Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 945/09

Uzasadnienie

II OSK 945 / 09

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie w sprawie cofnięcia B. K. pozwolenia na broń zostało wszczęte w związku z uzyskaną informacją, iż prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 5 k.k. W toku postępowania ustalono, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 2007 r. Sąd Rejonowy w Kole sygn. akt VI K [...], uznał wyżej wymienionego winnym popełnienia przestępstwa za czyn z art. 278 § 5 k.k. polegającego na kradzieży energii elektrycznej, na szkodę [...] SA w K., za co wymierzono mu karę grzywny.

W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) cofnął B. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, uznając, iż skarżący budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. K., wskazując, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym zakresie skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nie przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego, mogącego stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia z [...] marca 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w przepisie uzasadnia fakt prawomocnego skazania m. in. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy, zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Samo przestępstwo w ocenie organu nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi uzasadniać obawy, o której mowa w ww. przepisie, w drodze postępowania dowodowego, wykazując związek pomiędzy faktem skazania a tą właśnie obawą, o ile popełnione przestępstwo, tak jak w przypadku skarżącego skierowane było przeciwko mieniu.

Zważywszy, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma charakter obligatoryjny, organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział, bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnie za popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. W rozpoznawanej w sprawie bezspornym jest natomiast fakt, iż czyn z art. 278 § 5 k.k. znajduje się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu.

Skargę na powyższą decyzję złożył B. K., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, zarzucając jej niezasadne przyjęcie, że zachodzą przesłanki z art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, skutkujące cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie związku przyczynowo - skutkowego między dotychczasowym postępowaniem skarżącego związku przyczynowego między dotychczasowym postępowaniem skarżącego i faktem skazania za przestępstwo, a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, iż zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i cofnięcie na podstawie tego przepisu pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 ustawy. Zdaniem Sądu użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni.

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżącego zaliczono do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdyż został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa, które zgodnie z systematyką kodeksu karnego zalicza się do przestępstwa przeciwko mieniu (art. 278 § 5 k.k. - kradzież energii). Tak, więc skoro skarżący został prawomocnie skazany za jedno z przestępstw wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to ta okoliczność zadecydowała o wydaniu decyzji cofających pozwolenie na broń palną myśliwską. Wyrok skazujący i to bez względu na określony w nim wymiar kary jest dowodem istnienia wobec skarżącego obawy, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Inne, poza wyrokiem skazującym, okoliczności podnoszone w toku postępowania przez skarżącego, nie były w sprawie istotne. Organy Policji nie były obowiązane ustalać związku przyczynowo- skutkowy między postępowaniem skarżącego a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Wskazując na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł B. K., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1. 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez nietrafne przyjęcie, że przepis ten wskazuje, że już sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu jest wystarczającą przesłanką, nakazującą organowi cofnięcie pozwolenia na broń, skutkującą tym, że organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego innych kwestii niż skazanie wyrokiem za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas gdy właściwa wykładnia tegoż przepisu poparta stanowiskiem NSA w Warszawie wskazuje, iż wymienione w dalszej części przepisu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji ("w szczególności skazanym") rodzaje przestępstw muszą wiązać się z pierwszą częścią tego przepisu, to jest stworzeniem uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni, a więc ograniczaniem badania sprawy do ustalenia istnienia orzeczenia skazującego jest sprzeczne z prawem, bowiem zarówno charakter popełnionego przestępstwa, natężenie winy, okoliczności jego popełnienia, cechy osobowości oraz dotychczasowy tryb życia skarżącego winny być również przedmiotem badania przez organy postępowania;
2. 2. naruszenie przepisów postępowania t.j. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75§ 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd na skutek błędnej wykładni treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji pominął podnoszony przez stronę skarżącą fakt braku ustalenia związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy skazaniem, a obawą użycia broni w sposób sprzeczny z prawem, tym samym nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty, bowiem orzekł w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, który jest niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego, a nadto pominął znaczną jego część, uznając ją za nieistotną, albowiem wystarczającym dowodem dla Sądu był wyrok karny skazujący. Tak, więc Sąd ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu głównie o materiał dowodowy świadczący, na niekorzyść skarżącego. Sąd nadto nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Kole (sygn. akt VI K [...]) lub chociażby z uzasadnienia tegoż Sądu, z którego można było wyciągnąć dodatkowe wnioski, co do zagrożenia w posiadaniu broni ze strony skarżącego.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący, odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazał, iż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wystarczającą przesłanką warunkującą cofnięcie pozwolenia na broń jest skazanie wyrokiem karnym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Stanowisko Sądu zdaniem skarżącego jest o tyle błędne, iż gdyby w ocenie skarżącego ustawodawca chciał, aby samo skazanie za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu stanowiło wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń to wskazałby ją wyraźnie jako jeden z podpunktów ust. 1 art.

15. Tymczasem w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wyraźnie wyodrębnił potrzebę spełnienie dwóch przesłanek łącznie obawy użycia broni w sposób sprzeczny z prawem i skazania za popełnienie przestępstwa. Zdaniem skarżącego popełnienie nie każdego przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie wskazuje, że jego sprawca może użyć też broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Odmienna interpretacja ww. przepisu byłaby równoznaczna z wprowadzeniem kary dodatkowej i to w sytuacji, gdy sprawca dopuścił się kradzieży niewielkiej ilości prądu.

Uzasadniając natomiast drugi zarzut skargi kasacyjnej, skarżący wskazał, iż Sąd pierwszej instancji pominął zupełnie znaczną cześć materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tym samym opierając wyrok o niekompletny materiał sprawy. Strona skarżąca wskazywała, iż należało wziąć pod uwagę również dowód z protokołu rozprawy karnej lub chociażby treść uzasadnienie orzeczenia karnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Komendanta Głównego Policji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

We wniesionej skardze kasacyjnej nie przedstawiono takich zarzutów, które pozwoliłyby na jej uwzględnienie.

Oceniając wniesioną kasację w granicach zakreślonych art. 183 § 1 p.p.s.a., stwierdzając jednocześnie brak przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 powołanej ustawy, za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia prawa procesowego t.j. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art.77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że objęte zarzutem skargi kasacyjnej naruszenie prawa procesowego jest w istocie konsekwencją błędnej zdaniem autora kasacji, wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 cyt. ustawy. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przykład tzw. związania administracyjnego, nakłada na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 powyższej ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do dnia 1 stycznia 2004 r. przewidywał odmowę wydania pozwolenia na posiadanie broni w stosunku do osób, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń, lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. Zmiana ustawy dokonana przez art. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52 poz. 451) oznacza, że celem ustawodawcy było rozszerzenie kręgu osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone, także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom, takim jak życie, zdrowie i mienie, a nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. Odmienna niż przedstawiona powyżej wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozbawiałaby tę zmianę prawnego znaczenia.

Analiza treści powyższej normy, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (opubl. ONSAiWSA 2010/1/5). Stanowisko wyrażone we wskazanej wyżej uchwale skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie podziela. Podkreślenia przy tym wymaga też i ten wzgląd, że strona skarżąca nie powołała się na żadne takie okoliczności, które upoważniałyby Sąd do odstąpienia od stanowiska zaprezentowanego we wskazanej wyżej uchwale. Odwołując się do przedstawionych w tej uchwale wywodów stwierdzić należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co osób, które zostały skazane za te czyny ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.

W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż wyrażone w skarżonym wyroku stanowisko jest trafne, a tym samym nie jest zasadny zarzut kasacji dotyczący błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy. Z tych też względów zasadnym było w warunkach niniejszej sprawy przyjęcie, iż skarżący skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia z kolei cofnięcie mu pozwolenia na broń, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Przytoczone wyżej okoliczności obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.