Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 536/09, oddalił skargę E. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podał, że decyzją z [...] października 2008 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a., orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u E. B. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, która to choroba została wymieniona w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny potwierdzając fakt zatrudnienia E. B. w warunkach narażenia na szkodliwe działanie hałasu, tj. pracę w okresie: 1973-1974 w obsłudze maszyn rolniczych (min. ciągniki DET3 i URSUS C-40); 1974-1984 jako kierowca ciągników URSUS C-355 i C-360; 1985 r. jako operator koparko-spycharki "BIAŁORUŚ"; 1986-2008 w KWK "[...]" w Z. kolejno na stanowiskach płuczkarz na powierzchni, maszynista podnośników, wciągników urządzeń transportowych i dźwigowych na powierzchni, robotnik transportowy pod ziemią, kierowca lokomotywy pod ziemią, nie stwierdził podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej słuchu. Organ podkreślił, że strona była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie nie rozpoznano choroby zawodowej z uwagi na niespełnione kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. B. wskazując, że jeżeli wykryto u niego schorzenia słuchu, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, to obowiązkiem organu było stwierdzenie choroby zawodowej. Tym bardziej że organ I instancji nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy. Ponadto, E. B. wniósł o przeprowadzenie powtórnego badania laryngologicznego przez biegłych lekarzy innej jednostki orzeczniczej.
Decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że w [...] lipca 2009 r. weszło w życie nowe rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. i na mocy § 11 ust. 1 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Dotyczy to zwłaszcza wydanych już w sprawie orzeczeń lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Poradni Chorób Zawodowych w S. z [...] maja 2008 r., nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S. z [...] czerwca 2009 r. nr [...].
Organ II instancji wskazał, iż dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę E. B. jako płuczkarza, maszynisty podnośników, wciągników, urządzeń transportowych i dźwigowych na powierzchni oraz jako kierowcy lokomotyw pod ziemią, gdzie był eksponowany na hałas, uznając tym samym, że strona w okresie swojej aktywności zawodowej w latach 1973-2007 pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Jednakże lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie choroby zawodowej narządu słuchu i nie zakwalifikowali rozpoznanego niedosłuchu do poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczeń uznano bowiem, że stwierdzony na podstawie aktualnych badań audiometrycznych stan narządu słuchu E. B. nie spełnia określonych w wykazie chorób zawodowych kryteriów diagnostycznych ze względu na wielkość ubytków słuchu (obustronnie poniżej 45dB) oraz lokalizację uszkodzenia słuchu (niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej).
A więc, w ocenie organu II instancji, charakter niedosłuchu oraz trwałe podwyższenie progu słuchu obustronnie nie spełniające kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym nie upoważniają zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi do uznania choroby zawodowej narządu słuchu. Powyższe orzeczenia lekarskie, zdaniem organu II instancji w świetle obecnie obowiązujących przepisów zachowują swoją ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. Ze zgromadzonej dokumentacji (karty oceny narażenia zawodowego z [...] sierpnia 2007 r. i z [...] sierpnia 2008 r., skierowania do badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z [...] września 2007 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej z [...] czerwca 2008 r.) wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie rozpoznania choroby zawodowej zostało rozpoczęte w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.
Organ II instancji wskazał także, że E. B. poinformowany pismem z [...] czerwca 2009 r., w trybie art. 10 k.p.a., o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji nie przedstawił nowych dowodów i okoliczności dotyczących toczącego się postępowania w sprawie choroby zawodowej nie znanych do tej pory organom inspekcji sanitarnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył E. B. wnosząc o uchylenie decyzji drugiej instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w sprawie dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając skargę za niezasadną wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Sąd I instancji zaznaczył, że organy sanitarne obu instancji zgodnie przyjęły, że skarżący pracował w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci hałasu. Bezsporna jest w związku z tym okoliczność świadczenia przez niego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., jak również nieobowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Jednakże Sąd I instancji podkreślił, że dla zakwalifikowania schorzenia słuchu wywołanego hałasem, jako choroby zawodowej opisanej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, ustawodawca nakazał jej zdiagnozowanie, jako obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz. W konsekwencji pojęcie choroby zawodowej narządu słuchu zostało związane definicją prawną określoną w wykazie, która nie jest jednoznaczna z rozumieniem choroby w sensie medycznym (pozazawodowym).
W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy obu uprawnionych jednostek orzeczniczych (I i II stopnia) nie stwierdzili u skarżącego choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki, które dysponują specjalistycznymi wiadomościami, a uzasadnienia wydanych przez te jednostki orzeczeń są przekonywujące. W orzeczeniu z [...] maja 2008 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. stwierdzało obustronne uszkodzenie słuchu, które jednak nie upoważniało do stwierdzenia choroby zawodowej. Zdiagnozowano bowiem przesuniecie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz wynoszące w UP 35 dB, a w UL 28 dB, jednak w próbie nadprożowej nie dało się potwierdzić ślimakowej lokalizacji uszkodzenia słuchu, a co za tym idzie potwierdzone uszkodzenie słuchu nie spełnia kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Sąd I instancji zaznaczył, że sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S. z [...] czerwca 2009 r. wskazywało także, że u skarżącego nie rozpoznano obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego obustronnym podwyższeniem progu słuchu powyżej 45 dB, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz z uwagi na lokalizację uszkodzenia słuchu (niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej) oraz wielkość średniego ubytku wynoszącego dla UP 36 dB I UL 29 dB.
Stwierdzony u skarżącego niedosłuch, w ocenie Sądu I instancji, nie jest zatem chorobą zawodową ani według rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., jak również nieobowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Opinie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były w tym zakresie, zdaniem Sądu I instancji, przekonywujące.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. B. i zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na nieuwzględnieniu faktu, że prócz warunków pracy skarżący nie był narażony na działanie jakichkolwiek innych czynników szkodliwych, w szczególności nie chorował na schorzenia narządu słuchu; Sąd błędnie zatem przyjął, że dolegający skarżącemu zawodowy uraz akustyczny jest zbyt niski, nadto wywołany innymi czynnikami niż hałas, podczas gdy te inne czynniki chorobotwórcze nie istniały i nie miały wpływu na powstanie niedosłuchu.
Skarżący podniósł, ze w toku postępowania Sad I instancji doszedł do błędnego przekonania, ze dolegający skarżącemu niedosłuch nie uzasadnia uznania schorzenia za zawodowe albowiem nie zostało ono w taki sposób zakwalifikowane przez placówki medyczne, gdy czynnik szkodliwy mogący spowodować schorzenie występował tylko w środowisku pracy skarżącego, a ubytek słuchu był znacznie większy niż ustalony w toku postępowania sanitarnego.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku w taki sposób, że Sąd uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi II instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenia zawodowego narządu słuchu oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za wszystkie instancje w kwocie oznaczonej według spisu lub norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Oznacza to, iż zakres rozpoznawania sprawy wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia. To zaś stwarza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, i uzasadnienia ich naruszenia. Przy zgłoszeniu zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania dodatkowo wymaga, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieposiadająca tych ustawowych elementów uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności skargi kasacyjnej a w konsekwencji wyklucza możliwość kontroli zaskarżonego wyroku.
Należy zauważyć, że z tej przyczyny, iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem zaskarżenia z mocy art. 175 § 1-3 p.p.s.a. wymaga sporządzenia jej przez profesjonalnego prawnika (radcę prawnego lub adwokata) by odpowiadała wymogom ustawowym.
Z treści art. 176 p.p.s.a. wynika wymóg przytoczenia w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia. Nie można ograniczyć się do powtórzenia brzmienia przepisu art. 174 p.p.s.a. Konieczne jest ponadto wskazanie przepisów ustawy, które zostały naruszone z dokładnym oznaczeniem (artykułu, paragrafu i ustępu) i podanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki miało wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej skardze kasacyjnej pełnomocnik strony – adwokat – ograniczył się tylko do stwierdzenia, iż na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarża wyrok Sądu Wojewódzkiego w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia a polegające a nieuwzględnieniu faktu, że poza pracą, skarżący nie był narażony na działanie czynników szkodliwych i nie chorował na schorzenia narządu słuchu.
Autor skargi kasacyjnej będący profesjonalnym prawnikiem nie wskazał żadnych konkretnych przepisów prawa procesowego, których naruszenie przez Sąd zarzuca i nie podał na czym to naruszenie polegało ani jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Tak zredagowana skarga kasacyjna nie odpowiada zupełnie wymogom ustawowym wyżej wskazanym. Stanowi to naruszenie przepisów art. 174 i 176 p.p.s.a. Jak wcześniej zaznaczono wadliwość taka skargi kasacyjnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku i oceny słuszności zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania skargi kasacyjnej ani domniemywania zarzutów jej autora.
Wobec stwierdzonych wad skargi kasacyjnej wykluczających rozpoznanie tej skargi należało z mocy art. 184 p.p.s.a. niniejszą skargę kasacyjna oddalić.