie Członków Spółki w dniu 21 kwietnia 2013 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości, o którym członkowie spółki zostali powiadomieni przez pocztę listami poleconymi. Zawiadomienia zawierały szczegółowy program zebrania, w tym informację o planowanym podjęciu uchwały w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości przez potwierdzenie w tym względzie woli Spółki wyrażonej we wcześniejszej uchwale Ogólnego Zebrania Członków z dnia 22 kwietnia 2012 r.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Burmistrz zaskarżonym aktem z dnia [...] marca 2014 r., [...] odmówił wyrażenia zgody na sprzedaż przez Spółkę objętej postępowaniem nieruchomości. Uzasadniając odmowę zakwestionował prawidłowość zwołania Ogólnego Zebrania Członków Spółki w dniu 21 kwietnia 2013 r. oraz ważność podjętej na tym zebraniu uchwały o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości. Zdaniem organu przedłożone przez Spółkę dokumenty nie dają podstawy do przyjęcia, że o terminie Ogólnego Zebrania Członków w dniu 21 kwietnia 2013 r. byli powiadomieni prawidłowo bez wyjątku wszyscy członkowie Spółki. Przedłożone przez Zarząd Spółki dokumenty nie potwierdzają tego faktu jednoznacznie. Zgodnie z § 7 Statutu Spółki, prawo do udziału w obradach ogólnych zebrań członków Spółki ma statutowo zagwarantowane każdy członek. Aby mógł z niego skorzystać musi być prawidłowo zawiadomiony o terminie zebrania oraz o treści uchwał, które mają być rozpatrywane na zgromadzeniu ogólnym.

Organ wskazał, że zarząd Spółki o terminie zebrania zawiadomił członków Spółki poprzez doręczenie zawiadomień z pośrednictwem Poczty Polskiej. Zdaniem Burmistrza w konsekwencji ocenę prawidłowości tych zawiadomień należało dokonać na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym względzie organ podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w nieprawomocnym wyroku z dnia 13 września 2013 r., II SA/Gl 883/13.

Burmistrz doszedł dalej do konkluzji, że dowodem potwierdzającym fakt prawidłowego zawiadomienia wszystkich członków Spółki o zebraniu ogólnym, powinny być otrzymane z Poczty potwierdzenia odbioru pism. Tymczasem Zarząd Spółki tych potwierdzeń nie przedłożył, informując w piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. L.dz. [...], że istnieje możliwość żądania wykazania przez Pocztę faktu potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej przez osobę uprawnioną w przypadku podniesienia przez członka, który nie uczestniczył w zebraniu, zarzutu niedoręczenia zawiadomienia o Ogólnym Zebraniu Członków w dniu 21 kwietnia 2013 r.

Burmistrz wskazał, że rozpatrzył sprawę na podstawie posiadanych dokumentów, a w szczególności odpisu dowodów nadania przesyłek poleconych (18 kart). Zdaniem organu dowody te potwierdzają fakt skorzystania przez Spółkę z usług Poczty przy wysyłaniu przesyłek zawierających zawiadomienia o Ogólnym Zebraniu Członków oraz dostarczają informacji, którym członkom z imienia i z nazwiska została wysłana przesyłka. Nie pozwalają jednak w pełni (z wyjątkiem 8 przypadków) na stwierdzenie, które z doręczeń było skuteczne, a które nie i z jakiego powodu.

Organ dodał, że porównując wykaz osób widniejących w dowodach nadania przesyłek pokrywa się on z wykazem osób figurujących na "Liście członków". Istnieje jednak niezgodność adresów widniejących na tych dokumentach z adresami zamieszkania figurującymi w dacie 21 kwietnia 2013 r. w prowadzonej przez gminny organ ewidencji ludności. Dotyczy to osób ujętych w pozycjach z listy o numerach: 10, 24, 28, 35, 53, 64, 80, 97, 100, 109, 124, 137, 143, 146, 159, 165, 167. Niektóre adresy są nieaktualne od wielu lat, o czym Zarząd Spółki wiedział, w sytuacji gdy korespondencja wracała z adnotacją "wyjechał". Prowadzi to w ocenie organu do wniosku, że nie wszyscy członkowie Spółki zostali prawidłowo powiadomieni o terminie ogólnego zebrania.

Zawiadomienia o Zebraniu nie spełniały też zdaniem Burmistrza wymogu poinformowania członków Spółki o treści uchwał podejmowanych na ogólnym zebraniu członków Spółki. Z zawiadomienia wynika, że punktem 14 zebrania miało być "odniesienie się (potwierdzenie) do uchwal o zgodzie OZCzS na sprzedaż działek gruntu" na rzecz wskazanych osób, w tym R. S. Z treści tej nie wynika jednak, których działek dotyczy sprzedaż.

Burmistrz stwierdził też inne mankamenty uchwały. Jego zdaniem o istotnej wadliwości uchwały decyduje sposób przeprowadzenia głosowania, to jest łączne głosowanie nad 8 uchwałami, co wynika jednoznacznie z punktu XI Protokołu z Ogólnego Zebrania Członków. W ocenie organu Ogólne Zebranie podejmując kilka uchwał w sprawie sprzedaży powinno przeprowadzić osobne głosowanie nad każdą z uchwał.

Organ nadzoru stwierdził, że dokonując oceny zasadności zbycia nieruchomości, wziął pod uwagę faktyczny brak decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 u.z.w.g., ustalającej, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Istnienie takiej decyzji nie zostało w dotychczasowych postępowaniach przesądzone. Dlatego też dla wykazania, że objęta postępowaniem nieruchomość stanowi własność Spółki konieczne jest wystąpienie do sądu powszechnego o wydanie w tym przedmiocie ustalającego orzeczenia

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka zarzuciła niekonsekwencję w stanowisku organu nadzoru, który z jednej strony kwestionuje własność Spółki w odniesieniu do objętej postępowaniem działki, a z drugiej strony przy podejmowaniu aktu kieruje się przepisami u.z.w.g. Podniosła, że Zarząd Spółki nie ma statusu organu administracji publicznej i dlatego do jego działania nie mają zastosowania przepisy K.p.a. Spółka zarzuciła, że wysłanie zawiadomień o zebraniu członków Spółki listami poleconymi oznacza, że były one doręczone za potwierdzeniem odbioru i to w sytuacji gdy wystarczyło dokonać zawiadomienia przesyłką zwykłą. Od woli Ogólnego Zebrania Członków zależy sposób podejmowania uchwał. Zebranie może zatem zdecydować o łącznym głosowaniu nad kilkoma sprawami, również w sytuacji gdy dochodzi do potwierdzenia konkretnych uchwał podjętych na wcześniejszym Ogólnym Zebraniu Członków.

W odpowiedzi na to wezwanie Burmistrz w piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r., [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W skardze do sądu administracyjnego na akt Burmistrza z dnia [...] marca 2014 r. Spółka wniosła o jego uchylenie i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Podniosła, że załatwiony zaskarżonym aktem wniosek z 16 grudnia 2013 r. został złożony w odmiennym stanie faktycznym aniżeli wcześniejszy wniosek z 19 lipca 2012 r. Spółka podjęła bowiem wcześniej czynności uwzględniające wskazówki zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w innych, lecz podobnych sprawach. Rozpatrując ten wniosek Burmistrz mógł zatem ewentualnie skorzystać, na zasadzie ostrożnej analogii, z treści prawomocnych wyroków Sądu II SA/Gl 340/12 i II SA/Gl 341/12. Powinien zatem uwzględnić, że w dniu 21 kwietnia 2013 r. odbyło się Ogólne Zebranie Członków Spółki, zwołane przy pomocy zawiadomień wysłanych przesyłkami poleconymi. Zawiadomienie o zebraniu zawierało szczegółowy program zebrania, w tym informację o planowanym podjęciu uchwały w sprawie potwierdzenia woli Spółki odnośnie zbycia na rzecz R. S. nieruchomości Spółki, zgodnie z uchwałą dostarczoną Burmistrzowi łącznie z wnioskiem z dnia 19 lipca 2012 r. Zgodnie też z tym zawiadomieniem Ogólne Zebranie Członków z dnia 21 kwietnia 2013 r. potwierdziło w całości uchwałę Ogólnego Zebrania Członków z dnia 22 kwietnia 2012 r. w "sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż części działki gruntu R. S.".

Spółka przedstawiła dowód na zawarcie przez Spółkę umowy z Pocztą Polską na doręczenie przesyłek poleconych zawierających zawiadomienie o zebraniu dnia 21 kwietnia 2013 r., każdemu z członków Spółki. Zgodnie zaś z art. 3 punkt 22 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2012 r., poz. 1529), w rozumieniu ustawy: "przesyłka polecona – przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem", natomiast wedle punktu 23 tegoż artykułu; "przesyłka rejestrowana – przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru", Poczta Polska wywiązała się z zawartej umowy w we wszystkich przypadkach. W sytuacji gdy poczta ustaliła, iż adresat wyprowadził się (4 przypadki), pisma zostały zwrócone z adnotacją "adresat wyprowadził się", w jednym przypadku na zwróconej kopercie Poczta naniosła uwagę "adresat nieznany", w pozostałych przypadkach pisma zostały zwrócone po dwukrotnym awizowaniu (3 przypadki).

Żaden z członków Spółki, którzy nie uczestniczyli w Ogólnym Zebraniu Członków dnia 21 kwietnia 2013 r., do chwili sporządzenia skargi nie podniósł zarzutu niedoręczenia zawiadomienia o tym zebraniu. W przypadku podniesienia takiego zarzutu istnieje możliwość żądania wykazania przez Pocztę faktu potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej przez osobę uprawnioną.

Dalej skarżąca stwierdziła, że pomimo zastosowania takiego sposobu zawiadomieniem o zebraniu w dniu 21 kwietnia 2013 r. podtrzymuje reprezentowane konsekwentnie w wcześniejszych postępowaniach stanowisko, że organ nadzoru nie jest uprawniony do weryfikacji sposobu zawiadamiania o Ogólnym Zebraniu Członków. Weryfikacja skuteczności zawiadomienia członków Spółki może polegać jedynie na wykazaniu przez członka Spółki, iż nie został powiadomiony o zebraniu, a dowiedziony brak powiadomienia skutkuje nieważnością uchwał wywierających skutki prawne w sferze stosunków cywilnoprawnych, pod warunkiem, że miał wpływ na ich podjęcie. Nawet zatem gdyby hipotetycznie zostało ustalone, że któryś z członków Spółki nie został powiadomiony o Ogólnym Zebraniu Członków z winy zarządu, to powinno jeszcze zostać wykazane, iż uchybienie to miało wpływ na wynik kwestionowanych głosowań, czego nie dowiedziono.

Na poparcie powyższego skarżąca odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2011 r., IV CSK 188/11, w którym Sąd ten stwierdził, że uprawnienie do weryfikacji zgodności z prawem uchwał ogólnego zebrania członków spółki skierowanych na wywołanie skutków prawnych w sferze stosunków cywilnoprawnych, przysługuje wyłącznie członkom spółki, w ramach powództwa z art. 189 K.p.c. Stwierdził także, iż konieczne jest wykazanie przez członka spółki podnoszącego zarzut nieważności uchwały, że ewentualne zaniechanie zawiadomienia lub wadliwe zawiadomienie członka spółki o zebraniu miało wypływ na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy przyjął również, iż zawiadomienie członków spółki o ogólnym zebraniu w formie zwykłych przesyłek listowych, nie stanowi naruszenia prawa. Nadto Sąd Najwyższy przyjął, że brak adresu osób - członków spółki, zwalnia zarząd spółki z obowiązku ich zawiadamiania. Dlatego też o wadliwości zwołania zebrania w dniu 21 kwietnia 2013 r. nie może świadczyć okoliczność, że Zarząd Spółki, pomimo posiadania wiedzy o braku aktualnych adresów niektórych członków, wysłał zawiadomienia na ich adresy zawarte w ewidencji gruntów.

Spółka dodała też, że w świetle treści wyroku Sądu Najwyższego bezpodstawne jest też twierdzenie, iż była obowiązana przy wysyłce zawiadomień o ogólnym zebraniu członków spółki stosować przepisy K.p.a. o doręczeniach.

Dalej skarżąca Spółka powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i stanowisko doktryny podniosła, że nawet na gruncie Kodeksu spółek handlowych dopuszcza się także inne sposoby zawiadomienia wspólników spółek o zgromadzeniu, w tym osobiste zawiadomienie wspólnika o tymże zgromadzeniu. Zatem nawet zwołanie zgromadzenia w sposób nie przewidziany w ustawie nie powoduje automatycznej nieważności uchwały.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że w zakresie pogłębionej kontroli uchwały Spółki z dnia 21 kwietnia 2013 r. kierował się stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażonym w wyroku z dnia 25 czerwca 2012 r., II SA/Gl 341/12. Podtrzymał nadto zarzut w przedmiocie nieprawidłowego przeprowadzenia głosowania nad podjętą na tym zebraniu uchwałą.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r., II SA/Gl 767/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność aktu Burmistrza dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości

Zdaniem Sądu powyższy akt nie mógł się ostać w obrocie, gdyż został podjęty zarówno z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego jak i bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Sąd stwierdził, że wobec zmiany okoliczności faktycznych rozpoznając skargę nie był w zakresie zmienionego stanu związany oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 13 września 2013 r., II SA/Gl 883/13.

Wyjaśniając motywy swego orzeczenia Sąd wskazał, że gdy chodzi o ocenę przesłanek, które legły u podstaw odmowy wyrażenia zaskarżonym aktem przez Burmistrza w trybie art. 26 ust. 1 u.z.w.g. zgody na zbycie przez Spółkę R. S. części działki nr [...] to w pierwszej kolejności należy uznać za dowolne i pozbawione podstaw prawnych zastrzeżenia tego organu co do tego czy działka ta wchodzi w skład wspólnoty gruntowej, dla zagospodarowania której została powołana skarżąca. Jak to bowiem jednolicie wskazywano w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, przesądzające znaczenie dla ustalenia prawa własności w odniesieniu do wspólnot gruntowych ma stan ujawniony w ewidencji gruntów, a to wobec faktu, że zgodnie z treścią art. 11 u.z.w.g. dla nieruchomości tych nie prowadzi się ksiąg wieczystych.

Sąd kategorycznie nie podzielił stanowiska, że jeżeli w ewidencji gruntów dana nieruchomość jest ujawniona jako wchodząca w skład wspólnoty gruntowej i to dla przyjęcia, że stanowi ona własność wspólnoty konieczne (względnie wskazane) jest uzyskanie orzeczenia ustalającego sądu powszechnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stanowisko takie pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią art. 26 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 11 ustawy, a nadto przeczyłoby w jednoznaczny sposób racjonalności działania prawodawcy. W konkluzji Sąd stwierdził, że rację ma skarżąca, gdy wskazuje na niekonsekwencję organu, który w trybie art. 26 ust. 1 u.z.w.g. odmówił wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nieruchomość ta nie stanowi wspólnoty gruntowej. W takiej sytuacji nie miałby on w ogóle kompetencji do orzekania w sprawie, o czym Spółkę powinien powiadomić w formie wyjaśniającego pisma.

Sąd nie podzielił też stanowiska organu nadzoru co do nieprawidłowej treści zawiadomienia o Ogólnym Zebraniu Członków Spółki w dniu 21 kwietnia 2013 r. Zdaniem Sądu organ nie wykazał naruszenia konkretnych przepisów. Jak wynika z treści zawiadomienia o tym zebraniu w pkt 14 poinformowano członków o zamiarze podjęcia uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż działek gruntu wymienionym tam podmiotom poprzez potwierdzenie uchwał podjętych już w tym względzie w konkretnych wcześniejszych, wskazanych w tym zawiadomieniu terminach. Skoro ani ze statutu ani z u.z.w.g. nie wynikają w odniesieniu do zawiadomienia o ogólnym zebraniu członków spółki szczegółowe wymogi, to brak jest – zdaniem Sądu - podstaw do twierdzenia, że odnośnie zawiadomienia z dnia 3 kwietnia 2013 r. o zebraniu w dniu 21 kwietnia 2013 r. doszło do naruszenia obowiązujących przepisów skutkującego nieważnością uchwał. Nie zostało bowiem wykazane, aby zainteresowani członkowie nie mogli bliżej zapoznać się, czy to już w czasie trwania Ogólnego Zebrania względnie wcześniej w siedzibie Spółki, których konkretnie działek i o jakiej powierzchni uchwały o ich sprzedaży mają dotyczyć, chociażby przez zapoznanie się z podjętymi w tym względzie wcześniejszymi uchwałami wymienionymi w zawiadomieniu.

W ocenie Sądu z braku wskazania naruszenia konkretnych przepisów prawa na akceptację nie zasługiwały zarzuty organu co do sposobu głosowania w sprawach wyrażenia zgody na sprzedaż poszczególnych nieruchomości. Zdaniem Sądu wbrew stanowisku Burmistrza na Ogólnym Zebraniu Członków w dniu 21 kwietnia 2013 r. zapadła jedynie jedna uchwała a nie kilka. Jej treścią jest potwierdzenie treści wcześniejszych wymienionych szczegółowo uchwał, w których sprecyzowano w dostateczny sposób o jakie konkretnie działki gruntu chodzi. Sąd stwierdził, że treść tych wcześniejszych uchwał objęta jest jednocześnie treścią uchwały z dnia 21 kwietnia 2013 r. Sąd zgodził się – co prawda - że bardziej praktyczne i przejrzyste dla członków Zebrania głosujących nad uchwałą oraz dla osób trzecich byłoby powtórzenie w niej całej treści wcześniejszych uchwał; dodał jednak, że nie może to świadczyć o nielegalności podjętego rozstrzygnięcia.

Każdy z członków Zebrania miał bowiem prawo żądać odczytania treści wcześniejszych uchwał, aby szczegółowo się z nimi zapoznać. Z akt nie wynika, aby członkowie takiej możliwości zostali pozbawieni. Z obowiązujących przepisów nie wynika też, aby przedmiotem jednej uchwały nie mogły być różne kwestie i aby w związku z taką jej treścią niedozwolone było łączne nad nimi głosowanie.

Sąd zaznaczył, że możliwe jest również podjęcie w poszczególnych kwestiach odrębnych uchwał i wtedy konieczne byłoby co do każdej odrębne głosowanie. Wskazał jednak, że o sposobie głosowania, przy braku w tym względzie konkretnych uregulowań prawnych, decyduje wola większości uprawnionych do głosowania członków Spółki. Skoro zatem nikt z uprawnionych nie zgłosił w tym przedmiocie sprzeciwu, to brak jest podstaw do podważania tego sposobu głosowania. Za takim stanowiskiem przemawia nadto pośrednio okoliczność, że za uchwałą głosowało 64 osoby z biorących w głosowaniu 65 osób, nikt nie głosował przeciw, jedna osoba wstrzymała się od głosu (wyciąg z protokołu Ogólnego Zebrania Członków – karta 2 akt adm.). Nie zostało też nawet podniesione, że którykolwiek z uprawnionych do korzystania ze wspólnoty wystąpił na drogę postępowania cywilnego o stwierdzenie nieważności podjętej w takim trybie uchwały.

Gdy chodzi o odmowę wyrażenia przez Burmistrza zgody na sprzedaż objętej postępowaniem nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową, z uwagi na nieprawidłowe powiadomienie uprawnionych do udziału we wspólnocie o ich zebraniu w dniu 21 kwietnia 2013 r., to Sąd nie podzielił argumentacji organu. Jego zdaniem nie może budzić wątpliwości stwierdzenie, że wszyscy uprawnieni do udziału we wspólnocie mają prawo brać udział w obradach ogólnych zebrań członków spółek jako najwyższego jej organu podejmującego istotne dla spółki i wspólnoty postanowienia. Wynika to z samej istoty wspólnot gruntowych jak i z § 7 pkt 2 Statutu skarżącej Spółki.

W konsekwencji obowiązkiem zarządu jest powiadomienie członków spółki o akcie i przedmiocie obrad takich zebrań. W ocenie Sądu należy jednak w tym względzie w pierwszej kolejności podkreślić, że ani z przepisów ani ze Statutu Spółki nie wynika obowiązujący sposób dokonywania takich zawiadomień. Oznacza to zatem zdaniem Sądu dopuszczalność każdego sposobu powiadomienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że dla celów dowodowych, zarówno dla realizacji funkcji nadzorczych przez organ wykonawczy gminy (w związku z treścią art. 23 ustawy), jak i dla zapewnienia realizacji przysługujących uprawnionym do udziału we wspólnocie praw i kontroli obciążających obowiązków powinno to nastąpić za potwierdzeniem odbioru.

Sąd dalej wskazał, że ze względu na powyższe, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być w sprawie stosowane jedynie posiłkowo. Wyjaśnił dalej, że zgodnie bowiem z art. 39 K.p.a. doręczenia pism można dokonywać nie tylko przez pocztę, ale także przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie zaś z treścią art. 42 § 2 K.p.a. pisma mogą być doręczane w lokalu administracji publicznej (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej) lub nawet w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Z żadnych obowiązujących przepisów nie wynika przy tym, aby tryb doręczenia musiał mieć jednolity charakter (np. tylko przez pocztę, czy tylko w siedzibie organu – podmiotu doręczającego).

W ocenie Sądu gdy chodzi o spełnienie wymogu dokonania zawiadomień za potwierdzeniem odbioru, to wystarczające jest w tym względzie wykazanie, że zawiadomienia zostały wysłane za pośrednictwem poczty listami poleconymi. Sąd zgodził się ze skarżącą, że z treści art. 3 pkt 22 i 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) wynika w jednoznaczny sposób, że w takim przypadku doręczenie pisma następuje "za pokwitowaniem odbioru". Dlatego też nie budzi wątpliwości, że zawiadomienia o Ogólnym Zebraniu w dniu 21 kwietnia 2013 r. zostały wysłane za potwierdzeniem odbioru, w konsekwencji taki sposób zawiadomień spełniał nawet wymogi wynikające z K.p.a. Z żadnego przepisu nie wynika przy tym, aby przy zwracaniu się do organu nadzoru o wyrażenie w trybie art. 26 ust. 1 u.z.w.g. zgody na zbycie nieruchomości Zarząd skarżącej Spółki miał obowiązek dołączyć dowody doręczenia przez pocztę zawiadomień o Zebraniu, na którym uchwała w tym przedmiocie została podjęta.

Odnosząc się do pozostałych kwestii Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że Burmistrz nie miał w ogóle uprawnień do zbadania prawidłowości Zebrania w dniu 21 kwietnia 2013 r. oraz do kontroli formalnej prawidłowości podjętych na tym zebraniu uchwał. Zdaniem Sądu stanowisko takie przeczyłoby bowiem istocie sprawowanej przez ten organ funkcji nadzoru.

Zasadnicze wątpliwości Sądu budziła jednak dokonana przez Burmistrza ocena. Organ nadzoru nie zakwestionował wykazu osób figurujących na "Liście członków" jako uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, zgodnej z wykazem osób widniejących w dowodach nadania przesyłek poleconych z zawiadomieniami o zebraniu 21 kwietnia 2013 r. W konsekwencji do rozważenia pozostawała kwestia skutków (dla ważności podjętej na tym zebraniu uchwały) wysłania niektórych zawiadomień na nieaktualne już adresy członków. Nie została ona jednak przez organ bliżej rozważona i wyjaśniona w kontekście obowiązujących przepisów, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. Zawarte w tym względzie w zaskarżonym akcie stwierdzenie, że "nie wszyscy członkowie Spółki zostali prawidłowo powiadomieni o terminie ogólnego zebrania" zostało w tych okolicznościach dokonane z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.).

Samo bowiem wysłanie zawiadomień na nieaktualne adresy nie przesądza o dokonaniu nieprawidłowych zawiadomień, bez dokonania ustaleń dlaczego do tego doszło i kto ponosi za to odpowiedzialność oraz bez wskazania w oparciu o obowiązujące przepisy jak takie braki i przez kogo powinny być usunięte. Zdaniem Sądu jest bowiem oczywiste, że chociażby w związku z treścią art. 27-30 u.z.w.g. nieuniknione są zmiany, gdy chodzi o uprawnionych do udziału we wspólnocie.

Dalej Sąd zaznaczył, że nad problemem aktualności listy członków zarówno skarżąca jak i organ przeszli do porządku i to w sytuacji, gdy uregulowania w tym względzie nie wynikają w dostateczny sposób ani z ustawy ani ze Statutu skarżącej Spółki. Świadczy to zdaniem Sądu o nieprawidłowościach zarówno w pracy Zarządu skarżącej Spółki jak i Burmistrza Miasta i Gminy [...] jako organu nadzoru. Wreszcie Sąd zaznaczył, że rola organu nadzoru nie powinna sprowadzać się jedynie do negowania poszczególnych działań organów podmiotu nadzorowanego ale jego obowiązkiem jest podejmowanie również działań prewencyjnych, wskazujących sposoby i kierunki prawidłowego działania istniejącej na terenie gminy wspólnoty leśno-gruntowej.

W konkluzji Sąd wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że z winy Zarządu skarżącej Spółki nie wszyscy jej członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o zebraniu z dnia 21 kwietnia 2013 r., to podzielić należy zaprezentowane w skardze stanowisko, iż nie przesądza to jeszcze o nieważności uchwały podjętej na tym zebraniu. Uprawnienie do sformułowania takiego stwierdzenia na użytek aktu podejmowanego przez organ nadzoru w trybie art. 26 ust. 1 u.z.w.g. przysługiwałoby temu organowi jedynie w oczywistych i rażących przypadkach naruszeniach prawa przy podejmowaniu przez ogólne zebranie członków spółki uchwały o zbyciu nieruchomości wchodzącej w skład obszaru wspólnoty gruntowej, który to przypadek nie został w dostateczny sposób wykazany.

W końcowej części wyroku Sąd wskazał organowi, że gdyby przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie znalazł dostatecznych podstaw do zakwestionowania ważności podjętej na Ogólnym Zebraniu Członków w dniu 21 kwietnia 2013 r. uchwały o zbyciu części działki nr [...]R. S., to powinien ocenić merytorycznie wniosek Zarządu skarżącej Spółki o wyrażenie zgody na dokonanie takiej sprzedaży. W tym względzie powinien mieć na uwadze zarówno znaczenie tej nieruchomości w gospodarce wspólnoty i dla przyszłego nabywcy, dotychczasowy sposób jej wykorzystania jak i przyczyny, dla których Spółka zdecydowała się na jej sprzedaż. W ocenie Sądu w razie potrzeby organ powinien zwrócić się do skarżącej Spółki o udzielenie w tym przedmiocie bliższych wyjaśnień.

W skardze kasacyjnej Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.

Wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania tytułem zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi Burmistrz zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1. 1. art. 11 i art. 8 u.z.w.g. polegające na przyjęciu, iż w przypadku wspólnot gruntowych dla wykazania się tytułem prawnym do nieruchomości wystarczy wpis w ewidencji gruntów i budynków, bez potrzeby przedkładania decyzji wydanej w trybie art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.z.w.g., pomimo, iż dane ujawnione w tejże ewidencji nie są danymi pełnymi i zostały dokonane bez podstawy prawnej;
2. 2. art. 1, art. 9, art. 23, art. 26 u.z.w.g. oraz art. 39-46 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż wobec wspólnoty gruntowej, w zakresie zawiadomień uprawnionych do udziału w Ogólnym Zebraniu Członków Wspólnoty nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, to jest art. 39-46 K.p.a.,
3. 3. art. 21 ust. 1 w związku z art. 20 i art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193,poz. 1287 ze.) polegające na przyznaniu mocy zaświadczającej wszystkim danym ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków, o których mowa w art. 20, gdy tymczasem ustawa moc taką przyznaje jedynie danym określonym w art. 20 ust. 1 wśród których nie znajdują się dane dotyczące właściciela;
4. 4. § 7 ust. 2 i § 11 ust. 11 § 12 ust. 17 Statutu Spółki [...] w S. z 26 kwietnia 1987 r.- polegające na uznaniu, iż Strona zapewniła członkom wspólnoty udział w Ogólnym Zebraniu Członków Wspólnoty w dniu 21 kwietnia 2013 r., pomimo braku dowodów doręczenia zawiadomień dla wszystkich uprawnionych oraz ze względu na niezgodność co do adresu zamieszkania jaki figuruje na liście członków, a aktualnymi adresami zamieszkania niektórych z członków wspólnoty

Wskazując na naruszenia przepisów postępowania Burmistrz stwierdził, że naruszono:

1. 5. art. 106 § 3 P.p.s.a. polegający na oparciu ustaleń Sądu wyrokującego sprawę bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie została faktycznie wydania decyzja w trybie i na zasadzie art 8 ust. 1 u.z.w.g., a nadto nie dokonaniu oceny decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 1995 r. umarzającej z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Leśno-Gruntowej w S., obszaru gospodarstw przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów, oraz ustalenia które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową jak również statutu spółki.

Spółka [...] w S. w swej skardze kasacyjnej także zaskarżyła wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., II SA/G1 767/14 w całości i wniosła o jego uchylenie w całości ora zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

1. 1. art. 23 w związku z art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g. przez przyjęcie, że wskazany przepis stanowi podstawę uprawniającą organ wykonawczy gminy do czynności nadzorczych nie wymienionych w ustawie;
2. 2. art. 26 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g. przez przyjęcie, że pierwszy z wymienionych przepisów uprawnia organ do kontroli sposobu zawiadamiania członków Spółki o Ogólnym Zebraniu Członków.

Spółka przedstawiła też zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

1. 3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że organy administracji publicznej działają na postawie przepisów prawa, tymczasem organ gminy nie wskazał na jakiej podstawie prawnej dokonał oceny ważności i skuteczności przedmiotowej uchwały Ogólnego Zebrania Członków w sprawie potwierdzenia wcześniejszych uchwał Ogólnego Zebrania Członków w sprawie zgody na zbycie nieruchomości na rzecz R. S.;
2. 4. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie niektórych argumentów skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organu administracji publicznej w tym zakresie było wadliwe.

Pierwszy z wyżej wymienionych zarzutów skargi kasacyjnej Spółka skierowała przeciwko stanowisku zawartemu w uzasadnieniu wyroku, że art. 23 u.z.w.g. stanowi samodzielną podstawę "realizacji funkcji nadzorczych przez organ wykonawczy gminy". Spółka – powołując się na stanowisko przedstawicieli doktryny i orzecznictwo – zwróciła uwagę, że nadzór powinien być przez Burmistrza realizowany wyłącznie w oparciu o zasadę legalności.

Powyższe uwagi Spółki dotyczyły wywodu Sądu odnoszącego się do uprawnień organu nadzoru, w tym dotyczących oceny statutu i badania prawidłowości zwołania Ogólnego Zebrania Członków oraz kontroli formalnej podjętych na takim zebraniu uchwał.

Niezależnie spółka wywiodła, że w zaskarżonym wyroku nie uwzględniono treści art. 26 ust. 4 u.z.w.g., który wyłącza wymienioną zgodę organu gminy na zbycie nieruchomości w odniesieniu do tej części wspólnoty gruntowej, "która została wyznaczona na cele budowlane na podstawie przepisów o terenach budowlanych na obszarach wsi bądź w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego". Ponadto zgoda została także wyłączona w odniesieniu do art. 26 ust. 3 ustawy (zbycie na rzecz Skarbu Państwa lub zamiana na grunty państwowe). W dalszym wywodzie Spółka zauważyła, że nie zweryfikowano czy w sprawie art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g. nie mają zastosowania do sprawy.

Skarżąca Spółka nie zgodziła się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, że Burmistrz jest uprawniony do merytorycznej oceny uchwały Spółki w przedmiocie zbycia nieruchomości. W ocenie skarżącej Spółki, zważywszy na brzmienie art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g., należy uznać, że w zakresie zbywania nieruchomości jest ona suwerenna. Burmistrz nie ma uprawnienia do oceny znaczenia zbywanej nieruchomości w gospodarce Spółki, a tym bardziej w gospodarce przyszłego nabywcy. Nie ma także uprawnienia do wypowiadania się odnośnie dotychczasowego sposobu jej wykorzystania jak i przyczyn, dla których Spółka zdecydowała się na sprzedaż. Udzielenie burmistrzowi kompetencji w tym zakresie skutkowałoby ubezwłasnowolnieniem osoby prawnej, która nie podlega mu organizacyjnie ani służbowo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze kasacyjnej Burmistrz przedstawia zarzut naruszenia art. 1, art. 9, art. 23, art. 26 u.z.w.g. oraz art. 39-46 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż wobec wspólnoty gruntowej, w zakresie zawiadomień uprawnionych do udziału w Ogólnym Zebraniu Członków Wspólnoty, nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, to jest art. 39 -46 K.p.a. Zarzut ten jest dalej rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, gdzie Burmistrz wywodzi, że jego zdaniem "dowodem potwierdzającym fakt prawidłowego zawiadomienia wszystkich członków Spółki uprawnionych do udziału w Ogólnym Zebraniu, powinny być potwierdzenia odbioru pism zawierające właściwy podpis osoby kwitującej jej odbiór i do tego uprawnionej".

Powyższy zarzut nie jest trafny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczą kwestią, którą należy mieć na uwadze rozważając problem trybu zawiadamiania o zebraniach członków spółek do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ust. 1 u.z.w.g.) jest to, jaką sferę obowiązków w danym przypadku realizuje spółka oraz jaka jest rola organu administracji względem jej działań.

Art. 23 u.z.w.g. stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent) pełnią nadzór nad działalnością spółki. Przepis o funkcji organu znajduje się w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Zagospodarowanie" i otwiera on grupę regulacji dotyczących uprawnień odnoszących się do władczego oddziaływania na spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową. W art. 24 u.z.w.g. określone zostały formy nadzoru, do których zaliczyć należy takie czynności jak przedstawienie wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) do zatwierdzenia planu zagospodarowania i regulaminu użytkowania gruntów i urządzeń spółki (art. 24 u.z.w.g.). Uprawienia nadzorcze określono także w art. 25 u.z.w.g.

Forma działania organu określona w art. 26 ust. 1 u.z.w.g. ma natomiast charakter rodzajowo zbliżony do nadzoru, jednakże – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie należy jej utożsamiać z nadzorem w ścisłym sensie, o którym mowa w art. 23 u.z.w.g. Jest to odrębna kompetencja organu, która łączy się tylko i wyłącznie z problematyką rozporządzenia wspólnotami gruntowymi (omawiany przepis art. 26 ust. 1 u.z.w.g. umiejscowiony został w kolejnym rozdziale ustawy zatytułowanym "Rozporządzenie wspólnotami gruntowymi").

Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.z.w.g. zbycie, zamiana, jak również przeznaczenie na cele publiczne lub społeczne wspólnot gruntowych lub ich części następuje "za zgodą" organu. Należy przyjąć, że spółka występująca o zgodę powinna przedstawić organowi dokumentację pozwalającą na stwierdzenie, że dopełniono czynności pozwalających na skuteczne zbycie nieruchomości, w szczególności, że podjęto ważną uchwałę Ogólnego Zebrania w tym przedmiocie.

W świetle powyższego nie ma zatem decydującego znaczenia, w jaki sposób, względnie w jakim trybie spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów (a w istocie jej organ – zarząd) zagwarantuje możliwość udziału członków spółki w zebraniu członków. Istotne jest, aby udokumentowano, że dochowany został tryb postępowania pozwalający na zbycie wspólnoty gruntowej.

Nie jest zatem trafny zarzut kasacyjny Burmistrza, który zmierza do wykazania, że do zawiadomień o Zebraniu Ogólnym należało stosować Kodeks postępowania administracyjnego, a co za tym idzie, bezwzględnie doręczyć zawiadomienia za pokwitowaniem adresata. Tak daleko idące wymogi nie wynikają bowiem z przepisów prawa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Burmistrza stwierdzić należy, że również nie są one zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w przypadku wspólnot gruntowych dane ewidencyjne stanowią punkt wyjścia dla oceny własności gruntów. Podkreślić bowiem trzeba, że w świetle przepisów ustawy ewidencja gruntów, a nie księga wieczysta, pełni rolę niejako urzędowego rejestru określającego stosunki własnościowe. Zgodnie z art. 11 u.z.w.g. dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych. Dotychczasowe księgi wieczyste tracą moc i podlegają zamknięciu, z kolei art. 18 ust. 2 u.z.w.g. stanowi, że obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Dane z ewidencji nie podlegają ocenie przy okazji wydawania zgody z art. 26 ust. 1 u.z.w.g., a organ nie może żądać decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 u.z.w.g. Takie uprawnienie nie wynika bowiem z żadnego z przepisów prawa.

Z wymienionego wyżej powodu nie jest trafny również zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 w związku z art 20 i art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne polegającego na przyznaniu mocy zaświadczającej wszystkim danym ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków.

Nie można też zaakceptować zarzutu naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. polegającego na oparciu ustaleń Sądu wyrokującego sprawę bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie została faktycznie wydania decyzja w trybie i na zasadzie art 8 ust. 1 u.z.w.g. Ustalenie to nie było bowiem konieczne ani potrzebne.

Z kolei zarzut naruszenia § 7 ust. 2 i § 11 ust.li § 12 ust. 17 Statutu Spółki [...] w S. z 26 kwietnia 1987 r. nie może być skuteczny – gdyż nie jest to zarzut naruszenia przepisów prawa. Z naruszeniem statutu Spółki Burmistrz nie powiązał naruszenia konkretnych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego, stąd Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać tego zarzutu jako podstawy kasacyjnej.

Skarga kasacyjna Spółki [...] w S. nie może natomiast odnieść zamierzonego skutku. Spółka ta domaga się powtórzenia postępowania sądowego – mimo korzystnego dla niej rozstrzygnięcia – w istocie dlatego, że w uzasadnieniu wyroku znalazły się nie odpowiadające jej stwierdzenia – przede wszystkim dotyczące kompetencji organu nadzoru do weryfikacji formalnej i merytorycznej transakcji zbycia nieruchomości. Żaden z zarzutów skargi kasacyjnej Spółki nie podważa jednak zasadności samego orzeczenia Sądu.

Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zgadza się ze Spółką (choć nie ma to wpływu na wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej), że z przepisów ustawy, w tym z art. 23 i art. 26 ust. 1 u.z.w.g. nie można wywodzić uprawnień organu do merytorycznego badania uchwał o zbyciu gruntów wspólnoty gruntowej. Organ bada tylko formalną stronę działania spółki. Należy zatem uznać za nieprawidłowy wywód zawarty w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku dotyczący uprawnień Burmistrza do merytorycznej oceny zasadności zbycia nieruchomości Spółki. W tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji ocenić trzeba jako zbyt daleko idące.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g. przez przyjęcie, że pierwszy z wymienionych przepisów uprawnia organ do kontroli sposobu zawiadamiania członków Spółki o Ogólnym Zebraniu Członków Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje – o czym była mowa już wyżej – że spółka występująca o zgodę powinna przedstawić organowi dokumentację pozwalającą na stwierdzenie, że dopełniono czynności pozwalających na skuteczne zbycie nieruchomości, w szczególności, że podjęto ważną uchwałę Ogólnego Zebrania w tym przedmiocie; natomiast odmowa udzielenia zgody określonej w art. 26 ust. 1 u.z.w.g. byłaby dopuszczalna tylko wówczas, gdyby z organ wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedłożona uchwała w ogóle nie mogła wywrzeć skutku prawnego (nie była ważna), np. została podjęta w braku kworum albo przez osoby nie będące osobami uprawnionymi. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w gruncie rzeczy zmierzała do takiego właśnie wniosku.

Jak już wskazano nie ma decydującego znaczenia, w jaki sposób, względnie w jakim trybie spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów zagwarantuje możliwość udziału członków spółki w zebraniu członków. Istotne jest, aby udokumentowano, że dochowany został tryb postępowania pozwalający na zbycie wspólnoty gruntowej (przedłożono ważną uchwałę stanowiącą podstawę zbycia).

W skardze kasacyjnej Spółka wskazuje także na naruszenie art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g., który zawiera wyjątki, w myśl których art. 26 ust. 1 u.z.w.g. "nie ma zastosowania w razie zbycia wspólnoty gruntowej na rzecz Państwa, jak również w razie zamiany gruntów wchodzących w skład wspólnoty na grunty państwowe" oraz "nie ma zastosowania do tej części gruntów wchodzących w skład wspólnoty gruntowej, która została wyznaczona na cele budowlane na podstawie przepisów o terenach budowlanych na obszarach wsi bądź w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego".

Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy wydaje się, że skarżąca kasacyjnie Spółka zmierza w istocie rzeczy do wykazania, iż skoro w sprawie nie weryfikowano, czy grunty objęte wnioskiem skierowanym do Burmistrza nie podpadają pod art. 26 ust. 3 lub 4 u.z.w.g., to oznacza, że nie wiadomo, czy art. 26 ust. 1 u.z.w.g. może znaleźć do nich w ogóle zastosowanie.

W odniesieniu do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o zgodę na sprzedaż gruntów wystąpiła sama Spółka, która niejako sama sobie obecnie zaprzecza poddając pod wątpliwość, czy do działek tych ma zastosowanie art. 26 ust. 1 u.z.w.g. Niemniej jednak – wobec wątpliwości Spółki – w trakcie dalszego rozpoznania sprawy organ powinien na kwestię wyłączeń zawartych w art. 26 ust. 3 i 4 u.z.w.g. zwrócić uwagę, tak aby uniknąć w tym względzie jakichkolwiek niejasności.

Nie można uznać za zasadne zarzutów odnoszących się do art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w kontekście których Spółka wskazuje na przeoczenie Sądu, że "organy administracji publicznej działają na postawie prawa" (łącząc ten zarzut z art. 6 K.p.a.) oraz podnosi, iż nie uwzględniono niektórych argumentów skargi w sytuacji, gdy wykazano, że postępowanie organu w tym zakresie było wadliwe. Zarzuty te nie są bowiem adekwatne do niniejszej sprawy. Pierwszy ze wskazanych wyżej przepisów wskazuje na kompetencje sądów administracyjnych (art. 3 § 1 P.p.s.a.: "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie"), natomiast drugi określa podstawę uwzględnienia skargi odnoszącą się do decyzji administracyjnych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie [...] uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi [...] inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy").

W świetle wyjaśnień skarżącej kasacyjnie spółki nie sposób ustalić w jaki sposób Sąd pierwszej instancji mógł naruszyć art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez przeoczenie, że "organy administracji publicznej działają na postawie prawa", czy nie odnosząc się do kwestii podniesionych w skardze. Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie mógł zostać naruszony, gdyż przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Podstawą ewentualnego uwzględnienia skargi w sprawie objętej zaskarżonym wyrokiem (skarga dotyczyła aktu administracyjnego) mógł być bowiem ewentualnie art. 147 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 P.p.s.a.