Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], zn. [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy. Z uzasadnienia wyroku wynika, że [...] Sp. z o.o. wystąpiła w dniu [...] z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali montażowej samochodów specjalnych wraz z wiatami, stacją tankowania gazu i dwoma kontenerami ochrony na działce nr [...] przy ul. [...]w P. Pismem z dnia [...] Stowarzyszenie [...] wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz o zawieszenie tego postępowania, na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Pismem z dnia [...]. poinformowano Stowarzyszenie, że Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu i stwierdził, że brak jest podstaw do jego zawieszenia. Po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji stwierdzając, że nie zachodzi obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu [...] Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] uchyliło w całości swoje postanowienie z dnia [...] i utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...], stwierdzając brak podstaw do zawieszenia postępowania. Jako przyczynę uchylenia swojego postanowienia z dnia [...]. Kolegium wskazało wątpliwości Stowarzyszenia, co do charakteru tego rozstrzygnięcia Kolegium.
W skardze na powyższe postanowienie Stowarzyszenie żądało jego uchylenia w zakresie, w jakim postanowienie to utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P., zarzucając rażące naruszenie art. 123 § 2 kpa w zw. z art. 101 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Stowarzyszeniu doręczono pismo informujące o odmowie zawieszenia postępowania, tymczasem odmowa taka powinna przybrać formę postanowienia. Utrzymując w mocy takie orzeczenie, organ II instancji rażąco naruszył przepisy proceduralne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględniając skargę i stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dnia [...] postanowienie, którym utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] co wyraźnie wynika z uzasadnienia postanowienia Kolegium, wydanego na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] zawierało także pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia z dnia [...] stanowiło rażące naruszenie prawa, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz trwałości decyzji ostatecznej.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Spółka [...], wnosząc o uchylenie orzeczenia w całości i umorzenie postępowania ze względu na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, wobec faktu, że w sprawie toczą się łącznie dwa postępowania sądowoadministracyjne. Z ostrożności procesowej wniesiono o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zarzucając naruszenie:
- art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 50 § 1 tej ustawy poprzez brak oddalenia skargi pochodzącej od organizacji społecznej, której ostatecznym w dacie orzekania postanowieniem odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że organizacja społeczna nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi,
- art. 151 powołanej ustawy w zw. z art. 50 § 1 poprzez brak oddalenia skargi pochodzącej od organizacji społecznej, której ewentualny interes prawny do wniesienia skargi utracił rację bytu w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wobec zakończenia postępowania administracyjnego wydaniem ostatecznej decyzji,
- art. 161 § 1 pkt 3 powoływanej ustawy poprzez brak umorzenia postępowania, które stało się bezprzedmiotowe, skoro przedmiotem skargi jest odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której w dacie orzekania wiadomym było, że postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji, która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego,
- art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której sąd może stwierdzić nieważność aktu tylko wraz z uwzględnieniem skargi podczas, gdy skarga jako pochodząca od podmiotu nie posiadającego interesu prawnego do wniesienia skargi podlegała oddaleniu po uprzednim stwierdzeniu braku istnienia tego interesu prawnego,
- art. 3 § 1 w zw. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 powołanej wyżej ustawy poprzez zaniechanie kontroli prawidłowości działań administracji w zakresie oceny prawidłowości odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu oraz zaniechanie kontroli prawidłowości działań administracji w sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego pochodzącego od podmiotu nieposiadającego w tej sprawie zdolności postulacyjnej,
- art. 135 i art. 3 § 1 w zw. z art. 153 i art. 141 § 4 zd. 2 powoływanej ustawy poprzez niezastosowanie środków zmierzających do końcowego załatwienia sprawy, tj. poprzez brak wydania wyroku oddalającego skargę w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że zarzucane przez sąd naruszenie przepisów kpa pozostało bez wpływu na wynik sprawy, albowiem postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaną decyzją ostateczną a Stowarzyszenie niedopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym jedynie na prawach strony nie może inicjować samodzielnie postępowań mających na celu wzruszenie tej decyzji, art. 135 i art. 3 3 § 1 w zw. z art. 153 i art. 141 § 4 zd. 2 powoływanej ustawy poprzez niezastosowanie środków zmierzających do końcowego załatwienia sprawy, w tym także brak zawarcia uzasadnieniu oceny prawnej a przede wszystkim wskazań dotyczących prawidłowości dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym,
- art. 7 w zw. z art. 3 § 1 i art. 153 oraz art. 141 § 4 powoływanej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sytuacji, w której wiadomo, iż (także przed tym samym sądem) toczą się inne postępowania sądowoadministracyjne dotyczące tej samej sprawy administracyjnej i każdy ze składów nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia działań zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
- art. 111 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 powołanej ustawy, poprzez brak połączenia spraw toczących się w tym samym sądzie, w sytuacji, gdy inna skarga dotycząca tej samej sprawy administracyjnej została złożona w tym samym sądzie (sygn. akt II SA/Po 1237/05).
Odrębnie wniesiono o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie [...] wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że było podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw z uwagi na przyczyny stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku, którym stwierdzono nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie wydane w sytuacji gdy sprawa odmowy zawieszenia postępowania była już rozstrzygnięta wcześniejszym postanowieniem Kolegium z dnia [...]. W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę, nie mógł rozstrzygnąć jej inaczej niż stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia i takie stanowisko Sądu nie musiało być poprzedzane rozważaniami w kwestii czy Stowarzyszenie było uczestnikiem postępowania administracyjnego czy też nie (ta kwestia na tym etapie nie była przesądzona na drodze sądowej). Skutkiem orzeczenia jest pozostanie w mocy postanowienia z dnia [...], którym utrzymano w mocy – co wynika z jego uzasadnienia – postanowienie Prezydenta Miasta P. o odmowie zawieszenia postępowania. Taki skutek prawny nie ma i nie miał wpływu na późniejsze postępowanie w sprawie, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] o warunkach zabudowy. Tym samym nie było potrzeby uwzględniania przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd okoliczności wskazanych w skardze kasacyjnej. Mimo zawężenia zakresu rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do istoty odpowiada on prawu a okoliczności i zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej nie mogą być w tej sytuacji uznane za uzasadnione i mające wpływ na wynik sprawy. Nie jest zasadny zwłaszcza zarzut nieważności postępowania i zarzut naruszenia art. 134, art. 135 P.p.s.a. zważywszy że przedmiotem zaskarżenia było konkretne postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania a inne postępowanie sądowe w tej konkretnej sprawie – odmowy zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy - nie toczyło się. Istotnie, można uznać zasadność zarzutu dotyczącego niepołączenia rozpoznania sprawy ze skargi na odmowę zawieszenia postępowania i skargi w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach stron ale nie miało to wpływu, jak wyżej wskazano, na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.