Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 972/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r., VII SA/Wa 846/15, oddalającego skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W dniu 11 kwietnia 2018 r. (data prezentaty biura podawczego Naczelnego Sądu Administracyjnego) [...] (dalej: Stowarzyszenie) złożyło wniosek o wyjaśnienie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r. sporządzonego "z rażącym naruszeniem art. 7, art. 87 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP" poprzez:
- 1) podanie z jakich powodów NSA rozpoznał sprawę w innym zakresie niż powinien, albowiem przedmiotem sprawy nie była odmowa wszczęcia postępowania z urzędu, lecz umorzenie wszczętego postępowania i tym samym przesłanki z art. 31 § 1 pkt 1 oraz 2 K.p.a., art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., uPb) nie mogły mieć zastosowania;
- 2) podanie podstawy prawnej, z której wynika, że wniosek organizacji społecznej może zostać rozpoznany negatywnie decyzją o umorzeniu postępowania, albowiem obowiązujący system prawny nie zna takiej procedury;
- 3) wskazanie z jakich powodów uznano, że WSA w Warszawie prawidłowo zastosował art. 28 ust. 4 uPb oraz art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., Uioś), które nie obowiązywały w dniu wydania decyzji w trybie zwykłym;
- 4) podanie powodów pozwalających na stwierdzenie, że organizacja nie może uczestniczyć w postępowaniu ani też wszczynać postępowań z urzędu, pomimo iż w niniejszej sprawie w postępowaniu po jego wznowieniu (jest w toku) NSA w wyroku z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2630/11 potwierdził, że organizacja ma prawo do zaskarżenia decyzji zapadłej po wznowieniu do sądu administracyjnego, który wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 5 września 2011 r. sygn. akt II SA/GL 288/11 uwzględnił skargę;
- 5) wskazanie z jakich powodów nie wystąpiono o podjęcie uchwały pomimo złożenia takiego wniosku przez organizację.
We wniosku jego autor, Prezes Zarządu Stowarzyszenia wskazał, że jako "Sawant z dziedziny prawa (geniusz niedomknięty autyzmem) o wysokim IQ na świecie dysponujący nieprawdopodobnymi zdolnościami logicznej interpretacji przepisów prawa oraz fenomenalną pamięcią przygotowujący publikację na temat pracy sądów administracyjnych w tym absurdalnych wyroków" ma obowiązek złożyć ten wniosek. Jednocześnie z wniosku wynika, że jego autor spodziewa się odmowy, uznaje że w sprawie doszło do "przestępstwa przeciwko państwu", zaś dopiero odmowa wykładni pozwolić ma na skierowanie sprawy do Prokuratury Generalnej, zawiadomienie Prezydenta, Premiera oraz ostrzeżenie obywateli przed sędzią sprawozdawcą.
Wyłuszczając stanowisko prezentowane przez Stowarzyszenie odnośnie wykładni przepisów prawa stwierdzono, że oba wyroki wydane w przedmiotowej sprawie mają być pozbawione podstawy prawnej, nadto świadczą o przestępstwie.
W konkluzji wniosku stwierdzono, spodziewając się jego odmownego załatwienia, że wystąpienie z nim ma "uzmysłowić Polakom, jakie zagrożenie dla demokracji może stanowić Sędzia, którego motywacją jest uzyskanie korzyści majątkowej bądź wydawanie wyroku w stanie zniesionej niepoczytalności".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Podkreśla się w judykaturze, że wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy.
Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09; z dnia 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10; oraz z dnia 23 września 2008 r., I OZ 698/08 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Takie poglądy prezentowane są również w doktrynie (por. T. Woś: komentarz do art. 158 Ppsa, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 576).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku z dnia 14 lutego 2018 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie są sformułowane w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Tymczasem w obszernie rozbudowanym wniosku skarżące Stowarzyszenie skupiło się w istocie na polemice z prawidłowością podjętego rozstrzygnięcia, co w ramach wniosku o wykładnię jest niedopuszczalne. Jednocześnie wnioskodawca stawia szereg pytań i zarzutów w odniesieniu do uzasadnienia wyroku i jego treści, które w istocie zmierzają do nowej interpretacji rozstrzygnięcia oraz argumentów podanych w uzasadnieniu wyroku w kontekście własnego stanowiska, wyrażanego tak w skardze jak i w skardze kasacyjnej. Podejmowane przez skarżące Stowarzyszenie próby zakwestionowania prawidłowości ww. orzeczenia są niedopuszczalne, bowiem wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ma przymiot prawomocności i nie podlega zaskarżeniu.
Wypełnienie takiego żądania wykracza poza obszar właściwy dla dokonywania wykładni wyroku, na podstawie art. 158 Ppsa, w kontekście wątpliwości co do treści wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2011 r., II OSK 698/10, LEX nr 1070396). Argumenty odnoszące się do poszczególnych zagadnień podniesionych w skardze kasacyjnej zostały przedstawione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w takim zakresie rozwinięcia, w jakim w ocenie Sądu należało je wskazać jako podstawę wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Z uwagi na powyższe należy uznać, że wniosek strony w istocie zmierza do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Taka zaś sytuacja nie jest dopuszczalna (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04; z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt OZ 1226/04; z dnia 15 lutego 2010, sygn. akt I FSK 189/09, CBOSA). W postępowaniu o rozstrzygnięcie wątpliwości nie jest możliwe żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia, a na takie zdaje się wskazywać wnioskodawca, to zaś wykracza poza wykładnię wyroku w myśl art. 158 Ppsa.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 Ppsa, postanowił jak w sentencji.