Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. i J.K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowił uzgodnić środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu odzysku oraz zbierania odpadów innych niż niebezpieczne przy ul. B. we Wrocławiu, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych z zastrzeżeniami, obejmującymi wymóg uzgodnienia projektu budowlanego, nieprzekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem inwestora w trakcie eksploatacji obiektu, uwzględnienia wszystkich zaleceń i wniosków z zakresu ochrony środowiska określonych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, urządzenia odpowiednio zabezpieczonego miejsca do selektywnego magazynowania odpadów oraz wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie sprawdzających pomiarów hałasu w rejonie najbliższych budynków mieszkalnych.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący stwierdzili, że planowana inwestycja jest usytuowana w środku pól uprawnych i łąk, pył tam wytwarzany będzie po nich rozsiewany, maszyny kruszące będą wytwarzały uciążliwe dla bydła i koni wibracje, teren zostanie podniesiony o 1 metr co zwiększy zalewanie ich pól, przez co będą zmuszeni do zlikwidowania produkcji rolnej stanowiącej ich źródło utrzymania.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Wyjaśnił, że według sporządzonego raportu emisja pyłu, przy oddaleniu kruszarki o 15-20 m od granic terenu, nie zagraża standardom jakości powietrza wokół działki nr 18, zaś w odniesieniu do pozostałych działek pod warunkiem ograniczenia zakładanego przerobu odpadów o około 50%. Zasięg hałasu o poziomie wyższym od dopuszczalnego nie obejmuje terenów chronionych. Na obszarze zabudowy mieszkaniowej poziom hałasu nie przekroczy wartości dopuszczalnych. Przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, prowadzona działalność nie będzie znacząco oddziaływała na środowisko i zdrowie ludzi. W uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia zastrzeżono konieczność uwzględniania takich rozwiązań. Państwowa inspekcja sanitarna nie analizuje wpływu przedsięwzięcia na stan zdrowia zwierząt, bowiem jej zadaniem jest ochrona zdrowia ludzi. Według dołączonej dokumentacji nie przewiduje się podniesienia terenu inwestycji, a jedynie jego utwardzenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymali zarzut znacznego zapylenia i zaśmiecenia pół i łąk z już istniejącego składowiska. Skarżący wyjaśnili, że są producentami zdrowej żywności i zgłosili obawy, czy produkowane przez nich zboża konsumpcyjne przejdą badania laboratoryjne w punktach odbioru zboża.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że przy uzgodnieniu organ współdziałający zajmuje stanowisko w sprawie w zakresie swoich własnych zadań i kompetencji. Sąd I instancji wyjaśnił, że organ państwowej inspekcji sanitarnej najpierw postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określił szczegółowo zakres wymaganego raportu, a następnie, na wniosek organu prowadzącego postępowanie główne i w oparciu o sporządzony przez inwestora raport, wydał kwestionowane uzgadniające postanowienie. Uzgodnienie to obejmowało kwestie wchodzące w zakres kompetencji organu państwowej inspekcji sanitarnej, czyli dotyczących zdrowia publicznego, mających na celu ochronę zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. W raporcie stale podkreśla się, ze uciążliwość planowanego przedsięwzięcia zamykać się będzie w granicach terenu, a obawy skarżących, wyznaczające treść ich zarzutów, nie znajdowały potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym bądź dotyczyły kwestii pozostających poza zakresem dokonanego uzgodnienia.
Kwestia nieprzestrzegania standardów ochrony przez inne, już funkcjonujące przedsięwzięcie, była obojętna dla oceny, czy projektowane dane przedsięwzięcie będzie szkodliwie oddziaływać na otoczenie. Treść kwestionowanego przez skarżących uzgodnienia w sposób prawidłowy, zbieżny z ich interesem oraz zgodny z prawem, w zawartych tam zastrzeżeniach wprowadziła ograniczenia dla inwestora zapewniające maksymalną ochronę zdrowia ludzi przed oddziaływaniem z terenu planowanego przedsięwzięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J.K. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego. Jako podstawę kasacyjną wskazał art. 183 § 2 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, tj. nieważność postępowania z powodu pozbawienia innych stron tego postępowania możliwości obrony ich prawa wskutek niezawiadomienia o toczącym się postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym. Zarzucono także pozbawienie tych stron postępowania możliwości obrony ich prawa to jest naruszenie art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uniemożliwienie stronom skorzystania z uprawnienia określonego w tym przepisie.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono listę osób będących właścicielami nieruchomości otaczającej teren spornej inwestycji, które nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Po pierwsze, należy stwierdzić, że art. 183 § 2 pkt 5 cyt. ustawy p.p.s.a. stanowi podstawę prawną do stwierdzenia z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny lecz tylko nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tej sprawie we Wrocławiu, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. Jednak w tej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie została oczywiście pozbawiona tego uprawnienia. Dlatego też brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych (ustawowych) do działania przez stronę skarżącą w imieniu innych podmiotów, które zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną są zarówno stronami postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie, gdyż są właścicielami nieruchomości otaczających teren danej inwestycji. Oznacza to, że bez ich umocowania (pełnomocnictwa) nie może w ich imieniu działać inny – nawet fachowy – pełnomocnik procesowy, stad brak jest przesłanek w tym zakresie do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji z urzędu dyspozycji art. 183 § 2 pkt 5 cyt. ustawy p.p.s.a.
Po drugie, całkowicie jest także chybiony zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 33 § 2 tej ustawy p.p.s.a. w związku z art. 177 pkt 2 cyt. ustawy p.p.s.a. Pierwsze z tych unormowań stanowi bowiem tylko o tym, że udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić także osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Oczywiście, żadna z przesłanek powyższego unormowania nie wystąpiła w tej sprawie zaś – co podniesiono wyżej – dana strona wnosząca skargę kasacyjną nie może w tym zakresie podmiotowym i przedmiotowym występować w imieniu, jak i w interesie prawnym innych podmiotów, które zdaniem strony skarżącej w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym powinny brać udział w charakterze uczestnika, zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 tejże ustawy.
Po trzecie, także całkowicie bezzasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 177 § 2, a nie jak błędnie podniesiono w zarzucie kasacyjnym "art. 177 pkt 2" cyt. ustawy p.p.s.a. Wynika to z tego, że powyższy przepis nie był stosowany przez Sąd I instancji, gdyż dotyczy jedynie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stąd co oczywiste nie dotyczy on działania z upoważnienia innych stron postępowania, o których stanowi przepis z art. 33 § 2 cyt. ustawy p.p.s.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.