Uzasadnienie
II OSK 954 / 10
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę [...] S.A. we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2009 r., uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nakazującą [...] Sp. z o.o. w O. rozbiórkę silosu na cement.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż [...] S.A. (dalej zwane skarżącą) wniosło skargę na wyżej wskazaną decyzję. Skarga skarżącego podpisana przez wiceprezesa zarządu J. S. z dnia 23 listopada 2009 r. została nadana w dniu 25 listopada 2009 r., bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, co ustalono na podstawie daty stempla pocztowego, znajdującego się na kopercie, w której nadesłano skargę. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy, została doręczona skarżącej Spółce w dniu 26 października 2009 r. Ponadto ze znajdującego się w aktach administracyjnych I instancji pełnomocnictwa wynikało, iż skarżąca Spółka umocowała radcę prawnego E. S. do jej reprezentowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia we wszystkich prowadzonych przed tym organem sprawach i postępowaniach, w których uczestnikiem jest spółka.
Wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału przekazano organowi odwoławczemu, który otrzymał ją w dniu 27 listopada 2009 r.
Ponadto w dniu 26 listopada 2009 r. złożono osobiście do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę z dnia 26 listopada 2009 r. na ww. decyzję, sporządzoną przez pełnomocnika Spółki - radcę prawnego E. S., zaznaczając w niej, iż została ona złożona,,po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 26 listopada 2009 r. wobec omyłkowo nie doręczonej pełnomocnikowi skarżącej decyzji (...)". Do tejże skargi załączono też udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwo, opatrzone datą 26.
- 11. 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wskazując na treść art. 54 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) podkreślił, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, zaś uchybienie terminu do wniesienia skargi zachodzi wówczas, gdy skarga nie została złożona w siedzibie organu w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skutkiem upływu terminu procesowego, następującym z mocy samego prawa, jest bezskuteczność czynności strony w postępowaniu sądowym, obejmującej wniesienie skargi na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, a w konsekwencji powodujące odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczności, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej Spółce w dniu 26 października 2009 r., a skarga na tę decyzję wniesiona w dniu 25 listopada 2009 r. bezpośrednio do Sądu została przekazana przez Sąd organowi II instancji w dniu 27 listopada 2009 r. i tego samego dnia złożona w siedzibie tego organu, a zatem z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Termin do wniesienia skargi dla skarżącej Spółki rozpoczął bowiem swój bieg w dniu 27 października 2009 r., a zakończył w dniu 25 listopada 2009 r. Wprawdzie przedmiotowa skarga została nadana w dniu 25 listopada 2009 r. na poczcie, jednakże jako adresata wskazano Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (co potwierdza koperta w której ją nadesłano). Wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu (tj. z pominięciem organu administracji publicznej), w świetle powołanych wyżej przepisów, nie wywołało więc procesowego skutku w postaci wniesienia jej z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż skargę tą należało wnieść za pośrednictwem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zatem to data przekazania skargi przez Sąd organowi- w niniejszej sprawie 27 listopada 2009 r.- może być dopiero traktowana jako data wniesienia skargi do Sądu, a zarazem data wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Ponadto, odnosząc się do działań pełnomocnika Spółki, który w dniu 26 listopada 2009 r. złożył bezpośrednio w organie II instancji skargę na powyższą decyzję, powołując się na fakt nie doręczenia tej decyzji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 40 § 2 k.p.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, iż radca prawny E. S. została ustanowiona pełnomocnikiem Spółki jedynie w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego (pełnomocnictwo z dnia 3 lipca 2009 r.) w związku z czym brak było podstaw, aby organ II instancji doręczył jej decyzję.
Sąd stwierdził, że również egzemplarz skargi podpisany przez pełnomocnika złożony osobiście w dniu 26 listopada 2009 r. wniesiony został po terminie.
Ponadto Sąd podkreślił, iż w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo pouczył strony o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego od skargi wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 a ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosło [...] S.A. we W., reprezentowane przez radcę prawnego E. S., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania art. 54 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż skarga została wniesiona po upływie terminu z uwagi na datę doręczenia jej stronie, podczas kiedy Sąd pominął, iż pełnomocnikowi strony, mimo iż był należycie umocowany, nie doręczono decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], a pełnomocnik złożył skargę we właściwym terminie po zapoznaniu się z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 26 listopada 2009 r.
Wskazując na powyższy zarzut skargi kasacyjnej, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "05.03.2010 roku sygn. akt II S.A./Wr 690/09" i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki wskazała, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził pięć spraw dotyczących pięciu obiektów. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji zostały one doręczone najpierw skarżącej, a potem jej pełnomocnikowi z zaznaczeniem przez organ, iż nie zostały one jej doręczone przez pomyłkę. Decyzje organu odwoławczego zostały natomiast doręczone tylko Spółce, przy czym jedna z nich pełnomocnikowi, który w związku z tym oczekiwał na nadesłanie pozostałych. W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki zaistniała sytuacja była wynikiem działania osoby prowadzącej postępowanie przed organem I instancji, która załączyła dokument pełnomocnictwa jedynie do jednych z akt, obecnie znajdują się one w aktach o sygnaturze II SA/Wr 682/09. Pełnomocnik skarżącej Spółki, fakt braku doręczenia jej pozostałych decyzji upatrywał w tym, iż postępowanie przed organem odwoławczym było prowadzone przed kilkoma osobami, a nie przed jedną, jak w postępowaniu I instancyjnym. Z powodu nienadesłania decyzji przez organ odwoławczy pełnomocnik zapoznał się osobiście z ich treścią w siedzibie organu.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazała, iż w postępowaniu administracyjnym Spółka była reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa z dnia 3 lipca 2007 r. w sprawie, która toczyła się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego i obejmowało ono umocowanie do podejmowania wszystkich czynności. Nie doręczenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. i należało przyjąć, iż termin do wniesienia skargi "w przypadku 4 nie doręczonych decyzji nie zaczął biec i wobec powyższego nie można przyjąć, iż skarga została złożona po terminie". Obowiązkiem organu było natomiast doręczenie skarżonej decyzji pełnomocnikowi.
W końcowej konkluzji kasacji podkreślono, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca spełniła warunek złożenia skargi w terminie 30 dni od dnia doręczenia w tym konkretnym przypadku od powzięcia wiadomości przez pełnomocnika, wobec braku właściwego doręczenia w siedzibie organu odwoławczego tj. w dniu 26 listopada 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej.
Ponadto wskazania wymagała pewna nieścisłość zawarta w petitum skargi kasacyjnej, gdzie jej autor wskazał, iż przedmiot zaskarżenia stanowi "Postanowienie WSA z dnia 05.03.2010 w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 690/09". Podkreślając fakt, iż w sprawie o tej sygnaturze jedyne postanowienie wydano w dniu 5 lutego 2010 r., a także uwzględniając treść zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej, należało bezsprzecznie przyjąć, iż wskazana data stanowiła oczywistą omyłkę pisarską, a przedmiotem skargi kasacyjnej było postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 5 lutego 2010 r.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł zostać natomiast uwzględniony postawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 54 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepisy te stanowiące podstawę odrzucenia skargi w sytuacji niezachowania wymogów formalnych do wniesienia skargi w ustawowym terminie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zostały przez Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosowanie.
Podkreślenia wymaga, iż silnie eksponowany w skardze kasacyjnej podgląd dotyczący braku prawidłowego doręczenia decyzji organu odwoławczego pełnomocnikowi skarżącej w sytuacji jego prawidłowego umocowania, jest chybiony. Zgodnie bowiem z treścią tego pełnomocnictwa z dnia 3 lipca 2009 r., na treść którego powołuje się również autor kasacji w jej treści, radca prawny E. S. została umocowana "do reprezentowania spółki [...] S.A. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia we wszystkich prowadzonych przed tym organem sprawach i postępowaniach, których uczestnikiem jest [...] S.A.". Z treści więc tego pełnomocnictwa bezsprzecznie wynikało, iż zakres umocowania pełnomocnika ograniczony został jedynie do działania przed wskazanym w nim organem, a tym był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia. Prawidłowo więc, wobec braku umocowania, zaskarżona decyzja organu odwoławczego została przesłana bezpośrednio zainteresowanej Spółce, z pominięciem jej pełnomocnika.
Bez znaczenia dla sprawy pozostają również twierdzenia pełnomocnika Spółki, iż inna niż zaskarżona decyzja została doręczona również pełnomocnikowi. Dla porządku rzeczy wskazać również należało, iż wbrew domysłom pełnomocnika skarżącej, kopia cytowanego powyżej pełnomocnictwa została zamieszczona do akt administracyjnych sprawy.
Tym samym skoro datą, od której należało liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej był dzień doręczenia decyzji skarżącej Spółce tj. dzień 26 października 2009 r., to zasadnie wniesione skargi zarówno sporządzonej przez członka jej organu (w dniu 27 listopada 2010 r.- data wniesienia skargi do organu odwoławczego), jak i jej pełnomocnika (w dniu 26 listopada 2010 r.), należało uznać za wniesione z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu, a więc obciążone wadą, uniemożliwiającą ich rozpoznanie i powodujące konieczność ich odrzucenia.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.