Uzasadnienie
Wójt Gminy Ksawerów wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Pabianickim i wskazanie Starosty jako organu właściwego do wydania pozwolenia na usunięcie drzew z terenu działek o numerach [...],[...],[...],[...], obręb K., stanowiących własność Skarbu Państwa.
Wnioskodawca wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2013 r. wystąpił do Starosty Pabianickiego o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu działek o numerach [...],[...],[...],[...], obręb K., stanowiących własność Skarbu Państwa, których użytkownikiem wieczystym jest Gmina Ksawerów. Pismem z dnia 15 maja 2013 r. Starosta Pabianicki zwrócił wniosek, stwierdzając, że nie jest organem właściwym do załatwienia tej sprawy.
Wójt Gminy Ksawerów wskazał, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości, przy czym zgoda nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego. Z art. 90 tej ustawy wynika, że w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy, zezwolenie, o którym mowa w art. 83 wydaje starosta. Nieruchomości, których dotyczy wniosek z dnia 15 kwietnia 2013 r. nie są własnością Gminy Ksawerów, lecz Gmina jest ich użytkownikiem wieczystym. Zgodnie z poglądami niektórych przedstawicieli doktryny, także w takim przypadku wyłączona jest właściwość wójta do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ustawy o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na wniosek Starosta Pabianicki wskazał, że wykładnia językowa art. 90 ustawy o ochronie przyrody prowadzi do jednoznacznych wniosków. Ustawodawca przyznał staroście kompetencje jedynie do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy. Pojęcie własności jest jednoznaczne (art. 140 k.c.), zatem jego zakresem nie mogą być objęte inne prawa rzeczowe. Poza tym kompetencje starosty przewidziane w art. 90 ustawy są wyjątkiem od ogólnych kompetencji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przewidzianych w art. 83 ustawy, a wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej (art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie p.p.s.a.). W myśl art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. Sąd administracyjny rozpoznaje więc spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sprawie powstał spór, który organ jest właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów w odniesieniu do nieruchomości, których użytkownikiem wieczystym jest gmina. W ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), regulującej tę problematykę, brak jest przepisów szczególnych wyłączających właściwość instancyjną samorządowego kolegium odwoławczego nad wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta wydającym decyzję na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy lub nad starostą orzekającym na podstawie art. 90 ustawy.
Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi obejmuje powiaty: brzeziński, łęczycki, łódzki wschodni, pabianicki i zgierski oraz miasto na prawach powiatu – Łódź. Gmina Ksawerów znajduje się w Powiecie Pabianickim. Zatem w tej sprawie zarówno Wójt Gminy Ksawerów, jak i Starosta Pabianicki są organami jednostek samorządu terytorialnego, dla których wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 15 § 2 p.p.s.a.