Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1339/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., w punkcie 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, a w punkcie 3 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200,00 złotych tytułem kosztów postępowania oraz kwotę 257,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., cofającą skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską.
Podstawą faktyczną powyższych decyzji było ustalenie poczynione przez organ, iż skarżący jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 12 § k.k., czyli o to, iż jako wiceprezes zarządu w K. S.A., potem dyrektor [...], odpowiedzialny za jej prawidłowe i optymalne funkcjonowanie na rynku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nadużywał udzielonych mu uprawnień i "uprzywilejowywał" spółkę E., przyjmując w zamian od jej właścicieli korzyść majątkową w kwocie co najmniej 67.200,00 zł, przy czym z popełnienia tego przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu.
Organ wskazał jednocześnie, że zarzucane przestępstwo nie zostało sklasyfikowane przez prawodawcę, jako czyn przeciwko mieniu, ale nie jest to przeszkoda uniemożliwiająca zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (obecnie: Dz.U. z 2012 r., poz. 576, zwanej dalej u.o.b.a.), w kontekście interesu społecznego – art. 7 k.p.a.
W ocenie Komendanta Głównego Policji, sam fakt toczenia się postępowania karnego przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, uzasadnia obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W skardze zarzucono: - naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a., poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego; - naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie był dotychczas karany i ma pozytywną opinię zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w środowisku myśliwych.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał zaskarżony w niniejszej sprawie wyrok, którym skargę uwzględnił.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. oraz w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym, w myśl których pozwolenia na broń nie wydawało się osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W ocenie Sądu pierwszej instancji istota sprawy sprowadzała się do oceny tego, czy sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego, dotyczącego zarzutu popełnienia przez niego przestępstwa z XXXVI rozdziału Kodeksu karnego zatytułowanego: "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu", stanowi samoistną przesłankę, uzasadniającą wydanie skarżonej decyzji. Dokonując tej oceny Sąd pierwszej instancji wskazał, że należy dokonywać rozłącznej analizy sytuacji określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, po słowach "w szczególności". Ustawodawca wymienił tam bowiem dwie różne przesłanki, uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń: (1) skazanie prawomocnym orzeczeniem za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu; (2) toczenie się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Sąd podkreślił, iż zarzucane skarżącemu przestępstwo nie mieści się w kategorii przestępstwa przeciwko mieniu.
Wychodząc z założenia, iż ustawodawca tworząc normy prawne zachowuje się w sposób racjonalny, Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, iż ustawodawca chciał zrównać skutki prawne skazania i toczenia się postępowania karnego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy strona nie została prawomocnie skazana za popełnienie któregokolwiek z przestępstw wymienionych w omawianym przepisie, a toczące się przeciwko stronie postępowanie karne nie dotyczy przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, organ administracji nie powinien stosować swoistego automatyzmu przy odmowie wydawania pozwolenia na broń, czy cofaniu wydanych już zezwoleń. W takich sytuacjach organ winien był prowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, pod kątem ustalenia istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przedmiotowa obawa musiała zaś mieć charakter realny. Powinna była wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest jedynie fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu.
Należałoby zatem poddać badaniu czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni, czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwia realną ocenę istnienia omawianej obawy.
Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się do wywiedzenia istnienia obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a., z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego. Tak wywiedzione wnioski nie mogły spotkać się z akceptacją Sądu. Organ nie dokonał bowiem analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu pod kątem zaistnienia obawy użycia przez niego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Z toczącego się postępowania karnego nie można też było skutecznie wywodzić ocen odnośnie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Na tym etapie postępowania karnego nie jest jeszcze wiadomym, jakie zapadnie w sprawie rozstrzygnięcie, co do winy czy niewinności oskarżonego, a na dzień wydawania skarżonej decyzji brak było rozstrzygnięcia w sprawie karnej.
Podkreślono też, iż organ nie odniósł się do żadnego z dowodów znajdujących się w aktach, zawierających opinie o zachowaniu skarżącego, o jego charakterze i postępowaniu w życiu osobistym. Z przytoczonych okoliczności organ nie wyprowadził wniosków, nie dokonał ich oceny.
Sąd podkreślił także fakt, iż zgodnie z art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L.91.256.51,2008.179.5), państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Za element wskazujący na istnienie takiego zagrożenia uznaje się zaś wyrok skazujący za umyślne popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy.
W ocenie Sądu nie zaistniała przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż zarzucany skarżącemu czyn nie nosi tych znamion. Sam zaś fakt prowadzenia postępowania karnego nie stanowi samoistnie o istnieniu przedmiotowego zagrożenia. W rozpatrywanej sprawie doszło zatem do automatyzmu, pozaustawowego rozszerzenia katalogu przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, co skutkowało uchyleniem kontrolowanych decyzji, jako naruszających przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.o.b.a.
Sąd pierwszej instancji zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę, organ dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego, rozważył uzupełnienie materiału dowodowego. Nadto organ winien odnieść się do dowodów, dotyczących charakteru i osobowości skarżącego (dyplomów, wyróżnień, podziękowań) w kontekście przesłanek, uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Główny Policji. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k., tj. przeciwko obrotowi gospodarczemu w warunkach czynu ciągłego, nie zachodzi uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem charakter wymienionych czynów wskazuje na zaistnienie takiej obawy.
Skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przedstawienie przez sąd administracyjny stanu faktycznego ustalonego przez organy Policji, w postaci uznania, iż organy Policji nie wskazały okoliczności, na podstawie których organ wywiódł, iż skarżący spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności i nie dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty kasator wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na brzmienie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. Z treści tych przepisów wynika zdaniem kasatora, że prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń choćby za jedno z przestępstw wymienionych w pkt 6 ust. 1 art. 15 ustawy nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i obliguje organy Policji do cofnięcia wydanego jej pozwolenia. Dokonując dalszej analizy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy autor skargi kasacyjnej uznał, że przepis ten jedynie przykładowo wymienia okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wynika z tego, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty.
Dalej kasator wskazał, że bezspornym jest w sprawie, iż S. L. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., tj. przeciwko obrotowi gospodarczemu w warunkach czynu ciągłego. Podkreślił, iż skoro skarżącemu zarzucono popełnienie ww. przestępstwa w warunkach czynu ciągłego, to de facto oznacza to, iż zarzucono stronie popełnienie wielu jednostkowych zabronionych prawem działań, trwających łącznie przez prawie 3 lata, ale podjętych w krótkich odstępach czasu jedno po drugim i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a przy tym stanowiących dla strony stałe źródło dochodu, co w myśl art. 65 § 1 k.k. jest okolicznością obciążającą. Dobra prawne, które strona naruszyła swoim działaniem, a także okoliczności ww. czynu i jego wysoka społeczna szkodliwość, w ocenie organów Policji bezsprzecznie wskazują na zaistnienie uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Strona dopuszczając się przestępstwa m.in. przeciwko obrotowi gospodarczemu, swoim czynem zagroziła pośrednio również mieniu, które to dobro prawne wprost jest przewidziane w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. i którego zagrożenie lub naruszenie czynem karalnym skutkuje wówczas obligatoryjnym cofnięciem pozwolenia na broń. W związku z tym, pomimo tego iż przestępstwo, które zarzucono skarżącemu nie zostało wyraźnie wskazane w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to stwierdzono, iż mógł on działać świadomie, a zatem godził się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania.
Kasator zauważył dalej, iż broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania jest ograniczony przepisami ustawy. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie z pewnością występuje w przypadku dysponowania bronią przez osobę, która świadomie dopuszcza się czynów przestępczych. Nie można wykluczyć, że w przyszłości taka osoba równie łatwo naruszy inne przepisy prawa dotyczące posiadania broni i amunicji i zachowa się w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. Organy Policji nie maja obowiązku udowodnienia, że posiadacz pozwolenia może użyć broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Wystarczające jest już samo uzasadnione domniemanie takiego zachowania wynikające z faktu skazania lub choćby podejrzenia o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą.
Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny wypowiadając się co do wykazanej przez organy Policji obawy użycia przez skarżącego broni podniósł, iż "przedmiotowa obawa musi mieć charakter realny i wynikać m.in. z analizy stosunku strony do norm prawnych ". Pogląd ten organ uznał za niezrozumiały i w realiach niniejszej sprawy wyjątkowo osobliwy, bowiem to właśnie analiza zachowania strony, którego to zachowania wynikiem było oskarżenie o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu w warunkach czynu ciągłego, jak najbardziej obrazuje stosunek skarżącego do obowiązujących norm prawnych. W ocenie Komendanta Głównego Policji prowadzone przeciwko skarżącemu postępowania karne i niniejsze administracyjne są właśnie wynikiem stosunku strony do norm prawnych.
Stwierdzono ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie w ocenie kasatora mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Komendant Główny Policji zbadał bowiem wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), lecz w świetle przytoczonej powyżej argumentacji dokonał jedynie ich zgoła odmiennej oceny przy rozstrzyganiu o istocie sprawy. Ocena ta była również wynikiem znowelizowanej dyspozycji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (do którego to argumentu Sąd odniósł się w zaskarżonym wyroku w sposób szczątkowy) i podyktowana charakterem sprawy. Organ administracji nie dopuścił się jednak przy tym obrazy zasady swobodnej oceny dowodów, oparł się bowiem na wszystkich dowodach zgromadzonych w sprawie oraz dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 13 września 2012 r. pełnomocnik skarżącego S. L., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. oraz oceny tego, czy skarżącego można zaliczyć do grona osób wymienionych w tym przepisie. Zaskarżone decyzje podjęte zostały bowiem na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 u.o.b.a. i zarzut błędnej wykładni tych przepisów wskazano w kasacji Komendanta Głównego Policji.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 2 u.o.b.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ cofał pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 tej ustawy. Z kolei z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynikało, iż pozwoleń na broń nie wydawało się (a także cofało się już wydane) osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, stwierdził, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń ba podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano ponadto, iż co do innych osób niż wymienione w ww. przepisie, w szczególności co do osób, które nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, organ musi szczegółowo analizować i uzasadniać istnienie takiej obawy.
Konkludując powyższe stwierdzić należy, że cofnięcie pozwolenia na broń było obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należała do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a., gdyż były to osoby, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przede wszystkim tymi osobami byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wskazany wyżej obowiązek zachodził również w przypadku, gdy wobec danej osoby toczyło się postępowanie karne o popełnienie ww. przestępstw.
Tymczasem w przypadku S. L., powodem cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt toczącego się w stosunku do niego postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 k.k. Przestępstwo to polega na żądaniu lub przyjmowaniu przez osobę pełniącą funkcję kierowniczą w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność gospodarczą lub pozostając z nią w stosunku pracy, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy, w zamian za nadużycie udzielonych uprawnień lub niedopełnienie ciążącego obowiązku mogące wyrządzić tej jednostce szkodę majątkową albo stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji lub niedopuszczalną czynność preferencyjną na rzecz nabywcy lub odbiorcy towaru, usługi lub świadczenia. Jest zatem przestępstwem przeciwko obrotowi gospodarczemu z rozdziału XXXVI Kodeksu karnego.
W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można powoływać się jedynie na fakt toczącego się postępowania w sprawie o przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, jak uczyniły to organy Policji – nie uzasadnia to automatycznie obawy, że broń może być przez taką osobę użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Stosując taką wykładnię każdej osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie karne (z wyłączeniem przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) należałoby cofnąć pozwolenie na broń.
Podkreślenia wymaga, iż zarówno decyzja w sprawie pozwolenia na broń, jak i decyzja cofająca takowe uprawnienie, nie jest decyzją wydawaną w granicach klasycznego uznania administracyjnego. Ma ona charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania istnienia uzasadnionych okoliczności dla jej wydania. Odnosi się to także do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, toczącego się na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a.
Warunkiem cofnięcia pozwolenia na broń palną w sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, czyli w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jest wykazanie w toku postępowania przed organami administracji, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy zarzutem popełnienia przez stronę danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Do oceny spełnienia przesłanki, która uzasadniałaby cofnięcie pozwolenia na broń niezbędne jest więc wzięcie pod uwagę nie tylko faktu toczącego się postępowania karnego o przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, ale również innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Konieczne w tym wypadku jest dokonanie dogłębnej analizy wystąpienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Nie jest wystarczająca analiza, która sprowadza się do ogólnych twierdzeń, iż na gruncie rozpatrywanej sprawy należy uwzględnić okoliczności odnoszące się do rodzaju popełnionego przestępstwa oraz że jest to przestępstwo podobne do przestępstwa przeciwko mieniu. Owszem, fakt zarzutu popełnienia przestępstwa może ujawniać cechy osobowe i sposób życia osoby posiadającej broń, które mogą wywołać uzasadnioną obawę, iż osoba ta użyje tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – wymaga to jednak oceny w szerszym kontekście, uwzględniającej przede wszystkim zachowanie posiadacza broni w związku z zarzutem popełnienia określonego przestępstwa. Niezbędne jest więc wykazanie związku między zarzutem popełnienia przez S. L. czynu z art. 296a § 1 k.k. i toczącego się w związku z tym postępowania karnego z jego cechami charakteru i dotychczasowym zachowaniem, które stwarzałoby obawy, iż użyje on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego.
Chodzi przy tym o tak zwany adekwatny związek przyczynowy, to znaczy taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. Dlatego też, dla oceny spełnienia przesłanki warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu toczącego się postępowania karnego o przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu ale również innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie (por. wyroki NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn.. akt II OSK 1421/09 oraz z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn.. akt II OSK 1867/09).
Za niewystarczające dla wykazania powyższego związku uznać także należy podnoszoną przez organy Policji okoliczność, że przestępstwo, o które podejrzany jest S. L. popełnione zostało w warunkach czynu ciągłego. Jakkolwiek jest to okoliczność obciążająca po myśli art. 65 § 1 k.k., to jednak obciążenie to dotyczy wymiaru kary i środków karnych stosowanych w postępowaniu karnym i nie może być automatycznie przenoszone na represje w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.a., wskazując dodatkowo dla potwierdzenia jej zasadności na art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L.91.256.51,2008.179.5).
Stwierdzić jednocześnie należy, że również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż Sąd ten prawidłowo przyjął i przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy Policji orzekając o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską, w związku z toczącym się postępowaniem karnym o przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności i nie dokonały właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. W szczególności, w świetle powyższych wywodów, za takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji przemawia fakt, że organy w ogóle nie odniosły się do dowodów dotyczących charakteru i osobowości skarżącego w kontekście uzasadniającym cofnięcie pozwolenia na broń.
Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Nadmienić jeszcze przyjdzie, że jakkolwiek Sąd dokonywał kontroli zaskarżonego wyroku w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie jego wydania oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji, to w ponownie prowadzonym postępowaniu organy wezmą również pod uwagę zmianę stanu prawnego, która nastąpiła z dniem 10 marca 2011 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2011 r., Nr 38, poz. 195), a więc już po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego wyroku.
Wskazać też wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl