Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2006 r. odrzucił skargę T. F. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2006 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę poddasza. W uzasadnieniu wskazał, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego, adwokat E. G.-S. Wpisu stałego od skargi, w wysokości 200 zł, pełnomocnik nie uiścił. Zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.), pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, odrzuca się bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Sąd wyjaśnił, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), stanowiący, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi, utracił moc dnia 17 marca 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył T. F., reprezentowany przez adwokat E. G.-S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ustalenie, że przepis § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. przestał obowiązywać, gdyż utracił moc. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że wskazane rozporządzenie nie zostało uchylone ani zmienione. Fakt wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności § 5 ust. 2 rozporządzenia z art. 221 ustawy P.p.s.a. nie powoduje automatycznie ani uchylenia, ani zmiany rozporządzenia, bowiem wyrok Trybunału nie posiada takiej mocy. Może on co najwyżej stanowić podstawę do jego zmiany.
W dniu składania skargi § 5 ust. 2 rozporządzenia obowiązywał nadal. Autor skargi kasacyjnej podkreślił również, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany został w sprawie skargi konstytucyjnej złożonej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa ta toczyła się przed sądem, tymczasem niniejsza sprawa dotąd przed sądem się nie toczyła. Pełnomocnik podniósł również, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) tj. z zasadami współżycia społecznego.
Sąd dążył bowiem do pozbycia się sprawy ze względów proceduralnych, nie mając na względzie interesu obywatela i ochrony jego dóbr. Ponadto pełnomocnik T. F. wskazał, że Sekretariat WSA w Szczecinie poinformował pracownika Kancelarii, iż ewentualny wpis od skargi nie zostanie przyjęty "wobec obowiązującego przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r.".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania, Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ulicy [...], wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz Wspólnoty kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 175 § 1 ustawy P.p.s.a, sporządzenie skargi kasacyjnej obwarowane zostało przymusem adwokacko-radcowskim. U podstaw jego wprowadzenia leżała intencja zapewnienia jak najwyższego poziomu formalnego i merytorycznego środków zaskarżenia wnoszonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Za chybione należy uznać wywody pełnomocnika skarżącego, wskazujące, że mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., orzekającego o niezgodności z ustawą P.p.s.a. przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., przepis ten pozostaje w mocy. Przeciwny wniosek wynika bowiem nie tylko z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącego, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, ale również z jednej z podstawowych reguł kolizyjnych, w myśl której norma wyższej rangi uchyla niezgodną z nią normę niższej rangi.
Przepis rozporządzenia niezgodny z przepisem ustawowym, o której to niezgodności orzekł Trybunał Konstytucyjny, nie może zatem być stosowany przez sąd. Twierdzenie przez pełnomocnika skarżącego, iż w dniu wniesienia skargi, tj. 30 maja 2006 r. (data stempla pocztowego), § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. nadal obowiązywał, mimo stwierdzenia jego niezgodności z ustawą w dniu 7 marca 2006 r., godzi w podstawowe zasady interpretacji prawa, które powinny być znane osobie posiadającej uprawnienia do wykonywania zawodu adwokata. Za bezzasadne uznać należy także twierdzenie, iż wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. wydany został w wyniku skargi konstytucyjnej złożonej od wyroku NSA w innej sprawie. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności z Konstytucją poszczególnych aktów prawnych lub przepisów nie są związane jedynie z konkretną sprawą, w której pojawiło się pytanie prawne co do zgodności aktu lub przepisu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Orzeczona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność § 5 ust. 2 rozporządzenia z art. 221 ustawy P.p.s.a. ma charakter abstrakcyjny, nie można bowiem uznać, że dany przepis ma zastosowanie w jednej sprawie, zaś w innej, jako niezgodny z Konstytucją, nie może zostać zastosowany.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez WSA w Szczecinie art. 5 Kodeksu cywilnego. Przepis ten, jako przepis prawa cywilnego, dotyczy stosunków cywilnoprawnych między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, co wynika z art. 1 Kodeksu. Sąd administracyjny kontrolując fakt prawidłowego opłacenia skargi nie mógł zatem go naruszyć, bowiem w ogóle go nie stosował. Ponadto podkreślić należy, że zarzut, jakoby Sąd I instancji nie miał na względzie dobra strony, a jedynie próbował pozbyć się sprawy ze względów proceduralnych, nie może odnieść skutku w przypadku, gdy skarga nie spełnia podstawowych wymogów formalnych warunkujących możliwość jej merytorycznego rozpoznania, mimo iż skarżący jest reprezentowany przez adwokata, obowiązanego do zapewnienia poprawności wnoszonego środka zaskarżenia. Sąd administracyjny zobowiązany był zastosować się do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi wymogiem rozpoznania skargi jest jej prawidłowe opłacenie.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, skarga wniesiona przez adwokata, która nie została należycie opłacona, podlega odrzuceniu bez wezwania o uiszczenia opłaty, jeżeli podlega opłacie stałej. Ponieważ skarga T. F., wniesiona przez adwokat E. G.-S., nie została opłacona przy jej wniesieniu, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił ją na podstawie art. 221 ustawy P.p.s.a. § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., pozwalający na wzywanie pełnomocnika do opłacenia wpisu od skargi po jej przekazaniu sądowi, utracił moc z dniem 17 marca 2006 r., tj. z dniem publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05.
Na marginesie należy wspomnieć, że podnoszony przez pełnomocnika fakt uzyskania w sekretariacie Sądu błędnej informacji dotyczącej trybu uiszczania wpisu, podniesiony został we wniosku o przywrócenie terminu do opłacenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał jednak, że twierdzenie to nie przesądza o braku winy pełnomocnika. Pogląd ten został podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt
II OZ 1482/06.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz którejkolwiek ze stron. Jak wynika z art. 203 i 204 ustawy P.p.s.a. orzeczenie o kosztach może zapaść po merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Skarga T. F. została natomiast odrzucona z powodów formalnych.