Uzasadnienie
W postępowaniu wszczętym na wniosek K. S.A. w [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] nakazał Z. S.A. w [...] dokonanie rozbiórki napowietrznej sieci telekomunikacyjnej relacji [...], usytuowanej na terenie gminy [...], wybudowanej bez wymaganego przepisami pozwolenia. W motywach tej decyzji organ stwierdził, że adresat decyzji zawiesił w kwietniu 2002 r. na istniejących podporach linii elektroenergetycznej przewód światłowodowy służący komunikacji na łączach wysokiej częstotliwości. Jest to nowy obiekt budowlany, na montaż którego inwestor powinien uzyskać zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej, której jednak nie uzyskał. Od decyzji tej wniósł odwołanie Z. S.A. podnosząc, iż linie światłowodowe są integralną częścią wybudowanych wcześniej linii elektroenergetycznych wysokich napięć i na ich zamontowanie nie było potrzebne ani pozwolenie ani zgłoszenie. Ich realizacja następowała etapami w latach 1999-2001 na podstawie zgłoszeń składanych w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego U.M. w [...].
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uwzględnił to odwołanie i decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał przedmiotowe prace za remont linii WN wymagający zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz ustalił, że remont ten został wykonany po zgłoszeniu go właściwemu organowi i przyjęciu tego zgłoszenia.
W skardze na powyższą decyzję K. S.A. domagała się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 28 w zw. z art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez niewłaściwą ocenę charakteru zgłoszonych robót jako remont, podczas gdy montaż dodatkowych przewodów na cele komercyjne wymagał pozwolenia na budowę. Nadto, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 1a Prawo budowlanego z uwagi na pominięcie kwestii braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem jako właściciel działek nie wyraziła zgody na wejście na teren celem podwieszenia przewodów. Wreszcie, zdaniem skarżącej, decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienia związku pomiędzy zgłoszeniami z marca 1999 r. i lutego 2000 r., a kolejnym pismem z 15 kwietnia 2002 r.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, dodatkowo wskazując, iż dokonane prawidłowo i przyjęte przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenie robót budowlanych pozostaje nadal ważne, gdyż Prawo budowlane nie ustala cezury czasowej i ważności zgłoszenia.
Zdaniem organu odwoławczego, wykonany światłowód nie jest nowym urządzeniem lecz stanowi nierozerwalną część istniejącej już sieci elektroenergetycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. uchylił zaskarżoną, a także poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] oraz zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej 265 zł kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż wykonanej inwestycji nie można uznać za remont istniejącej linii WN ani za zainstalowanie na niej urządzenia. Ustawodawca rozróżnił bowiem sieci telekomunikacyjne i sieci elektroenergetyczne od urządzeń budowlanych. Skoro więc zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego remont takich sieci, prowadzonych po dotychczasowych trasach, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, wydane się oczywiste, że zainstalowanie nowego przewodu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie inwestor nie uzyskał takiego pozwolenia.
Sąd I instancji stwierdził też, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia zamierzonych robót. Nadto inwestor nie przedłożył dokumentu wykazującego jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wykazanie tego prawa – zdaniem Sądu – było konieczne, bowiem ustawodawca nie zróżnicował w żaden sposób sytuacji inwestora wkraczającego na nieruchomość dla wykonania określonych prac od takiego, który wykonuje roboty budowlane jedynie nad nieruchomością. Sąd stwierdził też, iż podwieszenie linii światłowodowej nad nieruchomością stanowiącą przedmiot użytkowania wieczystego skarżącej wymagało jej zgody i to niezależnie od technologii wykonywanych robót.
W związku z tym, zdaniem WSA, zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego oraz art. 105 § 1 kpa, jako że nie zachodził przypadek bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych. Wadliwe jest jednak również stanowisko organu I instancji, iż zostały spełnione przesłanki z art. 48 prawa budowlanego. Wykonane roboty należy zakwalifikować jako montaż, a prace polegające na montażu wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowią inny przypadek robót budowlanych w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Istnieje możliwość zalegalizowania tych robót w trybie art. 51 wymienionej ustawy po wykonaniu nałożonych na inwestora obowiązków służących doprowadzeniu zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.
Od wymienionego wyroku skargę kasacyjną wniósł Z. S.A. w [...]. Zarzucił mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, w szczególności odnoszącego się do terminu, w którym rozpoczęło się wykonywanie prac budowlanych. Skarga kasacyjna zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 2 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 26, a także art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez błędną interpretację, iż przewód światłowodowy nie stanowi urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, do którego instalacji nie jest potrzebne ani uzyskanie pozwolenia na budowę, ani dokonywanie zgłoszenia. Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie przepisów art. 7 i 7 § 1 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i błędne uznanie, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły należycie materiału dowodowego.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący Z. kwestionuje uznanie podwieszonej linii światłowodowej za montaż w rozumieniu art. 3 pkt 7 prawa budowlanego, bowiem – jego zdaniem - jest to urządzenie stanowiące integralną część obiektu budowlanego jakim jest linia elektroenergetyczna WN, do instancji którego nie jest potrzebne ani pozwolenie na budowę, ani nawet zgłoszenie. Linie te stanowią element infrastruktury telekomunikacyjnej linii energetycznych, służą obsłudze tych linii i nie mogą być traktowane jako samodzielne budowle. Autor skargi kasacyjnej zakwestionował też kwalifikację K. jako strony, podnosząc, że inwestycja w żaden sposób nie narusza jej praw. We wniosku zawartym w skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo oddalenie skargi K. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona, a zaskarżony wyrok, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Trafne rozstrzygnięcie sprawy wymaga prawidłowego, a więc zgodnego z rzeczywistym stanem, ustalenia stanu faktycznego. Tylko bowiem należyte ustalenie tego stanu pozwala na jego właściwą, prawną kwalifikację. W kontrolowanej sprawie odnosi się to do ustalenia, czy podwieszona linia światłowodowa stanowi urządzenie służące obsłudze istniejącej linii elektroenergetycznej (jak twierdzi strona wnosząca skargę kasacyjną) czy samodzielną robotę budowlaną polegającą na montażu w rozumieniu art. 3 pkt 7 prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga specyficznej wiedzy technicznej i dotychczas nie nastąpiło w postępowaniu administracyjnym. Organy obu instancji przyjęły bowiem bez szerszego uzasadnienia, sprzeczne stanowiska co do rodzaju wykonanych robót i ich prawnej kwalifikacji.
Tymczasem kwalifikacja ta może nastąpić dopiero po wyjaśnieniu, również za pomocą opinii odpowiedniego biegłego, charakteru wykonanych prac z punktu widzenia ustawowych definicji zawartych w art. 3 prawa budowlanego, w szczególności jego pkt 3, 6-9. Jest oczywistym, że mogło to nastąpić tylko w postępowaniu administracyjnym, albowiem taka jest jego rola a nadto sąd administracyjny nie dysponuje możliwością prowadzenia szerszego postępowania dowodowego, w tym dowodem z opinii biegłego. Wyjaśnienie charakteru wykonanych prac pozwoli na ocenę, czy musiały one być poprzedzone, oraz jakimi, działaniami prawnymi umożliwiającymi ich realizację. Skoro kwestia ta nie została stanowczo i jednoznacznie rozstrzygnięta to uchylenie decyzji obu instancji administracyjnych należy uznać za w pełni uzasadnione. W tej sytuacji nie można uznać również za zasadne zarzutów naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego ani przepisów procesowych, stosowanych w postępowaniu administracyjnym a nie sądowym.
Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.