Uzasadnienie
U Z A D A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. E. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] – w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowaną przez R. E. decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącemu rozbiórkę domku letniskowego i przyłącza elektrycznego położonego na działce nr 88/3 w K. Powyższy obiekt został wybudowany w tym miejscu w 1997 r., wraz z przyłączem elektrycznym i wodociągiem bez wymaganego pozwolenia na budowę. Szczegółowe usytuowanie obiektu określa protokół oględzin z dnia 22 sierpnia 2002 r. Właścicielem obiektu jest R. E., który nie posiadał pozwolenia na budowę ww. obiektu.
Odwołując się od tej decyzji do sądu, skarżący podniósł, że organy nadzoru budowlanego nie zrealizowały wytycznych zawartych w wydanym uprzednio wyroku sądu administracyjnego, gdyż nie wykazały aby domek letniskowy usytuowany był poza obrębem działki nr 88. Podkreślił też, że nie został on wybudowany a jedynie przeniesiony i to w granicach geodezyjnie wydzielonej działki nr 88, na której znajduje się ośrodek wypoczynkowy. Nadto zarzucił, że oględziny obiektu dokonane zostały z naruszeniem prawa, gdyż nie powiadomiono go na 7 dni przed terminem o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin.
Oddalając skargę sąd stwierdził, że przemieszczenie domku letniskowego mieści się w zakresie pojęcia "budowa" i bez znaczenia jest czy miało to miejsce w ramach jednej działki czy też nie. Uchylając poprzednie decyzje sąd administracyjny miał na względzie okoliczność, iż zebrany w sprawie materiał nie zezwalał na niebudzącą wątpliwości identyfikację spornego obiektu.
Podczas ponownego rozpatrywania sprawy przeprowadzono ponownie oględziny domku. Ustalono, iż pierwotnie działka oznaczona była nr 88. W 1997 r. nastąpił jej podział na działki o nr 88/1, 88/2 i 88/3. Działka nr 88/3, na którą został "przeniesiony" obiekt przeznaczona jest pod uprawy polowe i jednocześnie położona jest na terenie podlegającym ochronie. Od zbudowania ww. obiektu do daty wydania decyzji o rozbiórce nie upłynął okres 5 lat, przewidziany w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, uzależniający wydanie nakazu rozbiórki od sprzeczności obiektu z treścią przepisów o planowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 kpa sąd wyjaśnił, że skarżący brał udział w oględzinach w dniu 7.03.2001 r., został zawiadomiony o oględzinach w dniu 22.10.2001 r. Natomiast oględziny, w związku z którymi sporządzona została notatka z dnia 22.10.2001 r. dotyczyły wyłącznie ustalenia czy przyłącze wodociągowe zostało zdemontowane, w wyniku czego została uchylona w części decyzja organu I instancji orzekająca rozbiórkę tego przyłącza.
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej R. E. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów, zarzucił temu wyrokowi:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 – Prawa budowlanego, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że "przemieszczenie obiektu w granicach tej samej działki należy uznać za budowę obiektu, co uzasadnia uznanie tej czynności za wykonaną w warunkach samowoli budowlanej.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. – art. 141 § 4 przez brak należytego uzasadnienia wyroku sprowadzającego się do nieodniesienia się do wszystkich zgłoszonych zarzutów, w szczególności dotyczących niezrealizowania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego – art. 10 kpa poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiony został ponadto zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 – Prawa budowlanego, ponieważ w 1997 r. przedmiotowy obiekt został jedynie "przemieszczony" a wybudowany został znacznie wcześniej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc jedynie pod rozwagę nieważność postępowania wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 tego artykułu. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek powodujących nieważność postępowania. W tej sytuacji postępowanie kasacyjnej ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.
Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się wyłącznie do naruszenia przepisów prawa materialnego, konkretnie art. 48 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego, polegającego na ich błędnej wykładni poprzez przyjęcie, iż "przemieszczenie" obiektów w granicach tej samej działki mieści się w pojęciu budowy ewentualnie pojęciu robót budowlanych określonych w art. 3 pkt 6 i 7 cyt. ustawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 10 § 4 kpa.
1. Przystępując do oceny wymienionych wyżej zarzutów należy przede wszystkim podkreślić, że naruszenie prawa materialnego przejawiające się w jego błędnej wykładni polega na mylnym rozumieniu, a więc wadliwej interpretacji normy prawnej, wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Nieodzownym elementem uzasadnienia podstawy kasacyjnej obejmującej zarzut błędnej wykładni prawa materialnego winno być zatem wyraźne wskazanie na czym polega wadliwa interpretacja danego przepisu przez sąd, a także wyjaśnienie jak przepis ten powinien być rozumiany.
Przedstawione w skardze kasacyjnej uzasadnienie tego zarzutu ogranicza się do stwierdzenia, że w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną dokonana przez sąd interpretacja art. 3 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego jest wadliwa. "Przemieszczenie" domku letniskowego nastąpiło bowiem bez naruszenia "struktury" obiektu, wobec czego wykonywanych przy posadowieniu domku robót budowlanych nie można zaliczyć do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę czy tez zgłoszenia.
Zauważyć w związku z powyższym należy, że istota niniejszej sprawy nie sprowadza się w zasadzie do interpretacji pojęcia "budowy" czy też "robót budowlanych" (art. 3 pkt 6 i 7 – Prawa budowlanego) lecz do odmiennej niż to dokonały organ i sąd oceny charakteru i zakresu robót wykonywanych przy posadowieniu domku letniskowego.
Kwestionowanie jednakże tych ocen i ustaleń mogłoby ewentualnie odnieść zamierzony skutek jedynie wówczas, gdyby w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przez sąd przepisów postępowania, sprowadzający się do błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy tez jego niekompletności (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa). Ponieważ tego rodzaju zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Skoro więc ustalono, iż przedmiotowy obiekt po przeniesieniu go na odległość około 100 m, został następnie posadowiony na działce nr 88/3 i trwale połączony z gruntem (słupy betonowe) to zgodzić należy się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, że przeprowadzone przy jego montażu roboty budowlane wymagały uprzedniego pozwolenia na budowę, a co najmniej zgłoszenia. Brak wymaganej do posadowienia ww. obiektu zgody organów budowlanych – co jest poza sporem – uzasadniał zastosowanie przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego sankcji.
Już tylko ubocznie podnieść należy, że przedmiotowy domek letniskowy usytuowany został na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziany został pod uprawy polowe. Powyższa okoliczność wyklucza możliwość realizacji na ww. gruncie przedmiotowego obiektu.
2. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia przez sąd art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniany brakiem odniesienia się sądu do wszystkich zgłoszonych w skardze zarzutów, w szczególności niezrealizowania wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Gd 1516/98.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na dokonane przez organ I instancji oględziny przedmiotowego domku letniskowego, a także na mapę ewidencyjną gruntów i mapę stanowiącą wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie zostało naniesione usytuowanie ww. obiektu. Wyjaśnił też, że w 1997 r. nastąpił podział działki 88 i obecnie działka, na której znajduje się domek letniskowy nosi nr 88/3. Tak więc w ocenie sądu wykonane zostały przez organy zalecenia zawarte we wskazanym w skardze wyroku, dotyczące ustalenia lokalizacji przedmiotowego obiektu.
Również w wyczerpujący sposób sąd odniósł się do lakonicznie sformułowanego zarzutu, że w niniejszej sprawie nie ma miejsca samowola budowlana, wskazując na zakres i charakter robót wykonywanych przy posadowieniu domku letniskowego.
3. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez sąd art. 10 § 1 kpa przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału przez zapoznanie go z dokumentami dotyczącymi podziału geodezyjnego działek po dokonaniu oględzin.
Podstawę kasacji stanowić mogą wyłącznie uchybienia popełnione przez sąd a nie organ administracji. Stąd też w skardze kasacyjnej należało wskazać przepis obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej postępowanie przed tymi sądami, a nie przepis zamieszczony w Kodeksie postępowania administracyjnego, który nie był przez ten sąd stosowany. Skoro więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały zastosowania w postępowaniu przed sądem tym samym nie mogły zostać przez sąd naruszone.
4. Nie okazał się również trafny, podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd art. 49 – Prawa budowlanego. Od zakończenia posadowienia przedmiotowego obiektu do chwili wydania ostatecznej decyzji orzekającej rozbiórkę nie upłynęło 5 lat. Nadto wskazać należy, że wobec usytuowania obiektu na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, skorzystanie z przewidzianego w tym przepisie przedawnienia orzekania rozbiórki nie byłoby możliwe.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.