Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 lipca 2021 r., VII SA/Wa 397/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę P. S.A. z/s w W. (P., Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 17 grudnia 2020 r., znak: DON.7100.293.2020.WEJ, w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB), decyzją z 21 października 2020 r., nr 1220/2020, po ponownym rozpatrzeniu sprawy nakazał P. – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020, poz. 1333 ze zm., uPb) – usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku dyspozytorni wąskotorowej transportowej, zlokalizowanego w obrębie stacji M., wchodzącej w skład Przestrzennego Układu Komunikacyjnego M., objętej wpisem do rejestru zabytków województwa mazowieckiego pod nr [...], w zakresie niezbędnych robót budowlanych zabezpieczających obiekt przed jego dalszą degradacją, przy uwzględnieniu zachowania walorów zabytkowych jego elementów, poprzez:
- a) wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji dachu i deskowania okapów;
- b) wymianę deskowania połaci dachowej, pokrycia papowego, elementów odwodnienia dachu (rynien i rur spustowych) oraz obróbek blacharskich;
- c) zabezpieczenie deskowaniem pełnym wszystkich otworów okiennych i drzwiowych (wewnętrznych i drzwiowych),
- - w terminie do 30 listopada 2020 r.
Dalej w wyroku VII SA/Wa 397/21 przywołano, że GINB, po rozpoznaniu odwołania Spółki, wskazaną na wstępie decyzją z 17 grudnia 2020 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm., K.p.a.) – uchylił decyzję MWINB w części określającej termin wykonania nałożonych decyzją obowiązków i w tej części określił nowy termin do 1 marca 2021 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku przywołano zasadnicze motywy decyzji organu II instancji. GINB stwierdził, że w związku z art. 61 uPb, to Spółka ma obowiązek utrzymywać obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Dla przedmiotowego budynku w toku postępowania została opracowana 15 października 2014 r. "Ekspertyza stanu technicznego budynków zlokalizowanych w obrębie stacji M. wchodzącej w skład M. - budynek dyspozytorni wąskotorowej transportowej", sporządzona przez uprawnione osoby. Autorzy tej ekspertyzy zawarli następujące wnioski: "Na podstawie oględzin budynku ustalono, że:
- 1. Budynek jest wyłączony z użytkowania, zamknięty i dozorowany.
- 2. Elementy konstrukcyjne budynku, jak mury, strop, dach są w złym stanie technicznym.
- 3. Brak części stolarki okiennej i drzwiowej oraz stwierdzono liczne pęknięcia i ubytki ścian zewnętrznych. (całościowe uszkodzenia konstrukcji dachu (...)".
W celu potwierdzenia aktualności wskazań zawartych w ww. ekspertyzie, MWINB we wrześniu 2020 r. w obecności przedstawicieli P. oraz pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w C., przeprowadzili oględziny obiektów M. W protokole dla budynku – dyspozytorni wąskotorowej transportowej, odnotowano:
- a) wymienić uszkodzone elementy konstrukcji dachu i deskowania okapów,
- b) wymienić deskowanie połaci dachowej, pokrycia papowego, elementów odwodnienia dachu (rynien i rur spustowych) oraz obróbek blacharskich,
- c) zabezpieczyć deskowaniem pełnym wszystkie otwory okienne i drzwiowe (wewnętrzne i zewnętrzne).
Jednocześnie autorzy ekspertyzy stwierdzili, że "(...) na skutek posuniętych zniszczeń budynek utracił wszelkie walory architektoniczne i użytkowe zabytku, i walorów tych w pełni nie można już przywrócić, w związku w powyższym budynek nie nadaje się do remontu, lecz jedynie do odbudowy".
GINB wskazał również, że z akt sprawy, w szczególności ze zdjęć załączonych do ww. ekspertyzy z października 2014 r. i oględzin z września 2020 r., a także materiału dowodowego przekazanego MWKZ (współdziałającego z organem I instancji) wynika bezsprzecznie, że budynek dyspozytorni jest w złym stanie i ulega ciągłej degradacji. Wobec tego zdaniem organu odwoławczego trudno w ich świetle uznać za przekonujące stanowisko strony skarżącej, że nie ma podstaw do stwierdzenia "nieodpowiedniego stanu technicznego", zwłaszcza jeśli sama strona skarżąca stwierdza, że jej zdaniem przedmiotowy budynek nie nadaje się do remontu.
Zdaniem GINB, wobec wpisania do rejestru zabytków nieruchomych przedmiotowego obiektu, nie było możliwe nakazanie jego rozbiórki. Natomiast dopuszczalne i wskazane było nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, takich obowiązków, które przynajmniej częściowo powstrzymają postępującą degradację obiektu zabytkowego, tj. naprawę konstrukcji dachu i pokrycia wraz z obróbkami oraz trwałe zabezpieczenie otworów okiennych i drzwiowych przed opadami i dostępem osób postronnych.
W wyroku wskazano dalej, że organ centralny odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdził, że co do zasady Spółka słusznie wskazuje, że do zabytkowego obiektu budowlanego stosuje się zarówno ustawę z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2020, poz. 282 ze zm., Uoz) jak i uPb. Słusznie też wskazuje, że w trybie art. 66 uPb nie jest możliwe nałożenie obowiązku odbudowy obiektu, będącego w złym stanie technicznym. Spółka nie dostrzega jednak, że nałożone obowiązki mają charakter wyłącznie konserwatorski, tj. obejmują naprawę tych elementów budynku, które są w najgorszym stanie i jedynie w koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu, głównie wynikającej z przyczyn atmosferycznych. Trudno uznać argumentację, że zabezpieczenie pokrycia dachowego przed czynnikami atmosferycznymi czy zabezpieczenie otworów stanowi jakkolwiek rozumianą "odbudowę" obiektu.
GINB wyjaśnił również, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 3 uPb, przepisy uPb nie naruszają przepisów odrębnych, w tym przepisów Uoz. Oznacza to, że między uPb, a Uoz zachodzi relacja współstosowania, w tym znaczeniu, że do obiektów budowlanych (robót budowlanych) objętych Uoz stosuje się zarówno przepisy tej ustawy, jak i przepisy uPb. Tym samym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 uPb. Organ centralny podkreślił, że nie można dopuścić do sytuacji, w której brak dbałości o zabytek przez jego właściciela stanowiłby podstawę do rozbiórki takiego obiektu. Inny jest bowiem cel Uoz, jest nim zachowanie zabytków w jak najlepszym stanie, tym samym właściciel zabytków ma dodatkowe obowiązki należytego dbania o zabytek.
GINB wyznaczył nowy termin ich wykonania, kierując się zarówno zakresem nałożonych prac, jak i obiektywnymi możliwościami Spółki do ich wykonania. Organ odwoławczy miał także na uwadze fakt, że skoro stan konstrukcji dachu i pokrycia dachu oraz murów określono jako "niezadowalający" już we wrześniu 2014 r. (a od tego czasu degradacja obiektu ciągle postępowała), to w kontekście okresu zimowego i ewentualnych intensywnych opadów śniegu, dalsza zwłoka może spowodować awarię tego elementu. Wobec tego naprawa jest pilna.
Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 396/21 kolejno wskazano, że Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję GINB z 17 grudnia 2020 r., zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego, braku szczegółowego wskazania i uzasadnienia objętych nakazem robót budowlanych i konserwacyjnych;
- 2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb;
- 3) zakreślenie terminu wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych przy zabytku nieruchomym budynku dyspozytorni wąskotorowej transportowej, niedostosowanego do realnych możliwości faktycznych, logistycznych, administracyjno-prawnych skarżącej, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnych do ich podjęcia w procesie budowlanym i procedurze zamówień publicznych, nieuwzględniającego terminów i biegu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.
Biorąc powyższe zarzuty pod uwagę, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji MWINB oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, wg norm przepisanych. W ocenie skarżącej niewystarczające jest powołanie się przez organ wyłącznie na art. 66 uPb, bez wskazania konkretnych przepisów prawa budowlanego, które zostały naruszone. Skarżąca wskazała, że wydana decyzja jest także wadliwa w zakresie wyznaczonego terminu na wykonanie obowiązków nałożonych na Spółkę, który jest terminem nierealnym i nie uwzględnia wymogów i czasu niezbędnego w procesie budowlanym, terminów i procedur administracyjno-prawnych oraz procedury dotyczącej udzielania zamówień publicznych, wiążącej skarżącą.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił.
Nie ulegało wątpliwości sądu pierwszej instancji, że stan techniczny dyspozytorni wąskotorowej transportowej z uwagi na brak remontów i prac remontowych ze strony Spółki jest zły i ulega stopniowemu pogorszeniu. Stan ten wynika z protokołu oględzin, oraz specjalistycznej ekspertyzy znajdującej się w aktach sprawy. Na obecnym etapie brak jest możliwości wydania decyzji rozbiórkowej w trybie art. 67 uPb. Możliwy jest jednak do zastosowania inny tryb umożliwiający doprowadzenie tego budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Taki właśnie tryb określony w art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, został zastosowany.
Nie można, w ocenie tegoż sądu, podzielić argumentacji skarżącej, że nałożone na nią przez organ I instancji obowiązki, w istocie sprowadzają się do odbudowy spornego obiektu. Sąd wojewódzki zgodził się z GINB, że mają one wyłącznie charakter konserwatorski. Polegają bowiem na naprawie tych elementów budynku, które są w najgorszym stanie i jedynie w minimalnym koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu, głównie wynikającej z przyczyn atmosferycznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
Na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez GINB przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego podstaw wydanej decyzji;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez GINB przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji poprzez zakreślenie terminu wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych przy zabytku nieruchomym budynku dyspozytorni wąskotorowej, niedostosowanego do realnych możliwości faktycznych, logistycznych, administracyjno-prawnych skarżącej, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnych do ich podjęcia w procesie budowlanym i procedurze zamówień publicznych, nieuwzględniającego terminów i biegu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego;
- c) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb.
Skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wnosi nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie skarżącej kasacyjnie niewystarczające jest powołanie się przez organ wyłącznie na art. 66 uPb, bez wskazania konkretnych przepisów prawa budowlanego, które zostały naruszone, zgodnie z którym organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Spółka wywodzi, że pojęcia "nieodpowiedni stan techniczny" lub "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości" nie uprawniają organu do nakładania na stronę obowiązków inwestycyjnych, a takie w istocie zostały nałożone na skarżącą, w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek dyspozytorni wąskotorowej nie nadaje się do remontu. Spółka podnosi okoliczności wpływające na nieodpowiednio ustalony termin wykonania nakazanych robót, prezentując w tym względzie argumentację słusznościową. Wywodzi, że nie występują zagrożenia dla obiektu budowlanego, bowiem "garaż jest wyłączony z użytkowania i jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich". Nakazane roboty mają wykraczać poza zakres art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, mają charakter obowiązków inwestycyjnych, gdy obiekt dawnej dyspozytorni kolejki wąskotorowej nie nadawać się ma do remontu.
Pismem procesowym z ⁿ grudnia 2021 r. Spółka zrzekła się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, jej przeprowadzenia.
W ocenie Sądu nie można stwierdzić, aby skarga kasacyjna posiadała usprawiedliwione podstawy.
A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, albowiem w sprawie nie ujawniono takich naruszeń przepisów postępowania, które – nie stanowiąc podstaw wznowieniowych – mogłyby mieć wpływ na wynik tego postępowania. Postępowanie administracyjne przed organami nadzoru budowlanego przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami K.p.a. Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. W sprawie przeprowadzono wymagane postępowanie wyjaśniające, w którym zebrano potrzebny materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia meriti, motywy zaskarżonej decyzji zawierają stosowne uzasadnienie, w którym wyjaśniono w sposób przekonujący przesłanki zastosowania podstawy materialnoprawnej w kontekście poczynionych ustaleń faktycznych sprawy. W skardze kasacyjnej nie wyłuszczono zresztą jakie to okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione i na czym miałoby polegać zaniechanie dokładnego zbadania sprawy.
Nie jest przecież kwestionowane, że będący przedmiotem postępowania budynek dawnej dyspozytorni kolejki wąskotorowej, jest obiektem zabytkowym. W opracowanej przez uprawniony podmiot ekspertyzie stanu technicznego przedmiotowego budynku w sposób jednoznaczny we wnioskach wskazano, że elementy konstrukcyjne budynku, jak mury, stropy są w złym stanie technicznym, brak części stolarki okiennej i drzwiowej oraz stwierdzono liczne pęknięcia i ubytki ścian zewnętrznych, uszkodzenia budynku, to głównie wilgoć, osłabienia stropodachu (zaprawy w stropach), lokalne uszkodzenia konstrukcji dachu, inne uszkodzenia, jak posadzki, tynki, stolarka są normalnymi uszkodzeniami wynikającymi z wyeksploatowania. Bezsporne jest, że w wyniku oględzin przedmiotowego obiektu, dokonanych przy udziale przedstawiciela Spółki, ustalono zakres niezbędnych robót budowlanych, które mają charakter zabezpieczający go przed dalszą degradacją.
Jednocześnie autorzy ekspertyzy stwierdzili, że na skutek posuniętych zniszczeń przedmiotowy budynek utracił wszelkie walory architektoniczne i użytkowe zabytku. Walorów tych w pełni nie można przywrócić.
W realiach sprawy zebrano w aktach administracyjnych dostateczny materiał dowodowy pozwalający stwierdzić, że budynek dyspozytorni kolejki wąskotorowej będący zabytkiem znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wobec wpisania go do rejestru zabytków, nie było możliwe nakazanie jego rozbiórki, natomiast dopuszczalne było nałożenie na Spółkę takich obowiązków, które powstrzymać ma postępującą degradację obiektu zabytkowego. Stąd też w tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ pierwszej instancji właściwie zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb i w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu nakazał wykonanie określonych robót budowlanych.
B. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zakreślenie w zaskarżonej decyzji oznaczonego terminu wykonania nakazanych robót zabezpieczających przy obiekcie objętym postępowaniem organów nadzoru budowlanego. W skardze kasacyjnej nie dostrzeżono, że organ odwoławczy w kwestii terminu wykonania nakazanych robót orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zarzutu zaś naruszenia tego przepisu nie podniesiono w skardze kasacyjnej. Z normy art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, który był materialnoprawną podstawą nałożenia obowiązku na Spółkę wynika, że właściwy organ nadzoru budowlanego określa termin wykonania obowiązku. Taki termin w zaskarżonej decyzji został nałożony, argumentacja skargi kasacyjnej nie odnosi się w tym zakresie więc do przepisu prawa, na podstawie którego taki element rozstrzygnięcia znalazł się w zaskarżonej decyzji, ale ma naturę wyłącznie słusznościową (potrzeby uwzględnienia terminów postępowania, procedury zamówień publicznych, logistyki terminów procesu budowlanego).
C. Nie jest również usprawiedliwiony zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, wystąpienie tam ujętego stanu faktycznego – stwierdzenie, że obiekt budowlany jest w "nieodpowiednim stanie technicznym" – zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Norma ta jest konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Spółki sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nakazanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu dawnej dyspozytorni kolejki wąskotorowej, objętej wpisem do rejestru zabytków, w zakresie niezbędnych robót budowlanych zabezpieczających ten obiekt przed jego dalszą degradacją, poprzez określone roboty wskazane w decyzji I instancji, w zakreślonym w zaskarżonej decyzji terminie, jest działaniem zgodnym z prawem.
Skoro w tej sprawie, co niewątpliwe – i także z udziałem przedstawicieli Spółki – ujawniono w sposób niesporny nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu, to zachodziła potrzeba wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a ich rodzaj oraz zasięg zależał od ustaleń poczynionych w sprawie. Takie ustalenia zostały jednoznacznie ustalone w postępowaniu administracyjnym. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 3 uPb oznacza, że jeżeli wystąpiła przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, co w tej sprawie uczyniono.
Prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że nałożone na Spółkę obowiązki mają wyłącznie charakter zabezpieczający, polegają bowiem na naprawie tych elementów budynku, które są w nieodpowiednim stanie i jedynie w koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu. Już z samego rozstrzygnięcia decyzji MWINB wynika, że nakazane prace są pracami zabezpieczającymi obiekt przed dalszą degradacją. Trafnie sąd pierwszej instancji przyznał, że zakres nakazanych robót wskazanych w decyzji I instancji, nie mieści się w pojęciu odbudowy.
D. Ubocznie wypadnie zauważyć, że w myśl art. 5 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska m. in. strzeże dziedzictwa narodowego. Niewątpliwie przedmiot postępowania jest zabytkiem, a jego nieodpowiedni stan techniczny znany być Spółce już od wielu lat. Zaniechanie podjęcia przez Spółkę odpowiednich działań zabezpieczających ten zabytek przed dalszą degradacją, w żadnym razie nie może znaleźć aprobaty z punktu widzenia potrzeby ochrony dóbr dziedzictwa narodowego.
E. Z powyższych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa oddalono skargę kasacyjną.