Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1226/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - po rozpatrzeniu skarg K. P. i Stowarzyszenia E. z/s w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] (pkt 1 wyroku), określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana (pkt 2), zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3) oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia E. z/s w S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), a także § 2 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku inwestora R. T., przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz po uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. - ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża naturalnego "R. W. - [...]" planowanego do realizacji na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w R. W., gm.
S.. Organ wskazał, że planowana eksploatacja kruszywa należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej i jest wymieniona w § 2 ust 1 pkt 26a rozporządzenia środowiskowego jako wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha. W związku z tym inwestor wraz z wymaganymi załącznikami do wniosku dołączył "Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" opracowany w styczniu 2010 r. przez Zakład "B." s.c. w P.. RDOŚ w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. znak [...]uzgodnił realizację przedsięwzięcia planowanego przedsięwzięcia. O wszczęciu postępowania administracyjnego zostały powiadomione strony postępowania. Organ prowadzący postępowanie obwieszczeniem podał do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty informację o wszczęciu postępowania wraz z informacją o możliwości składania uwag i wniosków.
Organ odniósł się do złożonych wniosków i przed wydaniem decyzji zawiadomił społeczeństwo o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toczącym się postępowaniu. W wyznaczonym terminie wpłynęły dwa wnioski - od K. P. oraz wspólny podpisany przez mieszkańców wsi R. W. i R. M.. Wnioski w całości podtrzymywały rozpatrzone uwagi z poprzednich pism.
W dniu [...] lipca 2010 r. Wójt Gminy S. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji ww. przedsięwzięcia, od której odwołania złożyli K. P. oraz Stowarzyszenie E. z/s w S..
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji wydał w dniu [...] lutego 2011 r. ponowną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znak: [...]. Na skutek wniesionego przez K. P. i Stowarzyszenie odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...]uchyliło ww. decyzję.
Decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. Wójt Gminy S. ustalił środowiskowe uwarunkowaniach dla realizacji ww. przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli K. P. i Stowarzyszenie E. z/s w S..
Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżaną decyzję organu I instancji.
Skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. złożyli K. P. i Stowarzyszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 824/12, oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 464/13 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. P. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznając, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się odnośnie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sprzeczności jakie zdaniem skarżącego zachodzą pomiędzy tym raportem, a przedłożoną przez skarżącego "Dokumentacją przyrodniczo – siedliskową na potrzeby programu rolno – środowiskowego PROW 2007-2012" sporządzoną przez prof. J. B..
Sąd pierwszej instancji i organy administracji publicznej nie dokonały porównania raportu i powyższej Dokumentacji przyrodniczo – siedliskowej, aby stwierdzić, czy między tymi dokumentami zachodzi sprzeczność czy też takiej sprzeczności nie ma. Jest to istotna kwestia, gdyż dotyczy inwentaryzacji świata roślin i zwierząt na danym terenie i możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na rośliny i zwierzęta. Z tego też względu istotne jest, jakie gatunki roślin i zwierząt istnieją na danym terenie i czy będą należycie chronione przez działaniami planowanej inwestycji.
Sąd pierwszej instancji winien wypowiedzieć się, czy ocena raportu dokonana przez organy była prawidłowa. Organ administracji publicznej obciążają obowiązki określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co oznacza, że organ obowiązany jest wyjaśnić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w toku postępowania może przeprowadzać dowody z urzędu – dotyczy to tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego w zakresie określonym w art. 136 k.p.a. Organ administracji publicznej może też dokonać oględzin, aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące np. tego, czy bobry żerują po jednej stronie rzeki, czy też po obu stronach rzeki i w jakiej odległości znajduje się najbliższa zabudowa. Organ mógł też porównać dane z Raportu i Dokumentacji przyrodniczo – siedliskowej z mapami, które odzwierciedlają aktualny stan zagospodarowania terenu. Takiej oceny w sprawie zabrakło, a organy i Sąd I instancji obowiązkiem dowodowym obciążyły wyłącznie skarżącego, nawet nie wypowiadając się odnośnie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego.
NSA przypomniał, iż przepis art. 82 ust. 1 przewiduje obligatoryjne elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, w uzasadnieniach decyzji nie można dopatrzyć się, aby organy dokonały oceny przedłożonego raportu. NSA nie podzielił stanowiska Sądu, że raport czyni zadość wymogom określonym w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Ustawa ta wymaga przedstawienia w raporcie opisu trzech analizowanych wariantów. O ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w sprawie odnośnie wariantowości mówi w istocie, że racjonalnego wariantu alternatywnego nie można określić z uwagi na to, że złoże jest w tym, a nie w innym miejscu, a skoro nie może być wariantu alternatywnego, to może być tylko wariant proponowany przez inwestora.
Co do wariantu najkorzystniejszego dla środowiska stanowisko jest podobne. W rozpatrywanej sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie odnośnie wariantowości realizacji inwestycji, co stanowi o naruszeniu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. NSA zaznaczył też, że w sytuacji, gdy działalność jest prowadzona obecnie na niecałych 2 ha, to 15 - krotne rozszerzenie tej działalności nie jest zwykłą kontynuacją dotychczasowej działalności, a nadto, że do rozważenia pozostaje jeszcze kwestia ścieków: czy na tym terenie, gdzie złoża są zawodnione będzie zachodziła potrzeba odwodnienia, a jeśli tak, to czy będą powstawały ścieki, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14e ustawy - Prawo wodne - wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1226/14 uwzględnił skargi K. P. i Stowarzyszenia E. z siedzibą w S.. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie oceniły właściwie kluczowego dowodu w postępowaniu administracyjnym, jakim jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu Raport nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 66 ustawy środowiskowej. Sąd przywołał treść punktów 4, 5 i 6 art. 66 i stwierdził, że raport nie zawiera wariantu alternatywnego, ani wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (ten drugi utożsamiony został z wariantem proponowanym przez wnioskodawcę). Wymóg przedstawienia trzech wariantów, a także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko tych wariantów wynika wprost z przepisów prawa i jest wymogiem bezwzględnym. Jak zauważył NSA jest też funkcjonalnie związany z regulacją zawartą w art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Nie ma więc możliwości odstąpienia od wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy środowiskowej ze względu na determinacją przedsiębiorcy, by w konkretnym niepodlegającym zmianie miejscu prowadzić konkretną niepodlegającą zmianom działalność. Organy obu instancji tych bardzo istotnych braków raportu nie zauważyły. Raport nasuwa też istotne wątpliwości co do rzetelności. Sąd podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zwrócił uwagę na możliwość przeprowadzenia przez organy oględzin. Jest to w niniejszej sprawie celowe, aby uczynić zadość obowiązkowi zebrania w wyczerpujący sposób materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) Tą drogą poczynione winny być ustalenia dotyczące m. in. odległości koryta L. od granic terenu planowanego przedsięwzięcia, miejsca bytowania bobrów, usytuowania obszaru źródliskowego na działkach [...] i [...] zasilającego stawy rybne skarżącego, występowania szuwarów na działce [...], odległości najbliższych zabudowań od granic terenu planowanego przedsięwzięcia, usytuowania doprowadzalników do L. na działkach [...], [...], [...], [...], [...] i rowu melioracyjnego między działkami [...] a [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne jest także szczegółowe merytoryczne odniesienie się do opracowania prof. B., gdzie odnośnie planowanego przedsięwzięcia formułowane są wnioski diametralnie odmienne od tych, które zawarte są w raporcie. Stwierdza się tam m. in. że lokalizacja kopalni w obrębie elementów geomorfologicznych doliny rzecznej pilnie wymaga weryfikacji w aspekcie jej oddziaływania na funkcjonowanie całego korytarza ekologicznego L., a kopalnia uruchomiona na dużym areale w przykrawędziowej partii doliny L. może negatywnie wpływać na ekologiczny stan cieku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opracowanie prof. B. potraktowane zostało zdawkowo i jedynie w aspekcie bytowania bobrów. Organ winien również rozważyć, czy ze względu na wymagane wiadomości specjalne nie zachodzi w sprawie potrzeba powołania biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.).
W skardze kasacyjnej uczestnik postępowania R. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- I. nieważność postępowania oraz rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 69 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia uczestnika postępowania o toczącym się postępowaniu skargowym, nie doręczaniu uczestnikowi pism oraz zawiadomień o terminach rozprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło uczestnikowi czynny udział w postępowaniu i pozbawienie możliwości obrony praw oraz doprowadziło do orzekania w granicach nieważności postępowania;
- II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że raport oddziaływania na środowisko został sporządzony niezgodnie z ustawowymi wymaganiami.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania kosztów niniejszego postępowania skargowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że R. T. przysługuje mu przymiot uczestnika postępowania na prawach strony stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a., gdyż to na jego wniosek Wójt Gminy S. wydał w dniu [...] listopada 2011 r. decyzję w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżącemu przysługuje przymiot uczestnika postępowania z mocy prawa. Z tych względów Sąd z urzędu był zobowiązany zawiadomić uczestnika postępowania o toczącym się postępowaniu i umożliwić mu czynny w nim udział. Tymczasem o zapadłym w sprawie wyroku skarżący dowiedział się od uczestnika postępowania M. A..
Następnie skarżący dowiedział się od pracownika sekretariatu Sądu o tym, że korespondencja kierowana do niego była wysyłana na adres przy ul. S. w S., a nie na jego adres zamieszkania (znany organom administracji obu instancji), tj. przy ul. D. [...] w S.. Skarżący wyjaśnił, że adres przy ul. S. (czy też jakikolwiek inny adres niż wskazany w nagłówku) nie był adresem zamieszkania skarżącego od 20 lat, a skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu, stąd też nie mógł zawiadomić o prawidłowym adresie zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania K. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podkreślono, że we wszystkich dokumentach - decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2010 r. uchylająca powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, decyzja Wójta Gminy S. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lutego 2014 r., decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylająca pod raz drugi decyzję Wójta Gminy S. i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach - został wskazany adres R. T. przy ul. S. w S., a nie przy ul. D.. Nowy adres przy ul. D. [...] w S. pojawił się dopiero w 2013 r., najpierw w korespondencji prowadzonej z Urzędem Marszałkowskim w sprawie koncesji, tj. w pismach z dnia 8 października 2013 r. i z dnia 13 maja 2014 r., a następnie w decyzji koncesyjnej z dnia [...] kwietnia 2014 r. Są to jednakże akta sprawy administracyjnej odrębnej od sprawy o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podniesiono, że zarzut ten nie odpowiada wymogom art. 176 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie zawiera uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Z uwagi na sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazać należy, iż jak stanowi przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego.
Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Z postawieniem zarzutów kasacyjnych wiążą się określone wymogi ustanowione w art. 176 p.p.s.a. A mianowicie, strona, która podnosi zarzut błędnej wykładni określonego przepisu prawa winna wskazać na czym polega błędna wykładnia przepisu prawa i jaka, zdaniem strony, powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu, bo tylko wtedy Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się do tak postawionego zarzutu. Stawiając zaś zarzut niewłaściwego zastosowania prawa strona winna wskazać na czym polegało niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepis postępowania miał doznać naruszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala na "poprawianie" zarzutów postawionych przez stronę. Z brzmienia art. 176 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji - posiadał sześć ustępów, a ustęp 1 posiada 20 kolejnych jednostek redakcyjnych (punktów).
W skardze kasacyjnej brak jest wskazania, konkretnej jednostki redakcyjnej (konkretnych jednostek redakcyjnych) przepisu art. 66 powołanej wyżej ustawy, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd pierwszej instancji. Nadto w skardze kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia postawionego zarzutu. Skarżący kasacyjnie, podnosząc zarzut naruszenia tego przepisu przez błędną wykładnię, nie wskazał również jaka – zdaniem strony – winna być prawidłowa wykładnia art. 66 tej ustawy. Z powyższych względów podkreślić należy, iż warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do tak nieprawidłowo postawionego zarzutu.
Chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 69 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Nieważność postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podobnie jak Kodeks postępowania cywilnego, nie precyzuje bliżej pojęcia "pozbawienia możności obrony swych praw". Doktryna i judykatura wykształciły pewne kryteria, według których należy oceniać ów stan.
Po pierwsze, przyjmuje się, że pozbawienie strony możliwości obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w sprawie. W tej sytuacji należy przyjąć, iż pojęcie "niemożności" pozwala na objęcie nim różnych stanów faktycznych, gdyż ustawa nie zawęża nieważności postępowania do wypadku całkowitego pozbawienia strony możliwości obrony. Po drugie, skarżący nie musi wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym powodującym nieważność postępowania a wynikiem sprawy. Tak więc o nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych, a nie skutki, które wynikają lub mogą z nich wyniknąć (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003 r., I PK 117/03,Wokanda 2004/9/30). Pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu.
Do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lutego 2006 roku, II GSK 378/05, LEX nr 193342, z dnia 13 października 2005 roku, FSK 2356/04, LEX nr 175406, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 1974 r. II CR 155/74, OSP 1975/3/66, z dnia 13 marca 1998 r., I CKN 561/97- niepubl., z dnia 13 lutego 2004 roku, IV CK 61/03, LEX nr 151638). Oceniając sprawę w tym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie przed Sądem pierwszej instancji nie jest dotknięte wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 69 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie traktował R. T. jako uczestnika postępowania. Sąd pierwszej instancji doręczył uczestnikowi postępowania odpis skargi i odpis odpowiedzi na skargę, a także zawiadomienie o terminie rozprawy na adres: ul. S. [...] w S.. Jak wynika z akt sprawy (akt administracyjnych i akt sądowych) doręczenia pism Sąd pierwszej instancji dokonywał na adres wskazany przez R. T. w składanych przez niego pismach do organów.
Zauważyć też należy, iż R. T. potwierdził własnoręcznym podpisem doręczenie mu w dniu 20 stycznia 2015r. odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1226/14, wysłany na adres: ul. S. [...] w S.. Także na tytułowej stronie Raportu oddziaływania na środowisko, sporządzonego na zlecenie R. T. i złożonego przez skarżącego kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego wskazano adres: ul. S. [...] w S.. Taki też adres podał R. T. we wniosku złożonym w dniu 27 stycznia 2010r. do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Taki też adres podany jest do protokołu z rozprawy administracyjnej przed organem I instancji w dniu 27 czerwca 2011r. Na ten sam adres korespondencję wysyłał Dyrektor O. w P. i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P..
W tym stanie rzeczy nie można podzielić zarzutu skarżącego o wysyłaniu przez Sąd pierwszej instancji korespondencji na niewłaściwy adres i zaistnieniu przed Sądem pierwszej instancji nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.