Postanowienie NSA z 27 czerwca 2008 r., II OSK 892/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Gd 9/08 o odrzuceniu skargi S. M. na bezczynność Rady Gminy D. w przedmiocie nadania biegu zażaleniu na niezałatwienie

Sprawa

sprawy dotyczącej rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski

Uzasadnienie

W dniu 28 czerwca 2007 r. S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Rady Gminy D. wskazując, iż bezczynność polegała na nie nadaniu biegu zażaleniu na niezałatwienie sprawy dotyczącej rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z wydania uchwały Rady Gminy D. z dnia [...] Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu R..

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu [...] złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z podjęcia ww. uchwały. W odpowiedzi został poinformowany pismem z dnia [...], iż jego wezwanie zostanie załatwione po opublikowaniu uchwały w dzienniku urzędowym. Wezwanie nie zostało do dnia wniesienia skargi w żaden sposób załatwione. W związku z powyższym skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie, które to zażalenie nie zostało przez Radę Gminy D. przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę S. M.. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) mają zastosowanie w toku postępowania dotyczącego zaskarżenia uchwały organu gminy jedynie w zakresie dotyczącym przepisów o terminach załatwiania spraw. Przepisami tymi są art. 35 i art. 36 k.p.a. Natomiast przepis art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania do postępowania zmierzającego do zaskarżenia uchwały organu gminy. Reguluje on bowiem jedynie tryb wnoszenia szczególnego rodzaju zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a.

W sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wezwanie do usunięcia naruszenia nie stwarza po stronie organu gminy obowiązku podjęcia jakiejkolwiek czynności procesowej. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym regulujące tryb zaskarżenia uchwał organu gminy do sądu administracyjnego nie przewiduje wnoszenia zażalenia na nierozpoznanie w terminie wezwania do usunięcia naruszenia, zaś tryb określony wart. 37 k.p.a., jak to już wyżej wskazano, nie ma zastosowania w procedurze zaskarżenia uchwał organu gminy. Organ gminy nie miał zatem prawnego obowiązku nadawania biegu zażaleniu wniesionemu przez skarżącego na nierozpoznanie w terminie wezwania do usunięcia naruszenia.

Zdaniem Sądu, sprawa w rozpatrywanym stanie faktycznym nie podlegała załatwieniu przez Radę Gminy D. w drodze żadnego z aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Powyższe okoliczności uzasadniały odrzucenie wniesionej skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Na powyższe postanowienie S. M. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż bezczynność organu polegająca na nienadaniu biegu zażalenia nie może być podstawą rozpoznania skargi na bezczynność organu tylko z tej przyczyny, iż zażalenie, któremu nie nadano biegu stronie nie przysługiwało.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż nadanie biegu złożonemu przez stronę zażaleniu jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z przepisem art. 144 k.p.a. i 134 k.p.a. kwestią dopuszczalności środka odwoławczego zajmuje się organ odwoławczy. Organ pierwszej instancji zgodnie z art. 144 k.p.a. i art. 133 k.p.a. winien nadać zażaleniu bieg niezależnie od jego dopuszczalności. Tym samym organ popada w bezczynność polegającą na nie nadaniu środkowi odwoławczemu biegu niezależnie od tego czy środek odwoławczy jest dopuszczalny. Przeciwne podejście prowadzić musi do praktyki sprzecznej z treścią art. 133 k.p.a. który nakazuje nadać bieg złożonemu środkowi odwoławczemu niezależnie od jego dopuszczalności a kwestię badania dopuszczalności środka odwoławczego pozostawia organowi drugiej instancji. Przyjęcie, iż na bezczynność organu pierwszej instancji nie nadającego biegu środkom odwoławczym nie służy skarga do Sądu Administracyjnego stoi zatem w sprzeczności z treścią art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawach ze skarg wnoszonych na akty organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst. jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania i jak trafnie zauważył Sąd I instancji organ gminy nie miał obowiązku nadawaniu biegu zażaleniu wniesionemu w tym trybie na bezczynność polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Udzielenie takiej odpowiedzi nie warunkuje bowiem możliwości złożenia skargi. W przypadku braku odpowiedzi organu gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w terminie określonym w przepisach k.p.a. stronie przysługuje bowiem prawo wniesienia skargi na akt organu gminy do sądu administracyjnego w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.).

W takiej sytuacji należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż sprawa nie podlegała załatwieniu przez Radę Gminy D. w drodze żadnego z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - a więc w konsekwencji skarga na bezczynność Rady Gminy D. była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.

Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.