Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2005r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie uchylenia czynności materialno- technicznej zameldowania, oddalił skargę.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Mazowiecki, po rozpoznaniu odwołania W. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2004r. w sprawie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania K. i W. M. oraz ich syna T. M., decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z obowiązującym stanem prawnym do zameldowania na pobyt stały konieczne jest spełnienie wyłącznie jednej przesłanki, określonej w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), tj. warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce dokonać zameldowania.
Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego Państwo M. w dacie dokonanej czynności materialno–technicznej tj. w dniu 1 czerwca 1976r. zamieszkiwali w spornym budynku. Fakt ten potwierdza również W. S., która kwestionuje fakt posiadania uprawnień do spornego budynku przez Państwa M. w chwili obecnej.
Na powyższą decyzję W. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwestionując czynność materialno–techniczną zameldowania Państwa M. w spornym lokalu w [...] przy ulicy [...]. W istocie zakwestionowała ich prawo do spornego lokalu powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział IV Cywilny z dnia 29 marca 2004r. nakazujący wydanie skarżącej nieruchomości przez K. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, iż z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności oraz faktu istnienie obowiązku meldunkowego zawartych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, ze właściwy organ administracji powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym; wśród nich mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczących danych rejestrowych w ramach ewidencji ludności.
Sąd wskazał, iż zgodnie z obowiązującym stanem prawnym do zameldowania osoby na pobyt stały konieczne jest spełnienie wyłącznie jednej przesłanki tj. warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce dokonać zameldowania. W związku z powyższym w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada czy w dniu dokonania czynności zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył, zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż skarżąca nie kwestionowała dokonania samej czynności zameldowania Państwa M., a jedynie ich prawo do spornego lokalu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Państwo M. w dacie dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania, zamieszkiwali w spornym lokalu, co potwierdza świadek oraz sama skarżąca. Zarzuty zaś skarżącej, zdaniem Sądu, związane z kwestionowaniem uprawnień Państwa M. do nieruchomości, nie mogą stanowić podstawy do zmiany bądź uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.
W. S. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze wniosła o uchylenie przedmiotowego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również zarzuciła błąd w ocenie charakteru stosunku prawnego zaistniałego na mocy decyzji administracyjnej z dnia 1 czerwca 1976r. orzekającej o zameldowaniu na pobyt stały K. i W. M. oraz ich syna T. M. na posesji przy ul. [...] w [...] oraz "błąd w ocenie treści, zakresu i charakteru wniosku, odwołania i skargi W. S.".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, iż decyzja meldunkowa z dnia 1 czerwca 1976 r. dotycząca małżonków K. i W. M. oraz ich syna T. M. była wydana pod rządami innego stanu prawnego niż obowiązujący dzisiaj. Łączyła się ona nie tylko ze stanem faktycznym przebywania na nieruchomości z zamiarem stałego pobytu, ale z potwierdzeniem stosunku prawnego na podstawie którego zamieszkanie następuje. Od czasu wydania decyzji zmienił się charakter pobytu Państwa M. na nieruchomości oraz ocena charakteru prawnego decyzji o zameldowaniu (uchwała SN z 31 października 1991r. sygn. akt: III AZP 6/91, OSNC 1992/4/51 i wyrok TK z dnia 27 maja 2002r. K 20/01). Skarżąca wskazała, iż aktualnie w toku postępowania egzekucyjnego jest realizacja tytułu wykonawczego z wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 marca 2004r. sygn. akt: IV C 2657/03 nakazującego wydanie, zajmowanej przez małżonków M. oraz ich potomstwo, nieruchomości.
Państwo M. bronią się przed eksmisją charakterem i zakresem decyzji o trwałym zameldowaniu z dnia 1 czerwca 1976 r. W tym stanie rzeczy pobyt osób, który legalizuje decyzja o trwałym zameldowaniu z dnia 1 czerwca 1976 r. winien podlegać "nowacji decyzyjnej" przez uchylenie decyzji z dnia 1 czerwca 1976r. i wydanie nowej potwierdzającej jedynie stan faktyczny w drodze czynności materialno-technicznej z określeniem tego zameldowania jako okresowego. Nadto podniesiono, iż nie można traktować wniosku W. S. jako wniosku o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania K. i W. M. oraz ich syna T. M. na pobyt stały ale jako wniosek "o nowację treści decyzji z 1 czerwca 1976r. przez jej zmianę na zameldowanie jedynie w trybie i ze skutkami czynności materialno-technicznej".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Mazowiecki podtrzymał uprzednio prezentowane stanowisko i argumentację oraz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Organ wskazał, iż "nowacja decyzji o zameldowaniu" nie jest możliwa w istniejącym stanie prawnym. Instytucja taka nie istnieje tak w prawie materialnym z zakresu ewidencji ludności, jak i w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Nie należy zatem upatrywać analogii do przepisów kodeksu cywilnego. Decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 czerwca 2004 r. została wydana zgodnie z obowiązującym stanem faktycznym i stanem prawnym. Organ podniósł również, iż zapadły wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 marca 2004 r. nakazujący wydanie zajmowanej przez małżonków M. zabudowanej nieruchomości, nie ma w tym postępowaniu znaczenia. Fakt ich zameldowania w swoim czasie nie stanowi przeszkody w wykonaniu powyższego wyroku. Wyrok ten dotyczy bowiem zupełnie innej materii, dla której czynność materialno-techniczna zameldowania mająca charakter rejestracyjny wpisu o zameldowaniu, nie ma znaczenia gwarantującego prawa do lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) określa wymagania jakim musi odpowiadać skarga kasacyjna. Jednym z nich jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy kasacyjne zostały wskazane w art. 174 powołanej ustawy. W myśl tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trzeba zatem wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego skargę został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Należy podnieść, iż nie wystarczy ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, konieczne jest także sprecyzowanie do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i/lub procesowego doszło i na czym ono polegało. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, właściwym tylko dla niej i nie podlega sanacji. Skarga kasacyjna niespełniająca przedstawionych wyżej wymagań podlega odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 180 w związku z art. 178 wymienionej ustawy. Z tego względu, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę zgodnie z art. 183 omawianej ustawy - poza kwestią nieważności postępowania, którą Sąd z urzędu bierze pod uwagę - w granicach skargi kasacyjnej, nie można zatem domniemywać zakresu zaskarżenia.
Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna W. S. nie spełnia podstawowych prawnych wymogów skargi kasacyjnej. Za niewystarczające należy uznać ogólnikowe zarzuty naruszenia prawa oraz błędów w ocenie: stosunku prawnego a także treści, zakresu, charakteru wniosku, odwołania skargi. Z tak przedstawionych zarzutów nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone i do jakiego naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji doszło i na czym ono polegało. Jak wskazano wyżej skarga kasacyjna W. S. została oparta na ogólnie sformułowanej podstawie naruszenia przepisów a zatem nie spełnia, wynikających z art. 176 w związku z art. 174 powołanej ustawy, wymagań dopuszczalności skargi kasacyjnej i dlatego na podstawie art. 180 ustawy podlega odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tych powodów, na podstawie powołanego wyżej art. 180 ustawy – Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Sąd, uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącej, zasądził na jego rzecz wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, na podstawie art. 250 cytowanej ustawy. Wysokość wynagrodzenia określono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).