Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 106/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta [...] W. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie drugiego etapu budynku mieszkalnego z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu i przyłączami technicznymi na działkach o nr ewid. [...], [...] i części działki [...] oraz działki [...] i [...] (jako dojazd do terenu inwestycji) wraz z działką drogową o nr ewid. [...] (pas drogowy ul. [...]) przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...].
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii dostępu do drogi publicznej obszaru inwestycji.
Na powyższą decyzję Spółka "[...]" złożyła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten umożliwia wydanie decyzji kasatoryjnej wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził bowiem, że nieruchomość, na której ma być realizowana inwestycja, nie posiada dostępu do drogi publicznej, a w dalszej części uzasadnienia wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] W. powinien rozważyć, czy istnieje możliwość zapewnienia nieruchomości dostępu do drogi publicznej. W ocenie Sądu rozumowanie organu odwoławczego zawiera zatem sprzeczności.
Sąd stwierdził, że powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie mogła być też konieczność ustalenia, czy istnieje możliwość ustanowienia na działce nr ewid. [...] służebności przejścia i przejazdu. Kwestia ta nie może być rozstrzygana przez organ przy ocenie przesłanek niezbędnych do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W opinii Sądu przedłożony przez pełnomocnika inwestora na rozprawie odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta [...] W. z dnia [...], sygn. akt [...] o ustanowieniu służebności przejazdu i przechodu może być dowodem w sprawie przy ponownym jej rozpoznaniu przez SKO.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca Spółdzielnia wniosła nadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 138 § 2 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), jak również w świetle § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), na organie wydającym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ciąży obowiązek wyznaczenia obszaru wokół terenu planowanej inwestycji i dokonanie jego analizy. Dokonanie pełnej analizy w zakresie dostępu do drogi publicznej wyeliminowałoby stan niepewności co do możliwości zabudowy nieruchomości objętych wnioskiem inwestora. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji było zatem w pełni zasadne i zgodne z prawem.
Pismem z dnia 18 maja 2007 r. Spółka "[...]" złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wbrew jej zarzutom Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował (wyłożył) i zastosował w sprawie normę art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do niebudzącego wątpliwości brzmienia tej normy organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jeżeli zatem w rozpoznawanej przez Sąd sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...], ustalającą warunki zabudowy dla drugiego etapu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym i stosownymi przyłączami technicznymi, ze względu na to, iż nieruchomość objęta ww. zamierzeniem inwestycyjnym nie ma dostępu do drogi publicznej (czy ze względu na to, że kwestia nie została w sprawie wyjaśniona, co również można wyprowadzać z niejasnego w tej mierze uzasadnienia zaskarżonej decyzji), to podzielić trzeba stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż dostęp do drogi publicznej mógł i winien być wyjaśniony w postępowaniu odwoławczym, jako że nie wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie w całości ani nawet w znacznej części, a dopiero ta przesłanka czyniłaby zasadnym uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] W. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Ma rację Sąd pierwszej instancji stwierdzając, w ślad za ukształtowanym i przywołanym w zaskarżonym wyroku orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym – jak w niniejszej sprawie – dopuszczalne jest wyjątkowo, czyniąc wyłom od zasady merytorycznego rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy i dlatego nie może podlegać wykładni rozszerzającej.
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie mógł odnieść zamierzonego skutku kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zarzut naruszenia przepisu art. 133 § 1 tej ustawy ewidentnie nie ma usprawiedliwionych podstaw, skoro Sąd pierwszej instancji orzekał w sprawie tak jak tego wymaga ww. przepis, tj. wydał wyrok na podstawie akt sprawy po zamknięciu rozprawy.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy.