Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1602/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę P. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez: 1) nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych;
2) nadesłanie czytelnego odpisu pełnomocnictwa poświadczonego z oryginałem (przedłożona kserokopia jest nieczytelna i nie wiadomo, kto podpisał pełnomocnictwo). Pełnomocnik skarżącego został również pouczony, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Niniejsze wezwanie zostało doręczone w dniu 31 grudnia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych). W piśmie z dnia 2 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki wyjaśnił, że pełnomocnictwo zostało podpisane przez członków zarządu spółki H. A. C. – członka zarządu i J. B. – J. – prezesa zarządu. Do pisma załączył pełnomocnictwo z dwoma nieczytelnymi podpisami. Niezależnie od powyższego przedłożył 3 egzemplarze skargi.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1602/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odrzucając skargę, przywołał treść art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 28 § 1, art. 29, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz wskazał, że w niniejszej sprawie mimo wezwania Sądu nie został uzupełniony brak formalny skargi w postaci złożenia czytelnego odpisu pełnomocnictwa poświadczonego z oryginałem. Sąd zauważył, że w piśmie skierowanym do pełnomocnika wyraźnie zaznaczono, że przedłożona kserokopia pełnomocnictwa jest nieczytelna, gdyż nie wiadomo, czyje podpisy pod nim widnieją. Tymczasem pełnomocnik przy piśmie z dnia 2 stycznia 2014 r. nadesłał odpis pełnomocnictwa, pod którym widnieją dwa zupełnie nieczytelne podpisy.
Tym samym nie wiadomo, czy osoby umocowane w KRS do reprezentacji spółki, odpowiadają podpisom widniejącym pod pełnomocnictwem. W realiach niniejszej sprawy za niewystarczające należy uznać wyjaśnienia pełnomocnika co do tożsamości osób, które złożyły niniejsze podpisy.
Ponadto, skoro strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który pomimo wezwania Sądu, nie wywiązał się należycie z obowiązku usunięcia braków formalnych skargi, uznać należało, że Sąd nie jest zobowiązany w tej sytuacji do wzywania samego skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie (por. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1376/10).
Sąd podkreślił, że pełnomocnik miał świadomość, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi będzie skutkowało odrzuceniem skargi (zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu). Sąd zauważył, że skarżącą spółkę zastępował profesjonalny pełnomocnik, od którego należy wymagać szczególnej staranności.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożyła P4 sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.
- - art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że pełnomocnik Spółki nie przedłożył wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, przez co naruszył hipotezę normy prawnej wynikającej z tego przepisu;
- - art. 37 § 1 zdanie trzecie p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i w przypadku wątpliwości co do czytelności podpisu przedstawicieli Skarżącej nie zażądanie urzędowego poświadczenia podpisu przedstawicieli Strony;
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędny przyjęciu, że pismo Skarżącej nie mogło otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunku formalnego w postaci braku wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa w sytuacji, gdy nie zwierało ono takiego braku;
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) poprzez wezwanie Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych przez "(...) sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (•••)" zamiast przez przewodniczącego oraz art. 163 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie Skarżącej zarządzenia przewodniczącego wydziału wzywającego do usunięcia braków formalnych;
- - z ostrożności art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wezwaniu pełnomocnika Skarżącej do "nadesłania czytelnego odpisu pełnomocnictwa poświadczonego z oryginałem", a następnie odrzuceniu skargi z powodu nieczytelnych podpisów członków zarządu Skarżącej widniejących pod tekstem zawartym w odpisie pełnomocnictwa:
- - art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i art. 29 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga była opatrzona brakiem formalnym w postaci "(•••) czytelnego odpisu pełnomocnictwa poświadczonego z oryginałem (...)", a co najmniej poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnik Spółki nie uzupełnił tego braku formalnego skargi z dnia 12 listopada 2013 r. i w konsekwencji jej odrzucenie, mimo przedłożenia przez pełnomocnika Skarżącej dwukrotnie wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa oraz wyjaśnienia, kto imieniem Skarżącej podpisał dokument pełnomocnictwa wraz ze wskazaniem, że te osoby są jej członkami zarządu;
- - art. 49 § 1 w związku z art. 4 ust. 3, 8 ust. 1, 2 i 3 oraz 11 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1203 ze zm.) poprzez przyjęcie, że brakiem formalnym jest sytuacja złożenia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa z nieczytelnymi, według Sądu I instancji, podpisami przy nieskorzystaniu z kompetencji zweryfikowania ich z wzorami podpisów osób upoważnionych do reprezentowania podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, a nawet nie wezwaniu do przedłożenia wzorów tych podpisów pełnomocnika Skarżącej;
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowego wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych skarg, co spowodowało, że termin do uzupełnienia braków nie zaczął biec, a wezwanie pozbawione było sankcji, a zatem nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skarg na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.;
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 6 Konwencji o ochronie, praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) poprzez niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 grudnia 2013 r. i wystosowanego w jego wykonaniu wezwania z dnia 24 grudnia 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi co doprowadziło do nie spełnienia przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej a Skarżącą pozbawiło prawa do sądu;
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieuzasadnione odrzucenie skarg, a w konsekwencji pozbawienie Spółki możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie nie można było przyjąć, że pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił braki w sposób, w który nie można było nadać skardze dalszego biegu. Z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że istota braków formalnych skargi polega na stwierdzeniu, czy braki te uniemożliwiają nadaniu skardze dalszego biegu. Nie oznacza to, że każde odmienne wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi prowadzi do powstania na tyle istotnej przeszkody, która uniemożliwia rozpoznanie skargi przez Sąd Administracyjny. To od zbadania okoliczności w konkretnej sprawie będzie możliwe stwierdzenie, czy rzeczywiście mamy do czynienia z takim brakiem formalnym skargi, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.
Choć pełnomocnik strony skarżącej niewątpliwie nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w sposób jaki żądał tego Sąd, to jednak w reakcji na to wezwanie przedstawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wszystkie wymagane informacje potrzebne do oceny, czy udzielone mu pełnomocnictwo zostało podpisane zgodnie ze sposobem reprezentacji Spółki przewidzianym w KRS. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji pominął, że w piśmie przewodnim, stanowiącym reakcję pełnomocnika Spółki na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazano kto dokładnie podpisał się pod udzielonym pełnomocnictwem. Sąd I instancji nie posiadał natomiast innych informacji, pozwalających na przyjęcie odmiennego stanowiska, czy nawet zaistnienia jakiejkolwiek wątpliwości, co do podnoszonych okoliczności.
Dodatkowo powyższe wzmacnia fakt, że pełnomocnik w niniejszej sprawie działał w ramach zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód adwokata, co oznacza, że sporządzając zgodnie z wymogami prawa odpis pełnomocnictwa wziął na siebie odpowiedzialność za jego treść. Ponadto zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik ten mógł też przedłożyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, co oznacza, że na uwierzytelnionym odpisie pełnomocnictwa wcale nie musiały znajdować się czytelne kopie podpisu mocodawcy.
Na uwagę zasługuje też sama treść zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 grudnia 2013 r., z której wynika, że celem wezwania było ustalenie kto podpisał pełnomocnictwo. W wykonaniu tego zarządzenia pełnomocnik Spółki przedstawił Sądowi takie informacje, które pozwalały przyjąć, że pełnomocnictwo zostało udzielone zgodnie ze sposobem reprezentacji Spółki. W piśmie z dnia 2 stycznia 2014 r. bowiem wskazano, że pod pełnomocnictwem popisali się: H. A. C. – członek zarządu oraz J. B.-J. – prezes zarządu. Takie informacje wraz ze sposobem reprezentacji wynikającym z KRS niewątpliwie pozwalały Sądowi I instancji na dokonanie oceny, czy występujący w imieniu skarżącej Spółki pełnomocnik został prawidłowo umocowany do reprezentacji przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów, należało uznać za usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.