Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1937/07 po rozpoznaniu skargi H. i Z. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylającą na podstawie art. 138 (2 kpa decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia [...] lipca 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w Nowym Dworze Mazowieckim przy ul. [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzja organu pierwszej instancji jest umotywowana tym, że niesporny w sprawie fakt zrealizowania 2 okien od strony działki A. B., za zgodą jej poprzedniczki prawnej, był znany A. B. w dacie, kiedy stała się właścicielką nieruchomości, co powoduje, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji co do możliwości zastosowania art. 105 (1 kpa i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, powołując się na przepisy o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ich bezwzględny charakter w kwestii odległości od granicy sąsiedniej nieruchomości. W ocenie organu wojewódzkiego okoliczność, że poprzednia właścicielka sąsiedniej nieruchomości wyraziła zgodę na wykonanie okien w ścianie wybudowanej w granicy jest w sprawie bez znaczenia.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów art. 7, 9 i 77 kpa w zakresie gromadzenia materiału dowodowego oraz stanowisko w kwestii braku znaczenia zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wykonanie przedmiotowych okien.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu podstawową kwestią w sprawie jest to, że organ pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe, w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do uznania go za bezprzedmiotowe a więc takie, kiedy nie istnieje przedmiot postępowania. Organ rozpoznając sprawę powinien natomiast poddać analizie, czy samowolnie wykonane otworzy okienne nie naruszają prawa to jest art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i (12 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Słusznie organ odwoławczy uznał też, że zgoda byłej właścicielki sąsiedniej nieruchomości - B. Z. na wykonanie okien nie stanowiła przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli H. i Z. B. reprezentowani przez adwokata, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, to jest (330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./ oraz art. 135 ppsa poprzez "niezastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa wobec nie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniu prawa lecz oddalenie skargi".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż umorzenie postępowania było wynikiem stwierdzenia oczywistego braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w sytuacji, gdy poprzedni właściciel sąsiedniej działki wyraził zgodę na wykonanie przedmiotowych okien.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem wskazanego przepisu prawa materialnego oraz niezastosowanie, stosownie do wymogu art. 135 ppsa, środków przewidzianych ustawą nie dostrzegł, że przedmiotem zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego organu odwoławczego było orzeczenie na podstawie art. 138 (2 kpa o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia otworów okiennych od strony granicy z sąsiednią działką oraz przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego, merytorycznego rozpoznania.
Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczność, iż właściciel sąsiedniej działki wyraził zgodę na wykonanie przedmiotowych otworów, nie uprawnia do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, nie zachodzi bowiem bezprzedmiotowość w znaczeniu przedmiotowym, lub też w znaczeniu podmiotowym. Konieczne jest dokonanie w ramach rozpoznania sprawy administracyjnej oceny, czy w konkretnych warunkach wykonanie okien nie narusza wymogów prawa publicznego w takim zakresie jak np. zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego, ochrony zdrowia lub mienia.
Należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji aprobując rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zaskarżoną decyzją w kwestii konieczności rozpoznania merytorycznego, jednocześnie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody odnoszące się do meritum sprawy, a więc do tego, jak powinno się ocenić zgodę sąsiada na wykonanie przedmiotowych okien, podczas gdy należy to do organów administracji rozpoznających sprawę w wyniku wydania decyzji na podstawie art. 138 (2 kpa. Jest to niewątpliwie wadą uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jednakże taką, która wobec prawidłowego rozstrzygnięcia nie powinna skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej /art. 184 ppsa/. Z uwagi na to, że Sąd nie mógł zamieścić w uzasadnieniu wyroku oceny w powyższym zakresie, organy administracji publicznej rozpoznając sprawę nie będą związane tą oceną /art. 153 ppsa/, lecz bez względu na to, jakie stanowisko wyraził Sąd w niniejszej sprawie, powinny dokonać własnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.