Uzasadnienie
Marszałek Województwa [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa [...], a Starostą [...] w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Marszałek Województwa wniósł o wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku.
W uzasadnieniu Marszałek Województwa wyjaśnił, że P. J., prowadzący działalność pod firmą "[...]" P. J., z siedzibą w miejscowości [...],[...][...], zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem polega na zbieraniu odpadów, w ramach którego maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi 3000 Mg oraz przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji, w ilości 25 000 Mg/rok.
Właściwość rzeczowa marszałka województwa obejmuje wydawanie zezwolenia na zbieranie i zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
W myśl § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r.) do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 11 października 2019 r.) wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.; zwanej dalej "u.o.i.o.ś.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów w instalacji, Wójt Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku P. J., prowadzącego działalność pod firmą "[...]" P. J., wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.
Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2019 r. Decyzja ta została wydana dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r.").
Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia, w dniu jego złożenia dotyczył przedsięwzięcia, które nie było kwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dotyczył on bowiem instalacji z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Zatem w myśl § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., przedsięwzięcie objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W związku z tym w opinii Marszałka, pomimo wystąpienia strony o wydanie jednego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 z późn. zm.; zwanej dalej "u.o.p.) organem właściwym do jego wydania jest starosta, ponieważ zarówno zbieranie jak i przetwarzanie odpadów, nie mieści się w katalogu przedsięwzięć, dla których to marszałek województwa jest organem właściwy do wydania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wskazał, że przetwarzanie odpadów opisane w przedmiotowym wniosku polega na produkcji polepszacza glebowego. W ramach budowy zakładu planuje się budowę szczelnej płyty do procesów produkcji polepszacza glebowego o powierzchni 3 000 m² posiadającej z czterech stron betonowe ściany oporowe o wysokości 1,5 m, budowę systemu kanalizacji i odprowadzenia wód (wód opadowych i technologicznych) z utwardzonych terenów inwestycji, wykonanie utwardzenia na terenie niezbędnego dla manewrowania pojazdów.
Starosta stwierdził że w myśl przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.; zwanej dalej "p.o.ś.") zakład do produkcji polepszacza glebowego jest instalacją, której eksploatacja może powodować emisję. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 11 maja 2015 r.") nie ma wymienionego przetwarzania, które będzie realizowane przez wnioskodawcę. Wobec tego należy uznać tą działalność za przetwarzanie w instalacji, aby przedsiębiorca mógł prowadzić odzysk. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku podaje całkowitą masę odpadów przewidzianych do przetwarzania 25000,00 Mg na rok, co daje więcej niż 10 ton na dobę.
Marszałek Województwa błędnie uznał decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach za postępowanie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Postępowanie to wszczęto dnia [...] czerwca 2019 r., a zakończono dnia [...] grudnia 2019 r. Starosta byłby właściwy w sprawie, gdyby przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów uwzględniającej wymagania dla zezwolenia na zbieranie odpadów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie wystąpił negatywny spór pomiędzy Marszałkiem Województwa [...], a Starostą [...]. Oba organy twierdzą bowiem, że nie są właściwe do rozpoznania wniosku w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem polega na zbieraniu odpadów, w ramach którego maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi 3000 Mg oraz przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji, w ilości 25 000 Mg/rok.
Przepis art. 41 ust. 1 u.o.p. ustanawia zasadę, że prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 u.o.p.). W myśl art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o.p marszałek województwa jest organem właściwym:
- a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
- b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
- c) dla instalacji komunalnych,
- d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o.p.), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 u.o.p.).
Zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Właściwość organów do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, nie uległa zmianie po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Zarówno w uprzednim, jak i obecnym stanie prawnym marszałek województwa jest właściwy w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w przypadku przedsięwzięć niespełniejacych tego warunku (oraz innych warunków z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach) właściwym organem jest starosta. Zmieniła się natomiast kwalifikacja prawna przedsięwzięć stanowiąca podstawę prawną ustalenia właściwości organu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w § 4 rozporządzenia z 10 września 2019 r. określenie "przynajmniej jednego z postępowań" wskazuje na to, że chodzi tu nie tylko o postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale także dalsze postępowania w procesie inwestycyjnym dotyczącym danego przedsięwzięcia, jak postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Odniesienie do wszystkich postępowań dla danego przedsięwzięcia oznacza, że przepisy dotychczasowe stosuje się w przebiegu całego procesu inwestycyjnego danego przedsięwzięcia.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wszczęte na wniosek P. J., prowadzącego działalność pod firmą "[...]" P. J. w dniu [...] czerwca 2019 r. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] kwalifikującą przedmiotowe przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znaczące oddziaływać na środowisko stosownie do § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 10 września 2019 r, zatem w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje norma intertemporalna z § 4 rozporządzenia z 10 września 2019 r.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę [...] jako właściwego do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.