Uzasadnienie
II OSK 973 / 10
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) cofnął Z. S. pozwolenie na broń palną myśliwską. Organ wyjaśnił, że przeciwko Z. S. toczy się postępowanie karne na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez Prokuraturę Krajową ds. Przestępczości Zorganizowanej w Lublinie o popełnienie czynów z art. 228 § 1 k.k. w zb. z 239 § 1 k.k., art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k., art. 228 § 4 k.k. w zb. art. 239 § 2 k.k. i art. 266 § 2 k.k., art. 239 § 1 dawnego k.k. w zb. z art. 266 k.k., art. 228 § 1 k.k. w zb. z art. 230 § 1 k.k. i art. 231 k.k. Wobec skarżącego zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego.
Przestępstwa, o które został oskarżony skarżący, popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej są przestępstwami podobnymi (art. 115 § 3 i 4 k.k.), stąd też strona została zaliczona przez ustawodawcę do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto przestępstwa łapownictwa występowały w postaciach kwalifikowanych typów sprzedajności opisanych w art. 228 § 3 i 4 k.k. w związku z pełnieniem funkcji publicznej.
Wskazując na wyjątkowy charakter prawa do broni, organ podkreślił, że zarzut wielokrotnego przyjęcia korzyści majątkowej przez osobę pełniącą w tym czasie funkcję publiczną, zdecydowanie dyskwalifikuje ją jako posiadacza broni nawet w sytuacji, gdy nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie sądu. W ocenie organu pozytywna opinia koła łowieckiego nie może zmienić rozstrzygnięcia w sprawie z uwagi na obligatoryjny charakter przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W wyniku wniesionego przez Z. S. odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji powtórzył argumentację organu I instancji oraz stwierdził, że obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wynika z wagi zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów- przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, przeciwko ochronie informacji oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Obawę tą wzmacnia również fakt, że skarżący, reprezentując organy ścigania, powinien stać na straży praworządności oraz czuwać nad ściganiem przestępstw, a tym samym pozostawać poza wszelkim podejrzeniem popełnienia przestępstw, o których dokonanie jest oskarżony.
Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S., wnosząc o jej uchylenie w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z uwagi na błędną ich wykładnię przyjmującą, iż okoliczność toczącego się postępowania karnego uzasadnia obawę użycia przez skarżącego broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nadto skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, czyli art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wskazując na wniesiony przeciwko skarżącemu akt oskarżenia oraz rodzaje przestępstw w nim wymienionych (przestępstwa łapownictwa w postaciach kwalifikowanych typów sprzedajności opisanych w art. 228 § 3 i 4 k.k. w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego, przeciwko ochronie informacji oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości), Sąd pierwszej instancji, przywołując pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06, stwierdził, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Teza powyższa jest również adekwatna do sytuacji, gdy przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne. W ocenie Sądu organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w ww. przepisie.
Sąd stwierdził, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o czyn wymierzony przeciwko mieniu, a zatem mieszczący się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dokonana przez organ ocena nie nosi znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należy zarówno akt oskarżenia, jak też opinia koła łowieckiego oraz wywiad środowiskowy. Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w kole myśliwskim. Zdaniem Sądu prawidłowy jest pogląd organu, że sam fakt, iż zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo łapownictwa w kwalifikowanej postaci przez osobę pełniącą funkcję publiczną uzasadnia twierdzenie organu, iż cechy charakteru skarżącego i jego dotychczasowa postawa nie gwarantują zgodnego z prawem używania broni w przyszłości.
Sąd zgodził się z Komendantem Głównym Policji, iż przepisy prawa nie wymagają udowodnienia posłużenia się lub użycia broni sprzecznie z prawem, a wystarczające jest pojawienie się obawy użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wynikające z faktu wszczęcia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1. prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że sam fakt wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobie pełniącej funkcję publiczną uzasadnia twierdzenie, że cechy charakteru skarżącego i jego dotychczasowa postawa nie gwarantują zgodnego z prawem używania broni w przyszłości;
- 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) to jest:
* art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych wyżej przepisów o broni i amunicji;
* art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dokonanie własnych ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że zarzucane mu przestępstwo łapownictwa z art. 228 k.k. jest przestępstwem indywidualnym, zatem może być popełnione tylko i wyłącznie przez osobę publiczną. Tym samym błędny jest pogląd Sądu, który uznał, że wszystkie osoby podejrzane o popełnienie przestępstwa łapownictwa należą do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a co narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i stanowi jego zupełnie dowolną i niewłaściwą wykładnię.
Jak wskazał skarżący z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji nie wynika, ażeby każdy podejrzany o popełnienie przestępstwa łapownictwa biernego winien być uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto, nawet osoba skazana za takie przestępstwo nie może zostać uznana za osobę, co której istnieje ww. obawa. Tymczasem w ocenie Sądu pierwszej instancji pozwolenie na broń należy odebrać wszystkim osobom, które nie posiadają nieposzlakowanej opinii, czy też nieskazitelnego charakteru. Takie stwierdzenie jednakże stanowi zupełnie dowolną i niewłaściwą wykładnię obowiązujących przepisów. Ustawa o broni i amunicji nie wyklucza "osób nieskazitelnych" z grona osób korzystających z prawa do posiadania broni. Gdyby bowiem ustawodawca chciał uwarunkować posiadanie pozwolenia na broń od cechy nieskazitelności charakteru, to wskazałby na taką przesłankę, jak np. w ustawie o prokuraturze.
Uzasadnione obawy dotyczą natomiast przewidywanych zachowań posiadacza broni. Nie wystarcza przy tym analiza oderwana od konkretnej osoby, sprowadzająca się do ogólnych twierdzeń o lekceważącym podejściu do przestrzegania prawa, czy też świadomości w dopuszczeniu się przestępstwa oraz braku odpowiedzialności osoby decydującej się na udzielenie korzyści majątkowej, a więc podejmowaniu się świadomej korupcji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera takich zarzutów, które pozwalałyby na jej uwzględnienie.
Za pozbawioną trafności uznać należy podstawę kasacji opartą na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Zawarta w art. 141 § 4 p.p.s.a. regulacja stanowi, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. O naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można zatem mówić, gdy strona skarżący wykaże, że sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści powyższego przepisu, zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia lub też, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku jest taka, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia.
Żadna z powyższych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wystarczająco odniósł się do stanu faktycznego sprawy oraz ustaleń organów, zawarł również podstawę prawną, na której został oparty skarżony wyrok oraz wyjaśnił ją w wystarczającym stopniu. Wskazany w omawianym zarzucie kasacji art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. normuje zakres kontroli przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby sąd w ogóle sprawy nie rozpoznał sprawy albo rozpoznał ją z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Zaś to czy ocena legalności kontrolowanej decyzji była prawidłowa, czy nie, nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy wywody zaprezentowane we wniesionej kasacji nie są zasadne.
Oczywistym jest, że od osób skazanych, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, odróżnić trzeba osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie określonych przestępstw. Zasadnie w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji przyjął, że prowadzące postępowanie organy wykazały, iż w stosunku do skarżącego istniała uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprawdzie skarżący słusznie wskazuje, że odczytując literalnie art. 15 i art. 18 ustawy o broni i amunicji należy dojść do wniosku, że ustawodawca nie wymaga od posiadacza broni posiadania "nieposzlakowanej opinii i nieskazitelnego charakteru", to wniosek Sądu pierwszej instancji, który uzależnił posiadanie pozwolenia na broń od nieposzlakowanej opinii i nieskazitelnej postawy posiadacza takiego pozwolenia, a co przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu prawa, uznać należy za uprawniony.
Stwierdzić należało, że o ile przesłanką odebrania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy jest istnienie uzasadnionej obawy, że osoba posiadająca pozwolenie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to dla oceny spełnienia tej przesłanki ma również znaczenie zachowanie sprawcy i jego podejście do poszanowania porządku prawnego. Te ostatnie okoliczności były przedmiotem tak oceny Sądu pierwszej instancji, jak i organów administracji. W rozpoznawanej sprawie podstawą odebrania skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską było wniesienie aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu, pełniącemu funkcję publiczną, oskarżonemu o popełnienia czynów z art. 228 § 1 k.k. w zb. z 239 § 1 k.k., art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k., art. 228 § 4 k.k. w zb. art. 239 § 2 k.k. i art. 266 § 2 k.k., art. 239 § 1 dawnego k.k. w zb. z art. 266 k.k., art. 228 § 1 k.k. w zb. z art. 230 § 1 k.k. i art. 231 k.k. Ocenie poddano tak w kontrolowanej decyzji, jak i w skarżonym wyroku zarówno czyny, które są zarzucane skarżącemu w akcie oskarżenia, jak i jego postawę.
Stwierdzić trzeba, iż wbrew stanowisku strony wnoszącej kasację, przy uwzględnieniu stanu faktycznego sprawy nie kwestionowanego przez skarżącego, Sąd pierwszej instancji był uprawniony do zaakceptowania stanowiska organów zaprezentowanego w kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej Sąd nie ograniczył swojej oceny jedynie do braku nieskazitelnego charakteru jako samodzielnej przesłanki odebrania pozwolenia na broń, ale rozpatrywał tę przesłankę jako uzasadniającą zaistnienie wystąpienia obawy użycia przez skarżącego broni w interesie bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Tym samym zasadnym było wydanie skarżonego wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a., a w konsekwencji zarzut skargi kasacyjnej braku zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uznać należało za pozbawiony zasadności.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, nie stwierdzając nieważności postępowania ze względów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.