Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Białymstoku postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 546/16 odrzucił skargę W. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 37/15 oddalającym skargę na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PPWIS) w Białymstoku z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. oddalił skargę W. K. na ww. decyzję PPWIS w Białymstoku z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W. K. dnia 17 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego k.
13) złożył do sądu wojewódzkiego skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 37/15, jako podstawę żądania wskazując art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. "Ppsa"). Do akt sprawy dołączył pismo [...] z dnia [...] maja 2015 r. (k. 11), które stanowi według niego dowód, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, mające wpływ na rozstrzygnięcie (k. 3 – 7). Wraz ze skargą o wznowienie postępowania skarżący złożył do tegoż sądu wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia powołując za podstawę prawną art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 – 2 i 4 Ppsa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazał, że z akt administracyjnych bezspornie wynika, że skarżący o istnieniu dokumentu USK z dnia 18 maja 2015 r. dowiedział się 4 marca 2016 r., bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z ww. dnia skierowane do Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego, do którego jako załącznik ww. dołączył m.in. odpowiedź [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 546/16 WSA w Białymstoku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w związku z niewykazaniem przez ww., że wniosek został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 Ppsa.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 29/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego wniesione na ww. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2016 r.
W dniu 7 lutego 2017 r. organ dołączył do akt sądowych pismo skarżącego z dnia 4 marca 2016 r. wraz z załącznikiem, tj. pismem [...] z dnia 18 maja 2015 r.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych które mogłyby stanowić ustawową podstawę wznowienia o której mowa w art. 273 § 2 Ppsa. W sprawie niniejszej skarżący nie uprawdopodobnił również okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, ograniczając się do stwierdzenia, że o piśmie [...] z dnia 18 maja 2015 r., które stanowi według niego dowód, iż w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie dowiedział się "kilka dni temu".
Natomiast z odpowiedzi organu na skargę oraz z dokumentacji dołączonej przez organ do akt sprawy w dniu 7 lutego 2017 r. wynika, że skarżący o istnieniu dokumentu [...] z dnia 18 maja 2015 r. dowiedział się 4 marca 2016 r., bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z ww. dnia skierowane do Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego, do którego jako załącznik ww. dołączył m.in. odpowiedź [...] z dnia 18 maja 2015 r. Zatem trzymiesięczny termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia 4 marca 2016 r. i upłynął w dniu 4 lipca 2016 r. tymczasem złożenie przedmiotowej skargi nastąpiło po upływie terminu, tj. w dniu 17 sierpnia 2016 r.
Skargą kasacyjną – reprezentowany przez pełnomocnika – W. K. zaskarżył ww. postanowienie w całości, zarzucając mu:
- - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- a) art. 273 § 2 oraz art. 270 Ppsa, poprzez ich nie zastosowanie w niniejszej sprawie i nie wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 37/15 w sprawie skarżącego zgodnie z jego skargą oraz uznanie, że skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby być podstawą do wznowienia postępowania w jego sprawie zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem ustawy Ppsa, podczas gdy ostateczna decyzja w sprawie skarżącego została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy mający znaczenie w przedmiotowej sprawie. Skarżący zgodnie z wymogiem art. 273 § 2 Ppsa przedstawił nowy dowód - dokument/pismo [...] z dnia 18 maja 2015 r., który powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania w jego sprawie z zastosowaniem wskazanych wyżej przepisów, a ponadto wykazał, że podstawą do wznowienia postępowania był fakt dowiedzenia się przez skarżącego o możliwości zastosowania tego trybu postępowaniu,
- b) art. 277 Ppsa, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżący nie zachował terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 37/15 w sprawie skarżącego w wymaganym przepisami prawa terminie; podczas gdy skarżący szczegółowy wyjaśnił i uzasadnił, kiedy dowiedział się o istnieniu dokumentu, który czyni podstawę do żądania wznowienia postępowania w jego sprawie, oraz przede wszystkim kiedy dowiedział się o możliwości wystąpienia do sądu ze skargą o wznowienie postępowania,
- c) art. 280 Ppsa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi skarżącego o wznowienie postępowania sądowego, podczas gdy skarżący spełnił wszystkie wymagania wskazane w Ppsa, niezbędne do wznowienia prawomocnego postępowania w jego sprawie.
W związku z powyższym wnosi o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 37/15, a w konsekwencji jej uwzględnienie z uwagi, że jest ona uzasadniona, a skarżący spełnił wszystkie wymogi do wniesienia takiej skargi określone przepisami prawa, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ewentualnie z ostrożności procesowej wnosi o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Białymstoku, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podnosi, że termin do wniesienia przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania winien być liczony od momentu kiedy strona dowiedziała się o możliwości wystąpienia do sądu ze skargą o wznowienie postępowania, a nie jak usilnie podnosi organ oraz sąd – od daty otrzymania pisma z [...] z dnia 18 maja 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 Ppsa i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 Ppsa, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego – art. 270 Ppsa. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję obalania prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie (art. 280 Ppsa)
W myśl przepisu art. 280 § 1 Ppsa sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia.
Skarga o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 Ppsa może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, iż ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści.
Z treści samej skargi o wznowienie postępowania sądowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skargi tej nie oparto na ustawowych podstawach wznowienia.
Powołanie przez stronę art. 273 § 2 Ppsa i sformułowanie podstawy wznowienia przy użyciu sformułowań użytych przez ustawodawcę w tych przepisach, nie oznacza oparcia skargi na ustawowej przesłance wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu.
Nie wystarczy dla stwierdzenia dopuszczalności skargi o wznowienie wskazać podstawę wznowienia i przytoczyć jej ustawową nazwę. Należy wskazać takie okoliczności faktyczne, które mogą stanowić jedną z podstaw wznowienia postępowania. Jeżeli natomiast już z samego sformułowania powoływanych przez skarżącego okoliczności wynika, że nie stanowią one żadnej z tych podstaw, to nie jest spełniona zasadnicza przyczyna prawna pozwalająca na wznowienie postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I CZ 106/14, LEX nr 1648691 oraz z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt IV CZ 79/13, LEX 1399914).
Przyczyna podana przez skarżącego nie może w okolicznościach niniejszej sprawy zostać uznana za podstawę wznowienia postępowania.
Odmienna ocena działania organów administracji publicznej przez sąd I instancji podobnie jak niezadowolenie z reprezentowania go przez pełnomocnika nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż ocena legalności decyzji jak i niezadowolenie z reprezentowania go przez pełnomocnika nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 Ppsa.
W niniejszej sprawie nie wskazano żadnych konkretnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 546/16, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Do skargi o wznowienie postępowania skarżący dołączył pismo [...] z dnia 18 maja 2015 r., które stanowi według niego dowód, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, mające wpływ na rozstrzygnięcie. Jednakże jak wynika z odpowiedzi organu na skargę, o istnieniu dokumentu [...] z dnia 18 maja 2015 r. skarżący dowiedział się 4 marca 2016 r., a nie jak wskazuje w skardze złożonej w dniu 17 sierpnia 2016 r. –" kilka dni temu". W dniu 7 lutego 2017 r. organ dołączył do akt sądowych pismo skarżącego z dnia 4 marca 2016 r. wraz z załącznikiem, tj. pismem [...] z dnia 18 maja 2015 r., które potwierdza ww. fakt. Tym samym skarżący nie uprawdopodobnił również okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Skargę o wznowienie postępowania wnosi się tymczasem w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 277 Ppsa), czyli o istnieniu nowych okoliczności faktycznych i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1967 r., sygn. akt II CZ 128/66, LEX nr 4610). Dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna - do czego w istocie sprowadza się argumentacja skargi kasacyjnej - świadomość prawna strony, to jest wiedza strony o prawnej możliwości wznowienia postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GZ 59/10, LEX nr 619857) – którą to świadomość skarżący miał uzyskać "kilka dni" przed złożeniem skargi z dnia 17 sierpnia 2016 r.
Zatem trzymiesięczny termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg od dnia 4 marca 2016 r. i upłynął w dniu 4 lipca 2016 r. tymczasem złożenie przedmiotowej skargi nastąpiło po upływie terminu, tj. w dniu 17 sierpnia 2016 r.
W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała odrzuceniu przez sąd I instancji na podstawie art. 280 § 1 Ppsa.
Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.