Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Łukowa a ww. Kolegium, przez wskazanie jako organu właściwego w sprawie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] lutego 2008 r., zn. [...] o ustaleniu na wniosek S. K. warunków zabudowy dla budowy budynku handlowo-usługowego z zapleczem socjalno-technicznym, pylonem reklamowym wraz z infrastrukturą techniczną – układem komunikacyjnym, miejscami parkingowymi, miejscem gromadzenia odpadów przewidzianych do wykonania na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w Ł. przy ul. [...].
W uzasadnieniu swojego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wskazało, że wnioskiem z dnia 20 listopada 2008 r. S. K. wystąpił do Burmistrza Łukowa o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] lutego 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy wskazanej wyżej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Burmistrz Miasta Łukowa przekazał wniosek S. K. do załatwienia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Białej Podlaskiej, stwierdzając, że organem który wydał warunki zabudowy było Kolegium i to ten organ jest władny zmienić decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, nie jest ono uprawnione, jako organ I instancji, do rozpatrzenia wniosku S. K. o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji wydanej przez Kolegium w trybie odwoławczym.
Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 k.p.a. w sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 oraz art. 155, właściwe są organy tych jednostek. Kolegium wskazało, że ostateczną decyzją z dna 14 lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Łuków z dnia [...] listopada 2007 r. i orzekło o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku handlowo-usługowgo z zapleczem socjalno-technicznym... Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio.
W art. 154 § 3 k.p.a. ustanowiono wyjątek od zasady, stanowiąc, że w sprawach należących do zadań własnych gminy do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w art. 155 k.p.a., właściwe są organy gminy. Zdaniem Kolegium decyzja o ustaleniu warunków zabudowy terenu z dnia [...] lutego 2008 r. należy do decyzji, do których stosuje się art. 155 k.p.a. Regulacja zawarta w art. 154 § 3 k.p.a. wyłącza zatem możliwość weryfikacji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej decyzji wydanej w zakresie zadań własnych gminy (zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej gminy należy do jej zadań własnych). Kolegium wskazało ponadto, że w uchwale z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPK 9/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem właściwym do zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji wydanej przez to kolegium w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podobnie uchwałą z dnia 19 czerwca 1996 r., sygn. akt FPK 2/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samorządowe kolegium odwoławcze nie jest uprawnione do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wniosło o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość między organami administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 22 § 1 i 2 k.p.a.
W niniejszej sprawie wszczętej wnioskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, należy rozstrzygnąć spór o właściwość (negatywny) pomiędzy ww. Kolegium a Burmistrzem Miasta Łuków, który powstał na tle tego, który z organów jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2008 r. o warunkach zabudowy, wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zmiana decyzji ostatecznej (niewadliwej) może nastąpić w trybie art. 154 § 1 lub art. 155 k.p.a. a organem właściwym jest organ, który ją wydał lub organ wyższego stopnia. Wyjątek od powyższej zasady stanowi przepis § 3 art. 154 k.p.a., zgodnie z którym "w sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 oraz w art. 155 właściwe są organy tych jednostek".
Sprawy "ładu przestrzennego" zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) należą do zadań własnych gminy, a decyzję o warunkach zabudowy stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Samorządowe kolegia odwoławcze zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1 k.p.a. w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, są organami wyższego stopnia właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji, chociaż w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. kolegia zostały zaliczone też do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Jak wynika z powyższych rozważań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku S. K. o zmianę decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy z uwagi na brzmienie art. 154 § 3 k.p.a. W tej sytuacji przekazanie przez Burmistrza Miasta Łuków wniosku S. K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Białej Podlaskiej miało miejsce z naruszeniem art. 65 § 1 k.p.a., bowiem organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest Burmistrz Miasta Łuków.
Stanowisko Sądu zajęte w tej sprawie znajduje swoje odzwierciedlenie w doktrynie i w orzecznictwie (uchwała NSA z 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPK 9/98, ONSA 1998, nr 4, poz. 116, uchwała NSA z 19 czerwca 1996 r., sygn. akt FPK 2/96, ONSA 1996, nr 3, poz. 104, J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wyd., Warszawa 2005, s. 696-697).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.