Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 473/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak [...] o ustaleniu, na wniosek J. M. i J. M., warunków zabudowy dla rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zmiany sposobu użytkowania poddasza na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. D. zarzucając naruszenie art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z urzędu w postaci sporządzenia odpowiedniej dokumentacji zdjęciowej analizowanego terenu, mimo że dowód ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie spowodowałby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak jego przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego oraz pozbawił stronę możności obrony praw.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek pełnomocnik skarżącego – adwokat M. J. o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości wynikającej z odpowiednich przepisów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył J. M. domagając się jej oddalenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej przedstawiono tylko jeden zarzut, obejmujący naruszenie art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 P.p.s.a. Art. 106 § 3 P.p.s.a. stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wedle art. 133 § 1 P.p.s.a.: "Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony. Po pierwsze zaznaczyć należy, że autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy, zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Nie wywiedziono w szczególności zarzutów naruszenia przepisów postępowania po stronie organów, które powinien był dostrzec Sąd pierwszej instancji (wymagałoby to podniesienia zarzutów naruszenia procedury administracyjnej w powiązaniu z odnośnymi przepisami P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zmuszony jest przyjąć ustalenia Sądu pierwszej instancji, dotyczące administracyjnego postępowania dowodowego, za niezakwestionowane. Podniesiony zatem zarzut naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 P.p.s.a. może być rozpatrzony jedynie w takim oto kontekście – czy zaistniała sytuacja, w której określony dowód był niezbędny do wyjaśnienia sprawy przez sąd administracyjny, przed wydaniem wyroku?
W skardze kasacyjnej znajduje się wyjaśnienie, że zaprezentowana przez skarżącego dokumentacja fotograficzna pozwoliłaby na przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości dokonanej analizy urbanistyczno-architektonicznej. Zdaniem skarżącego z kolei jej brak uniemożliwia dokonanie takiej kontroli, czy to przez organy administracji czy też sąd administracyjny. W konsekwencji doprowadziło to do nieprawidłowego rozpoznania sprawy i braku możliwości obrony stanowiska skarżącego.
Powyższe stwierdzenia nie dają dostatecznych podstaw do uwzględnienia zarzutu i nie są przekonujące. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z akt sprawy wynika, że skarżący usiłował przekonać organ do dokonania pewnych ustaleń dotyczących funkcji zabudowy na podstawie dokumentacji fotograficznej. Dowód taki nie został przeprowadzony – uznano, że nie można fotografii konfrontować z danymi analizy urbanistycznej. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tym aspekcie nie dopatrzył się naruszeń po stronie organów.
Jeżeli na obecnym etapie skarżący chciał zakwestionować ocenę Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości postępowania dowodowego organów, powinien wywieść w tym zakresie stosowne zarzuty naruszenia prawa, czego nie uczynił. Skarga kasacyjna sprowadza się do akcentowania potrzeby przeprowadzenia dodatkowego, uzupełniającego dowodu, który powinien zdaniem Z. D. przeprowadzić Sąd, jednak w jej uzasadnieniu nie sprecyzowano jakich konkretnie okoliczności dowód miałby dotyczyć, jakie okoliczności podważać (np. przyjęte w analizie urbanistycznej), względnie jakie fakty okoliczności ujawniać. Z tych powodów skargę kasacyjną należy uznać za nieprzekonującą i niezasadną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut za nieusprawiedliwiony, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Końcowo, odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnik skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy (na etapie kasacyjnym), o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia z tytułu świadczonej pomocy prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną (art. 250 P.p.s.a.) należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postepowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Z tego powodu nie zawarto w niniejszym wyroku rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.
Nie rozstrzygano o kosztach postępowania dla uczestnika postępowania J. M. Orzeczenie takie byłoby zbędne, jako że po stronie wymienionego koszty takie w ogóle nie powstały. J. M. złożył odpowiedź na skargę osobiście, nie uiszczając żadnych opłat. Nie ustanowił też profesjonalnego pełnomocnika. Skądinąd zaznaczyć należy, że przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania.
Niniejszy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.